İhale teknik personel bildiriminde bulunulmaması:
2015/... ihale kayıt numaralı ...Yapım işinde sözleşmede belirtilen teknik personele ilişkin bildirimlerin yapılmaması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 19’uncu maddesi ve ... Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü ile .... Ltd. Şti. arasında akdedilen ...Yapım İşine ait sözleşmenin “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23’üncü maddesine göre, yüklenici taahhüt ettiği teknik personele ilişkin belgeleri (diploma, meslek odası kayıt belgesi, noterden alınan taahhütname) idareye bildirmek zorundadır. Bu bildirimlerin yapılmaması halinde, sözleşmede belirtilen teknik personel bulunudurulmaması ile ilgili cezaların kesilmesi gerekmektedir.
Söz konusu yapım işinde yüklenici ...Ltd. Şti. ile ...2015 tarihinde sözleşme imzalanmış ve ...2015 tarihinde iş yeri teslimi yapılmıştır. İşin süresinin, işyeri teslim tarihinden itibaren 60 gün olduğu da sözleşmenin 9’uncu maddesinde belirtilmiştir. Söz konusu iş kapsamında yüklenicinin sözleşmeye göre en az 5 yıl deneyimli 1 inşaat mühendisi ve en az 3 yıl deneyimli 1 Harita Teknikerini iş başında bulundurması ve bu personele ilişkin noter tasdikli taahhütname, diploma ve meslek odası kayıt belgesini ibraz etmesi gerekmektedir. Ancak söz konusu teknik personel için idareye herhangi bir bildirimde bulunulmamıştır. Dolayısıyla yukarıda açıklandığı üzere, teknik personelin iş başında bulundurulmaması halinde sözleşme hükümlerine göre ödenmesi gereken ceza hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Diğer yandan, duruşma akabinde Daire’ye intikal eden ve yukarıda yer verilen ek savunma ve eki belgelerden teknik personelden harita teknikeri olarak ...’nun fiilen saha ölçümlemelerinde çalıştırıldığı görülmüş ve ayrıca harita teknikerine ilişkin diploma örneği de gönderilmiştir.
Hakedişi onaylayan Başkan Yardımcısı ... ile Harcama Yetkilisi ... savunmalarında Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 7’nci maddesi hükmü gereği, Yapım İşleri Hakediş Raporunu düzenlemek yüklenici ve yapı denetim elemanlarının görev ve sorumluluğunda olduğundan bahisle sorumluluğa itiraz etmişlerdir.
Savunmada ifade edilen Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği, 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesi gereği, mahalli idareleri kapsamamaktadır. Ancak Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesi, sözü edilen mevzuat hükmünün aynısını haizdir. Yönetmelik maddesinde, “İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak yapım işleri ile hizmet alımlarında, sözleşme hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen hakediş raporları düzenlenir.
a) Yapım İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 3): Bu rapor, yapım işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşur. Yapım türüne göre ilgili sayfaları ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve yapı denetim elemanlarınca imzalanır, yetkili makamca onaylanır.” denilmektedir.
5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca bütçeden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanmış ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekmektedir.
Öte yandan anılan maddede, bir mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, bu görevlilerin yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevlilerce düzenlenen belgeye dayanıyor olması hususlarına bakılması gerekmektedir. Yani mali işlemin gerçekleştirilmesinde, görevli olanların imzası olmadan ödeme belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerekmektedir.
Bu nedenle, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerinin, yani sözleşme hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerin ödenmesine esas hakediş raporunu düzenleyenler ve onaylayanların bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerekmektedir.
Savunmada ayrıca, yüklenici firmanın yola taşan özel mülkiyetlere ait bahçe, bahçe duvarı, vs yapıların kaldırılması süresince fiilen çalışmada bulunamadığı ve bu bahisle ....2015 tarihinde imalata başlayabildiği, ...2015 tarihli dilekçesi üzerine de 45 gün süre uzatımı talebinde bulunduğu ve bu talebinin idarenin ....2015 tarih ve ...sayılı yazısı ile kabul edildiği, ihale konusu işin fiilen çalışma süresinin 57 gün (...2015 fiilen işe başlama tarihi ile ...2015 geçici kabul tarihi arası) olduğu ifade edilmiştir. Savunma eki belgelerden de yola taşan ve kaldırım çalışması yapılmasını engelleyen yapıların kaldırılması için muhataplarına idarece ihtarname gönderildiği, işin ifasına engel olan bu durum karşısında yükleniciye süre uzatımı verildiği, bu doğrultuda işin fiili çalışma süresinin 57 gün olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 102 gün üzerinden hesap edilen toplam ...TL ceza tutarının, savunma itibariyle fiili çalışma süresi 57 gün üzerinden hesaplanması gerektiği anlaşıldığından, kalan 45 (=102-57) güne isabet eden ...TL [45 gün x (inşaat mühendisi için 500 TL + harita teknikeri için 300 TL)]’lik kısmı için ilişilecek husus bulunmadığına,
Daireye intikal eden ek savunma ile harita teknikeri ...’ya ait diploma ve kendisinin imzası bulunan saha ölçüm tutanakları ile iş programı ibraz edildiğinden, harita teknikeri için hesaplanan toplam ...TL (=57 gün x 300,00TL) tutarındaki ceza miktarı için de ilişilecek husus bulunmadığına,
İnşaat mühendisi çalıştırılmasına ilişkin taahhütnameler, diploma, oda kayıt belgesi ve tutanaklar bulunmadığından, inşaat mühendisi için sözleşmede öngörülen günlük 500,00 TL üzerinden fiili çalışma süresi 57 gün için teknik personel bulundurmama cezası kesilmemesi suretiyle sebep olunan toplam ...TL tutarındaki kamu zararının ise,
Harcama Yetkilisi ..., Gerçekleştirme Görevlisi ... ve ... ile hakedişi onaylayan ...’e
müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
oy çokluğuyla karar verildi.
(Azınlık Görüşü:
Üye ...’ın karşı oy gerekçesi: Savunma uyarınca, söz konusu ihale kapsamında ifa edilen işin, ihale şartnamelerinde ve sözleşmede belirtilen nicelik ve niteliklere uygun yapılarak eksiksiz teslim alındığı anlaşıldığından, sorgu konusu edilen ...TL’nin tamamı için ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi uygun olur.)