Sgk kesintisi:
“2016 Yılı 3 Ay Süreyle ... İlçelerinde Yeşil Alanların Bakım Hizmeti Satın Alınması” işinde,
A-) Asgari ücret destek priminden yararlandığı tespit edilen yüklenicinin hak edişinden bu tutarın kesilmemesi,
B) Yıllık izin kullanan personelden yapılan yol-yemek kesintisi hesaplanırken işveren SGK payının dikkate alınmaması,
C) Yüklenicinin çalıştırdığı personele yol ve yemek parasını eksik ödemesi,
ile ilgili olarak yapılan incelemede,
A) 14.01.2016 tarih ve 6661 sayılı Askerlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 17 nci maddesi ile 31.05.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanuna eklenen geçici 68 inci maddesinde özetle, 2015 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas kazancı günlük 85 TL ve altında bildirilen sigortalılar için işverene destek verileceği, 2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemleri için işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden her sigortalı için günlük 3,33 TL mahsup edileceği ve bu tutarın hazinece karşılanacağı, 4734 sayılı kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) , (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca hazine tarafından karşılanacak tutarların bu idarelerce işverenlerin hakedişinden kesileceği ifade edilmiştir.
Konu ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca yayımlanan 10/02/2016 tarih ve 2016-4 nolu Genelgenin “İhale Makamlarınca Destekten Yararlanan İşverenlerin Hak edişlerinden Yapılacak Kesintilere İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise, destekten yararlanan işverenlerin yararlandıkları destek tutarlarının ihale makamlarınca hak edişlerinden kesilebilmesi için, söz konusu destek kapsamında yararlanılan tutar “İdarelerce e-borç sorgulama” ekranından destek tutarının görüntülenmesine kadar ilgili Sosyal Güvenlik Merkezlerince/Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerince talep edilmesi halinde ihale makamlarına yazı ile bildirileceği ve bu yazıya istinaden kesinti yapılacağı belirtilmiştir.
... Sosyal Güvenlik Merkezi’nden alınan yazıda yüklenicinin temmuz ve ağustos aylarında asgari ücret desteğinden yararlandığı görülmüştür. Ancak yapılan incelemelerde yüklenicinin söz konusu destek tutarından yararlanmış olmasına rağmen ilgili hak edişlerinde kesinti yapılmadığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar, asgari ücret destek priminden yararlandığı tespit edilen yüklenicinin hak edişinden bu tutarın kesilmemesi neticesinde 40.419,54 TL kamu zararına sebebiyet verilmiş ise de, söz konusu kamu zararının 23/03/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile ilgilisinden mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına,
B) Söz konusu işe ilişkin olarak düzenlenen teknik şartnamenin “Yıllık izinler” başlıklı 12.3’üncü maddesinde aynen,
“Personelin yıllık izinli olduğu dönemlerde yasal düzenlemeler çerçevesinde yol-yemek ücret ödemesi yapılmayacak, ancak maaş ödemesi ve SGK prim ödemesi yapılacak, bu ödemelerde hak edişe yansıtılacaktır. Ayrıca puantaj cetvellerinde bu personel yıllık izinli olarak gösterilecektir. Yıllık izinli personel yerine başka personel çalıştırılmayacaktır.” Denilmektedir.
04.03.2009 tarih ve 27159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında özetle, İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yapılan hesaplamalara, bu maliyetlerin brüt tutarlarının ekleneceği, Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceğinin idari şartnamede gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde aylık 26 gün üzerinden yol ve yemek gideri ödeneceği ve yol giderinin günlük brüt 4,54 TL yemek giderinin ise günlük brüt 10,11 TL olarak hesaplanacağı belirtilmiştir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine çıkılırken, yaklaşık maliyet ve asgari işçilik maliyetin belirlenmesinde “KİK İşçilik Hesaplama Modülü” kullanılması zorunludur. KİK işçilik hesaplama modülünde sırasıyla,
1) Brüt asgari ücret ve varsa yüzde fazlası
2) Nakdi brüt yemek bedeli
3) Nakdi brüt yol bedeli
4) Varsa diğer ödemeler (brüt tutarları)
Girildikten sonra, İşveren SGK Primi ve %4 Sözleşme Giderleri eklenmiş birim fiyatlar hesaplanır. Özetle, KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak yapılan hesaplamalarda, brüt yemek ve yol ücretlerine ayrıca işveren maliyetleri eklenmektedir.
Yapılan incelemelerde yıllık izinde olan personel dolayısıyla yüklenicinin hak edişinden teklif birim fiyata dahil edilmiş olan işveren SGK prim payı dikkate alınmadan hatalı olarak sadece idari şartnamede yer alan günlük brüt yol-yemek kesintisinin yapıldığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar, Yıllık izin kullanan personelden yapılan yol-yemek kesintisi hesaplanırken işveren SGK payının dikkate alınmaması neticesinde 6.848,15 TL kamu zararına sebebiyet verilmiş ise de, söz konusu kamu zararının 23/03/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile ilgilisinden mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına,
C) Söz konusu işe ilişkin olarak düzenlenen idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde aylık 26 gün üzerinden yol ve yemek gideri ödeneceği ve yol giderinin günlük brüt 4,54 TL yemek giderinin ise günlük brüt 10,11 TL olarak hesaplanacağı, Teknik şartnamenin “Verilecek sosyal yardımlar” başlıklı 12.2’nci maddesinde ise 26 gün üzerinden yol ve yemek bedelinin nakdi olarak verileceği ve maaş bordrosunda gösterileceği ifade edilmiştir.
Sözleşme eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “ Çalışanların Özlük Hakları” başlıklı 38 inci maddesinde ise, Kontrol teşkilatının, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlü olduğu, Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulacağı, İlanın yapıldığının, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyasının hakedişin ödeme yerine gönderileceği, İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanmasının sağlanacağı ve bu bordroların hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderileceği, Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmının yüklenicinin hakedişinden kesileceği ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılacağı ve bu hususun ayrıca bir tutanağa bağlanacağı ifade edilmiştir.
İhale aşamasında tekliflerin idarece belirlenen personel ücreti ve ücret eklerine göre alınmış olması nedeniyle, yüklenicinin sözleşmenin uygulanması aşamasında sözleşme hükümlerini ihlal ederek, personele idarece belirlenenden daha düşük ödeme yapması mümkün görülmemektedir. Esasen, İdarece Yaklaşık Maliyet bu şartlara göre hazırlanmış, istekli firmalar bu şartlar altında teklif birim fiyatlarını tespit ederek ihaleye girmiş, yüklenici firma da, sunmuş olduğu ve İdarece uygun görülen birim fiyat teklif cetvelinde belirttiği fiyatlara göre ihaleyi almıştır.
Görüleceği üzere, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde, yüklenicilere personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için bordroların birer kopyasını kontrol teşkilatına verme, kontrol teşkilatına ise personel ücretlerinin ödenmesi, bu konuda kendisine gelen talepleri ve ihbarları değerlendirerek bu ücretlerin yüklenicinin hakedişinden ödenmesini sağlama, gerekirse ödenmeyen ücret ve ücret eklerinin yüklenicinin hakedişinden kesilerek doğrudan çalışanların banka hesaplarına yatırılmasını sağlama görevi verilmiştir.
Yapılan incelemelerde yüklenicinin idareden aylık 26 gün üzerinden yol ve yemek ücretini aldığı, ancak, mevcut düzenlemelerin varlığına rağmen, yüklenicinin çalıştırdığı personele yol ve yemek ücretlerini eksik ödediği tespit edilmiştir. Bu uygulamalar sonucunda da personele ödenmeyen yol ve yemek ücretleri yüklenicinin uhdesinde kalmıştır.
Her ne kadar, yüklenicinin çalıştırdığı personele yol ve yemek parasını eksik ödemesi neticesinde 32.343,98 TL kamu zararına sebebiyet verilmiş ise de, söz konusu kamu zararının 23/03/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile ilgilisinden mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, tahsil edilen yol ve yemek paralarının ilgililerine ödenmesinin sağlanmasına,
Oy birliğiyle karar verildi.