DERNEKLERE YARDIM
… Büyükşehir Belediyesi ile … Derneği arasında düzenlenen protokole istinaden, … Büyükşehir Belediyesi tarafından söz konusu Derneğe nakdi yardım yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde,“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda,
a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
…
c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
…
(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” denilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun diğer kuruluşlarla ilişkilerin düzenlendiği 75'inci maddesinin "c" bendinde, 6360 sayılı Kanunla getirilen değişiklik sonrası, Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği, diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerektiği belirtilmektedir.
Görüldüğü üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun 75'inci maddesinde yapılan değişiklik ile belediyelerin, mahallin en büyük mülki idare amirinin veya başka bir merciinin iznine gerek kalmadan, sadece belediye meclisinin alacağı karar üzerine kamu yararına çalışan dernekler ile ortak hizmet projelerini gerçekleştirmeleri mümkün hale getirilmiştir. Ancak, maddenin "c" bendinde sayılan kuruluşlar dışındaki diğer dernek ve vakıflar ile ortak hizmet projelerinin gerçekleştirilmesi için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması zorunlu tutulmuştur.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Bütçelerden yardım yapılması" başlıklı 29'uncu maddesinin birinci fıkrasında aynen: "Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir." denilmiş olduğundan, Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu idareleri, ancak bütçelerinde öngörülmüş olması kaydıyla, kamu yararı gözeterek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapabileceklerdir. Söz konusu madde önceleri belediyeleri de kapsamakta iken, 12.11.2012 tarih ve 6360 sayılı Kanunun 19'uncu maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 75'inci maddesine eklenen fıkra ile belediyelerin dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapabilmesinin önü kapatılmıştır.
Yine, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14'üncü maddesinde Belediyenin görev ve sorumlulukları, 15’inci maddesinde ise yetki ve imtiyazları belirlenmiştir. Bu maddelerde, derneklere yardım yapılabileceğine ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.
Savunmalarda, 6360 sayılı Kanun ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa eklenen hüküm doğrultusunda Büyükşehir belediyelerinin tarım ve hayvancılığı desteklemek amacıyla her türlü faaliyet ve hizmette bulunabilmesinin mümkün olduğu ve yapılan ödemenin işbirliği protokolü kapsamında dernekten alınan hizmetler karşılığı olduğu, dolayısıyla bunun nakdi yardım olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Ancak, yapılan ödeme karşılığında belirli bir hizmet alınmıyorsa bu ödemenin nakdi yardım olarak değerlendirilmesi gerekir. Zira, bahsi geçen protokolle söz konusu derneğe, verilen hizmete bakılmaksızın aylık sabit bir ödeme yapıldığı, dernekten herhangi bir hizmet alımının söz konusu olmayıp doğrudan kaynak aktarıldığı, alındığı iddia olunan söz konusu hizmetler için kanıtlayıcı herhangi bir belge sunulmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, … Büyükşehir Belediyesi ile …. Derneği arasında mahallin en büyük mülki idare amirinin izni olamadan yapılan işbirliği protokolü kapsamında, derneğe bu protokole istinaden belediye bütçesinden … TL ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının,
Üst Yönetici, … (Belediye Başkan Vekili) ile Harcama Yetkilisi ….(Tarımsal Hizmetler Daire Bşk.) ve Gerçekleştirme Görevlisi …’a (Hal Şube Müdür V.)
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle,