Emekli olan işçilerin kıdem tazminatı sürelerinin hatalı hesaplanması
… Belediyesinden emekli olan işçilerin kıdem tazminatı sürelerinin hatalı hesaplanması suretiyle kamu zararına neden olunması iddiasına ilişkin yapılan incelemede,
A) Ücretsiz izin sürelerinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alındığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun geçici 6’ncı maddesine göre kıdem tazminatı fonu kuruluncaya kadar 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesi hükümlerine göre kıdem tazminatı ödenecektir. 1475 sayılı İş Kanun’unun 14’üncü maddesinde işçiye kıdem tazminatının ödenebilmesi belli şartlara bağlanmıştır. İşçinin yaşlılık aylığı bağlanması öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle kıdem tazminatı ödenmesi bu şartlardan biridir. 1475 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinde, “işçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler göz önüne alınarak hesaplanır.” denilmektedir. Kıdem tazminatına esas sürenin hesaplanmasında çalışılan ve İş Kanununa göre çalışılmış sayılan sürelerin toplamı esas alınmalıdır. Buna göre işçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu süreler ile ücretsiz izinde ve grevde geçen süreler kıdem tazminatına esas süre bakımından dikkate alınmamalıdır. … Belediyesince işçilere belli sürelerde ücretsiz izin verilmiştir. Ücretsiz izindeki süreler kıdem tazminatına esas sürenin hesabında dikkate alınmıştır.
Ücretsiz izindeki sürelerin kıdem tazminatına esas sürenin hesabında dikkate alınması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
B) Emekli olan işçilerin kıdem tazminatı sürelerinin hesaplanmasında rapor gün sürelerinin tümünün dikkate alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanununun "süreli fesih" başlıklı 17'nci maddesinde "Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. İş sözleşmeleri,
d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra, Feshedilmiş sayılır.
Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır." denilmiş ve Aynı Kanunun “İşverenin haklı nedenle derhal feshi” başlıklı 25'inci maddesinde de "Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I- Sağlık sebepleri:
a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.
(a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı, belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar
...."
hükmü yer almıştır.
Toplu iş sözleşmesinin Bildirim önelleri ve iş aktinin feshi başlıklı 32'nci maddesinde bildirim öneline ilişkin düzenleme yapılmıştır. Buna göre işi on yıldan fazla sürmüş işçilerin bildirimin diğer tarafa yapıldığı tarihten itibaren 15 hafta sonunda fesih edilmiş sayılır. Dolayısıyla bildirim önelinde dikkate alınması gereken süre 15 haftadır.
4857 sayılı Kanun’un 17 ve 25’inci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde işveren, işçinin raporlu olması durumunda belirli bir süre için iş sözleşmesini fesih edemez. Buna göre işveren, hastalık halinde işçi ile arasındaki sözleşmeyi 17’nci maddedeki işçinin kıdemine göre belirlenen bildirim süresinin altı hafta aşılmasından sonra feshedebilir.
Yerleşik uygulama ve yargı kararlarına göre kıdem tazminatı hesabına ilişkin dikkate alınacak rapor günü, 17’nci maddeye göre belirlenen bildirim süresine 25’nci maddede belirtilen altı haftanın eklenmesiyle oluşan toplamıdır. Dolayısıyla ihbar öneli + altı haftayı aşan rapor sürelerinin hesaba katılmaması gerekir. Toplu iş sözleşmeyle de ihbar öneli süresi artırılmıştır.
Yapılan incelemeler neticesinde iki personelin rapor günlerinin kıdemlerine göre belirlenen bildirim sürelerinden fazla olduğu tespit edilmiştir. Toplu iş sözleşmesiyle bu süreler artırılabilirken buna ilişkin bir düzenleme toplu iş sözleşmesinde de bulunmadığından İş Kanunundaki sürelerin esas alınması gerekir. İdarece hesaplanan kıdem tazminatı ödemesinde raporlu olarak çalışılmayan sürelerin tamamı dikkate alınmıştır. Uzun süre istirahat raporu alınarak çalışılmayan sürelerin ihbar önelini altı hafta aşan kısmının kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmamalıdır.
Süreyi aşan rapor günlerinin kıdem tazminatına esas sürenin hesabında dikkate alınması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Ancak, savunmalardan söz konusu olan toplam … TL’lik kamu zararının tahsil edildiği görülmüştür.
Bu itibarla, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,