Fiilen itfaiye görevi yapmayanlara da maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi
… Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığında çalışan bazı personele fiilen itfaiye görevi yapmadıkları halde maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunması ile ilgili olarak yapılan incelemede,
2017 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K Cetvelinin, Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti başlıklı III/(B) bölümünde,
“1- Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir. Bütçe Kanunundaki bahsi geçen maddeye istinaden fazla çalışma ücreti itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele ödenebilmektedir.”
Hükmü yer almakta olup, anılan hükümde “fazla çalışma ücretinin”,
— İtfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele ödenebileceği,
— Destek hizmeti yürüten personele ödenemeyeceği
Açıkça ifade edilmektedir. Dolayısıyla, ihtilafın çözümü için öncelikle söz konusu hükümde yer alan “itfaiye hizmetleri” ve “destek hizmeti yürüten personel” kavramlarının yorumlanması gerekmekte olup, bunun için Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin incelenmesine ihtiyaç bulunmaktadır. Anılan Yönetmeliğin,
Kadro ve unvanlar başlıklı 8’inci maddesinde,
“MADDE 8 – (1) Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre, daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.”
Belediye itfaiye yangın personeli başlıklı 9’uncu maddesinde,
“MADDE 9 – (1) Belediye itfaiye teşkilatında çalışan itfaiye eri, itfaiye çavuşu, itfaiye amiri, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdürü ve itfaiye daire başkanı yangın personelidir. Bu personel, bizzat yangın yerinde bulunmak ve yangına müdahale etmekle sorumlu ve görevlidir.”
İtfaiye birim amirlerinin görevleri başlıklı 10’uncu maddesinde,
“MADDE 10 – (1) İtfaiye teşkilatında en üst amir itfaiye birim amiridir ve başlıca görevleri şunlardır:
a) İtfaiye hizmetleri ile itfaiye destek hizmetlerini bir bütün olarak itfaiye stratejileri doğrultusunda planlamak, yönlendirmek, koordine etmek ve denetleyerek hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak,(…)”
İtfaiye çavuşunun görevleri başlıklı 12’nci maddesinde,
“MADDE 12 – (1) Birim amiri konumunda olmayan itfaiye çavuşları itfaiye amirine bağlı olarak görev yapar. Kendisine bağlı yangın personeli arasında iş bölümü yapar. Üst amirlerin bulunmadığı olayları sevk ve idare eder.”
İtfaiye erinin görevleri başlıklı 13’üncü maddesinde,
“MADDE 13 – (1) İtfaiye eri, yangın söndürme, araç kullanma ve arama-kurtarma, çalışmalarını yerine getirir, itfaiye hizmet binası ve müştemilatının güvenliğini, temizliğini, araç-gereç ve teçhizatın bakım ve onarımı ile haberleşme ve yazışma gibi yürütülmesi gereken diğer iş ve işlemleri yapar.”
Diğer personel başlıklı 14’üncü maddesinde,
“MADDE 14 – (1) İtfaiye teşkilatında, hizmetlerin yürütülmesine yardımcı ve destek olmak üzere norm kadroya uygun olarak, itfaiye yangın personeli dışında personel çalıştırılabilir.”
Düzenlemeleri bulunmaktadır. Anılan Yönetmelik hükümleri incelendiğinde,
Öncelikle şunu ifade etmek gerekir ki, Yönetmelik, itfaiye hizmetlerinin sunulması için itfaiye bünyesinde belli bir teşkilat yapısının kurulmasını öngörmekte olup, itfaiye teşkilatının münhasıran “daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri” unvanlarından oluştuğunu vurgulamaktadır (madde 8).
Öte yandan itfaiye teşkilatının görevleri “İtfaiye hizmetleri” ve “itfaiye destek hizmetleri” şeklinde iki ayrı grupta değerlendirilmiştir (madde 10/a). Dolayısıyla Bütçe Kanununa ekli K Cetvelinde ifade edilen “itfaiye hizmetleri” ve “destek hizmeti” kavramlarının rasgele ayrıştırılmadığı, kasıtlı olarak bu tür bir ayrıma gidildiği anlaşılmaktadır.
“İtfaiye teşkilatı”nda çalışanlar (itfaiye eri, itfaiye çavuşu, itfaiye amiri, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdürü ve itfaiye daire başkanı) aynı zamanda “yangın personeli” şeklinde sayılmış ve bu personel, bizzat yangın yerinde bulunmak ve yangına müdahale etmekle sorumlu ve görevli kılınmıştır (madde 9). Yani bu kişiler itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personeldir. Bizzat yangın yerinde bulunmak ve yangına müdahale etmekle görevlendirilen söz konusu personelin görevleri Yönetmeliğin 10 ila 13’üncü maddelerinde sayılmıştır. Buna karşılık itfaiye teşkilatının bünyesinde, “itfaiye hizmetleri”nin yürütülmesine “yardımcı” ve “destek” olmak üzere norm kadroya uygun olarak, itfaiye “yangın personeli” dışında personel çalıştırılabileceği, Yönetmeliğin “diğer personel” başlıklı 14 üncü maddesinde açıkça vurgulanmıştır. Dolayısıyla Yönetmelikteki bu düzenlemeden, “tekniker”, “teknik ressam” ve ”teknisyen” unvanlarının, “destek personeli” olarak kabul edilmesi gerektiği açıktır.
Özetle Bütçe kanununa ekli K cetvelinde zikredilen “itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personel” ifadesi ile kastedilenlerin, Yönetmeliğin Belediye itfaiye yangın personeli başlıklı 9’uncu maddesinde yer alan,
“MADDE 9 – (1) Belediye itfaiye teşkilatında çalışan itfaiye eri, itfaiye çavuşu, itfaiye amiri, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdürü ve itfaiye daire başkanı yangın personelidir. Bu personel, bizzat yangın yerinde bulunmak ve yangına müdahale etmekle sorumlu ve görevlidir.”
hükmü gereğince, bizzat yangın yerinde bulunmak ve yangına müdahale etmekle sorumlu ve görevli olan yangın personeli (itfaiye eri, itfaiye çavuşu, itfaiye amiri, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdürü ve itfaiye daire başkanı) olduğundan, “tekniker”, “teknik ressam” ve ”teknisyen”unvanlı personelin ise bu kapsama dahil olmayıp, yangın personeli kapsamına girmeyen “diğer personel” olduğunda kuşku bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle “tekniker” ve ”teknisyen” unvanlı personelin destek personeli olmasından dolayı Bütçe Kanunu gereği maktu fazla çalışma ücreti almaması gerekir.”
Bu itibarla, yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde, fazla ödeme suretiyle sebebiyet verilen … TL kamu zararının,
Sorumlularına müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,