Gecikme cezası:
“Silahsız Özel Güvenlik Hizmet Alımı” işinde, yüklenicinin personele maaşlarını şartnamedeki tarihte ödememesine rağmen sözleşmede belirtilen ceza hükmünün uygulanmaması neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38 inci maddesinin ikinci fıkrasında “Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.” düzenlemesi yer almıştır.
Söz konusu işe ilişkin olarak düzenlenen sözleşmenin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16 ıncı maddesinde “Yüklenicinin yaptığı işin şartnameler ve eklerine uygunluğu Belediye Destek Hizmetleri Müdürlüğü'nce sürekli olarak denetlenir. Ayrıca kontrol ve denetim elemanlarınca tutulan tutanaklarda Destek Hizmetleri 'ne teslim edilir. Bu denetimler sonucunda yükleniciye para cezası verebileceği gibi akdin feshi cihetine gidilebilir. Şartname ve sözleşmede yazılı olan para cezaları Destek Hizmetleri ve Kontrol Denetim elemanlarının tuttuğu tutanağa istinaden verilir. Yükleniciye verilebilecek para cezaları aşağıya çıkarılmıştır.
Yüklenici, bütün işçilerin ücretlerinin en geç her ayın 15'ine kadar işçilerin banka hesaplarına yatıracaktır. (Ayın 15. gününün tatil gününe rastlaması halinde, tatilden önceki son iş gününde ücretler ödenecektir.) Çalıştırılacak personellerin aylık ücretlerinin zamanında yatırılmadığı taktirde, sözleşme bedelinin 5/ 1000 (bindebeş) oranında para cezası kesilecektir.
Yukarıda belirtilen aykırılıkların ayrı ayrı olmak üzere ardı ardına veya aralıklı olarak sözleşme süresince her bir maddenin 5 (beş) den fazla oluşması halinde, yukarıda öngörülen cezalar uygulanmakla birlikte 4735 sayılı kanunun 20. maddesinin b bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme fesh edilecektir.
İdare tarafından kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmeyecektir.”
Denilmektedir.
Söz konusu işe ait teknik şartnamenin “Yüklenici Firma İle İlgili Hususlar” başlıklı 6 ncı maddesinde ise, “Personelin aylık ücretleri, her ayın en geç 15. iş gününe kadar eksiksiz olarak yüklenici tarafından ödenir. Yükleniciye herhangi bir nedenden dolayı hakedişin ödenmemesi veya geç ödenecek olması durumunda yüklenicinin işçilerin aylık ücretlerini ödememesi veya geç ödemesi gibi bir durum söz konusu olamaz." Denilmektedir.
Hizmet İşleri Genel şartnamesine göre kontrol teşkilatı işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay re’sen kontrol etmekle yükümlüdür. Gerek işe ait sözleşme gerekse de teknik şartname gereği yüklenici çalışanların ücretlerini en geç her ayın 15’ine kadar işçilerin banka hesaplarına yatırmalıdır. Ayın 15’inci iş gününün tatil gününe rastlaması halinde, tatilden önceki son iş gününde ücretler işçilerin banka hesabına ödenmelidir. Aksi takdirde sözleşme bedelinin 5/ 1000 (bindebeş) oranında para cezası kontrol elemanlarınca tutulacak tutanağa istinaden kesilmelidir. Bu aykırılıklar 5 den fazla oluşması halinde ise cezalar uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin fesih edilmesi gerekir.
Teknik şartnamenin 6’ncı maddesine göre, yükleniciye herhangi bir nedenden dolayı hakedişin ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda bile yüklenicinin işçilere aylığı zamanında ödemesi gerekir. Yüklenici bu düzenlemeyi kabul ederek ihaleye teklif vermiş ve iş uhdesinde kalmıştır. Yüklenici belediyeden hakediş ödemesini almasa da personelin maaşını sözleşme ve teknik şartnamede belirtilen tarihe kadar işçilerin banka hesabına yatırmalıdır. Aksi takdirde cezai müeyyide uygulanmalıdır.
Yapılan incelemede, işçilerin maaşları banka hesaplarına 27.04.2017 ve 29.11.2017 tarihlerinde yatırılmıştır. Sözleşme ve şartname gereği yüklenici tarafından iki kez ihlal yapılmasına rağmen kontrol teşkilatı bu gecikmeye ilişkin bir işlem yapmamıştır. Sözleşmede belirtilen para cezaları kontrol elemanlarınca tutulacak tutanağa göre verileceğinden dolayı kontrol teşkilatının para cezası verilmesi gereken bir durumla karşılaşması halinde bunu tutanağa bağlayarak Destek Hizmetleri Müdürlüğünce gerekli cezai işlemin uygulanması gerekmektedir.
Her ne kadar, yüklenicinin personele maaşlarını şartnamedeki tarihte ödememesine rağmen sözleşmede belirtilen ceza hükmünün uygulanmaması neticesinde ... TL kamu zararına sebebiyet verilmiş ise de, söz konusu tutarın 11.04.2018 tarih ve ... numaralı ödeme emri ile yüklenicinin alacağından mahsup edilmek suretiyle tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.