SOSYAL DENGE TAZMİNATI:
Belediye personeline sosyal denge tazminatı adı altında yapılan ödemelerde, toplu iş sözleşmesinde ödenmesi kabul edilen tutar ile yılı için belirlenen tavan tutar arasındaki farka kadar Belediye Başkanına takdir yetkisi verilerek, farklı aylarda farklı kişilere fazladan sosyal denge tazminatı verilmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32 nci maddesinde,
“27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.
Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.
İlgili mahalli idarenin, vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmibeşini aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır. ”
Hükmü yer almaktadır.
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme’nin “Yerel yönetim hizmet koluna ilişkin toplu sözleşme” başlıklı 4 üncü bölümünün “Sosyal denge tazminatı” başlıklı birinci maddesinde ise, “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir” denilmek suretiyle ödenebilecek sosyal denge tazminatı tutarına üst sınır getirilmiştir.
Bu bağlamda, 01.01.2016 - 31.12.2017 tarihleri arasında uygulanmak üzere ... Belediye Başkanlığı ile ...Sendikası (...) arasından yapılan Toplu Iş Sözleşmesi’nin “İyileştirme Zammı” başlıklı 26 ncı maddesinde, “4688 sayılı yasanın 32 inci maddesi uyarınca 27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15. Maddesi hükümleri çerçevesinde ...üyesi çalışanların halen almakta oldukları aylıklara ilaveten her ayın maaş günü sosyal denge tazminatı adı altında ...üyesi çalışanların halen almakta oldukları aylıklara ilaveten her ayın maaş günü net 500,00 TL ödenir.
Aylık tavan tutarı en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100 dür denilmektedir. Birlik başkanının bu toplu sözleşmede ödenmesi kabul edilen tutar ile tavan tutar arasında takdir yetkisini kullanarak başarı gösteren üyelere tavan tutarına kadar istediği aylar itibarı ile ödeme yapabilir.” denilmektedir.
Belediye Başkanı tarafından bu toplu sözleşmede ödenmesi kabul edilen tutar ile tavan tutar arasında takdir yetkisini kullanarak başarı gösteren üyelere tavan tutarına kadar istediği aylar itibarı ile ödeme yapabileceği belirtilmiştir. Toplu iş sözleşmesinde ise başarı gösteren üyelerin tespitini yapmaya yönelik bir performans ölçütü ve kriter belirtilmemiştir.
Sorguda tavan tutarı aşmamak üzere görev yerinin özelliğine, çalışma süresine, kadro veya görev unvanı ile derecesine göre ödemenin farklılaştırılabilmesinin önünde yasal bir engel bulunmadığı belirtilmekle birlikte Belediye Başkanına istediği kişiye istediği ay farklı bir ödeme yapma yetkisi verilmesinin kamu zararı teşkil ettiği iddia edilmektedir.
Ancak yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'üdür. Buna göre 2017 yılı öngörülen tavan ilk 6 ay için 9500 X 0,096057 = 912,54 TL, ikinci 6 ay için ise 9500 x 0,102706 = 975,71 TL’dir.
... Belediye Başkanlığı ile ...Sendikası (...) arasından yapılan ve 01.01.2016 - 31.12.2017 tarihleri arasını kapsayan Toplu Iş Sözleşmesi’nin yukarı alınan 26 ncı maddesinde ise personele sosyal denge tazminatı olarak net 500,00 ödenmesi öngörülmüş ve yine yukarıda belirtilen limitleri aşmamak üzere söz konusu sosyal denge tazminat tutarı ile limit arasındaki fark kadar personele ödeme yapılması için Belediye Başkanı’na takdir yetkisi verilmiştir.
Bu doğrultuda, yapılan sosyal denge ödemelerinde mevzuatla belirlenen limit aşılmadığından, toplam ...TL ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.