Hakediş:
“... Muhtelif Mahalle Yolları Stabilize kaplama Yapım” işinde,
A) Dolguda kullanılmaya elverişli kazı malzemesi olduğu halde, başka mahalden dolgu malzemesi getirilerek dağ malzemesi ve nakliye bedeli ödenmesi,
B) Sözleşme ve şartname gereğince noksanlıklar için kesilmesi gereken kesintinin son hakedişte yükleniciye iade edilmesi,
neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
A) Denetçi sorgusunda, dolguda kullanılmaya elverişli kazı malzemesi olduğu halde, başka mahalden dolgu malzemesi getirilerek ‘özel stabilize birim fiyatı’ ile dağ malzemesi bedelinin ödenmesi neticesinde kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmiştir.
Söz konusu işte, yeni kurulması sebebiyle ekip ve ekipman açısından kısıtlılık sebebiyle, yolların birer birer etüdünün yapılması, projelendirilmesi ve yaklaşık maliyetinin çıkarılmasının uzun zaman alacağından, hâlihazırdaki duruma göre imalat yapılması gerekmiş, köy yollarının uygulama standartının kesin proje yapılamadan ön projeye dayalı genel bir maliyet çıkarılması yoluna gidilmiştir. Yine bu zaruret halinin bir sonucu olarak ta, kazı sonucu çıkacak malzemenin vasfı genel veriler üzerinden belirlenmiştir. Bu genel veriler ışığında, çıkan kazı malzemesinin %35’inin Toprak, %35’inin Küskülük ve %30’unun Yumuşak Kaya olduğu öngörülmüştür.
Denetçi iddiasında, söz konusu veriler üzerinden bir değerlendirmede bulunularak, çıkan malzemenin dolguda kullanılması gerektiği, ayrıca dolgu malzemesi için yükleniciye bir ödemede bulunulamayacağı ifade edilmiştir. Ancak, fiili kazı sonucu çıkan malzemem idare tarafından değerlendirilerek, bu malzemenin bir kısmı dolguda kullanılmış, dolguya uygun olmayan kazı malzemelerinin yerine de başka yerden dolgu malzemesi temini yoluna gidilmiştir.
Sorumlularca yapılan savunmalarda, çıkan malzemelerin dolguda kullanılamayacak kısımlarına ilişkin olarak detaylı bir değerlendirmeye yer verilmiştir. Ancak, Denetçi tarafından söz konusu malzemeye ilişkin olarak bilirkişi vs. ait bir tespit olmaksızın bir sonuca varılmış ve kamu zararı kararı talebinde bulunulmuştur. Açıklanan sebeplerle kamu zararı iddiası yasal dayanaktan yoksundur.
Sonuç olarak, her ne kadar Denetçi görüşünde, Dolguda kullanılmaya elverişli kazı malzemesi olduğu halde, başka mahalden dolgu malzemesi getirilerek dağ malzemesi ve nakliye bedeli ödenmesi neticesinde ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmekte ise de, konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,
B) Denetçi sorgusunda, işin 15.05.2017 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanıldığı, ara hakedişlerin kesin olmayan hesaplara göre düzenlendiği, son hakedişin 23.08.2017 tarihinde düzenlendiği, hakediş ekinde yer alan metrajlarda, önceki hesaplamaların minha edilerek yeniden hesaplanan miktarların yazıldığı ve iş kalemi tutarlarının bu miktarlara göre hesaplandığı, geçici kabul tutanağının 22.08.2017 tarihinde imzalandığı, ancak kesin kabulünün henüz yapılmadığı, sözleşme gereğince hakedişlerden kesin hesabı yapılmamış işlere ait tutarların %5 inin kesilerek yüklenici adına emanet hesaplarda tutulması, kesin hesapların onaylanmasından sonra da yükleniciye iade edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.
Kamu İhale Kurumu Yapım işleri ihaleleri uygulama yönetmenliğinin Tip Sözleşmede Değişiklik yapılmasına dair dipnotunda, (Değişik: 02/10/2011- 28072 R.G./ 2 md.-Yürürlük- 8/10/2011, Değişik:28/11/2013-28835 R.G./6 md. -Yürürlük- 29/11/2013, Değişik: 07/6/2014- 29023 R.G./.)
“MADDE 1 VE MADDE 2’de belirtilen
(2) Birim fiyat sözleşmelerde madde metni, aşağıdaki (I) ve (II) numaralı seçenekten biri seçilerek düzenlenecektir:
I- Madde 30-İşin devamı sırasında kesin hesapların yapılması
30.1. Yüklenici, kesin hesapların zamanında tamamlanmasını teminen işin devamı süresince gerekli elemanı iş başında bulundurmaya ve her kalem imalatın tamamlanmasını takiben yapı denetim görevlisiyle birlikte hesaplarını hazırlatarak peyderpey tetkik için İdareye vermeye mecburdur.
30.2. Düzenlenen hakkedişlerde, tamamlanmış, ancak kesin hesabı İdareye verilmemiş imalatlara ait tutarların %5’i tutulur ve kesin hesaplar İdare tarafından onaylanmadıkça bu tutarlar ödenmez.
,,,”
Düzenlemesine yer verilmiştir.
Sorumlularca yapılan savunmada da belirtildiği üzere, geçici kabul yapılıncaya kadar düzenlenmiş olan tüm hakedişlerde geçici kabul noksanları % 5 olarak yüklenicinin hakkedişinden kesilmiştir. Yukarıda yer verilen düzenleme uyarınca, kesin hesap işlemleri, işin yapımı sırasında peyderpey yapılıp idareye teslim edilebilecektir. İdare tarafından bu kapsamda bir değerlendirme yapılarak yükleniciye kesintiler iade edilmiştir.
Sonuç olarak, her ne kadar Denetçi görüşünde, sözleşme ve şartname gereğince noksanlıklar için her hakedişten kesilmesi gereken kesintiler toplamının son hakedişte yükleniciye iade edilmesi neticesinde ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmekte ise de, Denetçi tarafından 5018 sayılı Kanunun yukarıda da değinilen 71 inci maddesi uyarınca idareyi zarara uğratıcı nitelikte bir kamu zararı ortaya konulamaması ve sadece soyut iddialar üzerinden bir hükme varılmış olması sebebiyle konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,