Satınalma
Asıl ilamın 4’üncü maddesiyle, 3 adet kameranın piyasadaki rayiç bedelinin çok üzerinde satın alınması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
İdare tarafından 17.03.2017 tarihinde yapılan piyasa fiyat araştırması doğrultusunda kameraların tanesinin 19.000,00 TL (KDV hariç) bedelle satın alındığı, ancak denetçi raporunda yüklenicinin kamera, yazılım ve bağlantı ve koruma tripodunu edindiği bedeller ile idareye sattığı bedel arasında kamera başına KDV hariç 7.800 TL fark bulunduğu, bu farkın toplam 3 kamera için KDV dahil 27.612,00 TL olduğu iddia edilmiştir.
Ancak, rapor maddesinde söz konusu kamera alımları için piyasa fiyat araştırması tutanağı altında imzası bulunan görevliler sorumlu tutulmuş iken, söz konusu tutanağı onaylayan Genel Müdür V. ......’nun savunması alınmadığından bahisle, sorumluluk tespiti açısından bu kişinin de savunmasının alınması ve sonucun ek raporla Dairemize intikalini teminen konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verilmişti.
Bu defa, Denetçi tarafından düzenlenen 08.03.2019 tarihli Yargılamaya Esas Ek Raporun incelenmesi s onucunda,
Söz konusu piyasa fiyat araştırma tutanağını onaylayan üst yönetici ......’nun savunmasının alındığı görülmüştür.
.......Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından, 3 adet kameranın piyasadaki rayiç bedellerinin çok üzerinde satın alınması suretiyle kamu zararına neden olunması iddiasına ilişkin yapılan incelemede,
İdarenin doğrudan temin yöntemiyle aldığı kameraların piyasa rayiçlerine ilişkin olarak ......Ticaret Odası’ndan bilgi talebinde bulunulduğu ve buna istinaden Adana Ticaret Odası’nın 08.02.2018 tarih ve 455 numaralı yazısı doğrultusunda kameraların yazılım, bağlantı ve koruma tripotu hariç rayiç birim fiyat rayicinin 5.785,00 TL (KDV hariç) olduğu anlaşılmaktadır.
İdare tarafından söz konusu alım için 17.03.2017 tarihinde piyasa fiyat araştırması yapılmış ve yapılan araştırmaya göre her bir kamera yazılım, bağlantı ve koruma tripotu dahil 19.000,00 TL (KDV hariç) bedelle satın alınmıştır.
Kameraler için alım yapılan firmanın, kameranın tanesini 6.882,00 TL’den, yazılımı 6.954,00 TL’den, bağlantı ve koruma tripotunu ise tanesi 2.000,00 TL’den temin ettiği görülmüştür.
Bu doğrultuda kamera üreticisi veya bayisi olmayan ve idare haricinde kimseye kamera alım satımı yapmayan söz konusu firmanın tanesini 11.200,00 TL’den temin ettiği yazılım, koruma tipotu ve bağlantı dahil kameraları 19.000,00 TL’ye idareye satmış olmasının kamu zararı meydana getirdiği iddia edilmektedir.
Ancak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun doğrudan temin yöntemiyle yapılacak alımlara ilişkin 22’nci maddesinde bu usulde ilân yapılmadan ve teminat alınmadan teminin mümkün olduğu belirtildikten sonra maddenin son fıkrasında,
“Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.” denilmektedir.
Buna göre, doğrudan temin yöntemiyle yapılacak alımlarda, alım yapılacak firmanın malın üreticisi veya bayisi olması gibi şartların aranmasına ilişkin yeterlik kriterlerinin uygulanması zorunlu olmadığı gibi, sadece piyasa fiyat araştırması yapılması yeterli ve zorunludur.
Nitekim idarece 17.03.2018 tarihli piyasa fiyat araştırma tutanağının düzenlendiği ve yapılan fiyat araştırmasında ......Makine İml. İnş. Ve Taah. San ve Tic. Ltd. Şti.’den 19.000,00 TL, ...... Ticaret Yedek Parça Hortum Taah. Tic. ......’den 19.090,00 TL ve ...... Hortum Tek. Hırd. Elek. Ve Elektronik Cih. Oto İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.’den 19.135,00 TL birim fiyat teklifi alındığı görülmektedir. Piyasa fiyat araştırması neticesinde de en uygun teklifi veren .......Makine Ltd. Şti’den alım yapılmıştır.
Bu itibarla, 3 adet kameranın piyasadaki rayiç bedellerinin çok üzerinde satın alınması suretiyle toplam 27.612,00 TL kamu zararına neden olunması iddiasına ilişkin olarak, yapılan alımın mevzuat hükümlerine uygun olduğu kanaatine varılmış olduğundan, hüküm dışı kararının kaldırılarak, ilişilecek husus bulunmadığına
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere
oy çokluğuyla karar verildi.
(Azınlık Görüşü:
Üye ......’in karşı oy gerekçesi: Kameraların teminine ilişkin piyasa fiyat araştırmasında teklif alınan firmaların kamera ticaretiyle iştigal etmediği, hatta esas ticaret konularının hortum alım satımı olduğu anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “22.5. 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (d) bendi gereğince ihtiyaçların temini” başlıklı maddesinin 22.5.1 no’lu alt bendinde, “…Ancak bu bent kapsamında gerçekleştirilecek yapım işlerinde fiyat araştırmasının, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin esas ve usullere göre yapılması zorunludur.” denilmekte olup,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde de,
“…(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde, iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz. …” hükümleri yer almaktadır.
Belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca kameraların teminine ilişkin piyasa fiyat araştırmasının mevzuata uygun halde yapılmadığı anlaşıldığından, denetçi raporunda belirtilen 27.612,00 TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi gerekir.)