Derneklere yardım:
... Muhtarlar Derneği’ne nakdi yardım yapılması neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Bütçelerden Yardım Yapılması” başlıklı 29 uncu maddesinin birinci fıkrasında,
“Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde ise,
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda,
…
c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.”
…
“(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” denilmektedir.
Yine aynı Kanunun “Mahalle ve Yönetimi” başlıklı 9 uncu maddesinin son fıkrasında aynen,
“Belediye, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkânları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve desteği sağlar, kararlarında mahallelinin ortak isteklerini göz önünde bulundurur ve hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uygun biçimde yürütülmesini sağlamaya çalışır.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, belediyelerin görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda Belediye Meclis Kararı alınması kaydıyla derneklerle ortak hizmet projesi gerçekleştirmesi mümkündür.
Ancak 5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinin son fıkrasında, 5018 sayılı Kanunun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29 uncu maddesinin belediyeler için uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükme göre belediyelerin derneklere yardım yapması mümkün değildir.
Mevzuat hükümlerinden ve açıklamalardan anlaşılacağı üzere ortak hizmet projesi ile yardım birbirinden farklı kavramlardır. Ortak hizmet projesinde belediye ve derneğin, gerçekleştirilecek hizmette iş bölümü yapması ve belli şartların sağlanması gerekmektedir. Yardım ise tek taraflı olup karşılıksızdır. Sonuç olarak belediyelerin ortak hizmet projeleri dışında derneklere katkı sağlaması mümkün değildir.
Sorumlularca yapılan savunmada, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca belediyelerin muhtarlıklara yardımda bulunabileceği ifade edilmiştir. Ancak sorgu konusu olayda yardım muhtarlıklara değil bir derneğe yapılmıştır. Bu sebeple savunmalar yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, ... Muhtarlar Derneği’ne nakdi yardım yapılması neticesinde oluşan ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Başkan ...’nin karşı oy gerekçesi: Ödemeye esas belediye meclis kararında muhtarlıklara elektrik, su ve internet bedeli için yardım yapılması ibaresi bulunduğundan, konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığı yönünde karar verilmesi uygun olur.