FİYAT FARKININ HATALI HESAPLANMASI
… İnşaat Nak. Gıda Tem. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na 11.03.2016 tarihinde ihale edilen …-₺ Sözleşme Bedelli “… Deresine Betonarme Menfez ve Betonarme Kanal Yapılması” işine ait 8 nolu hakedişte fiyat farkı hesaplamalarının hatalı yapılması neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,
06.04.2016 tarihinde akdedilen işe ait sözleşmenin “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14.2. maddesinde fiyat farkı hesaplanmayacağı ancak mücbir sebepler veya idarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, ihale tarihinde yürürlükte bulunan fiyat farkı kararnamesi esas alınarak fiyat farkı hesaplanacağı, 14.3. maddesinde ise sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı ifade edilmiştir.
Sözleşmeye göre iş bitim tarihi 31.12.2016 (269 takvim günü) olmasına karşın idareden kaynaklı çeşitli nedenlerden dolayı verilen süre uzatımları ile son iş bitim tarihi 17.09.2017 olarak belirlenmiştir.
31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 27.06.2013 tarih ve 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” ın ,
“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5 inci maddesinde aynen, “ (1) Türk parası cinsinden sözleşmeye bağlanan yapım işlerine ilişkin fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn - 1 )
İn Çn Dn Yn Kn Gn Mn
Pn = [ a —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + b4 —— + b5 —— + c —— ]
İ0 Ç0 D0 Y0 K0 G0 M0
(2) Formülde yer alan,
a) F: Fiyat farkını (TL),
b) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte, birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
c) B: 0,90 sabit katsayısını,
ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a, b1, b2, b3, b4, b5 ve c değerlerinin ağırlık oranları temsil katsayılarının yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
d) a: İşçilik ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,
e) b1: Metalik olmayan diğer mineral ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,
f) b2: Demir ve çelik ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,
g) b3: Katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,
ğ) b4: Ağaç ve mantar ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,
h) b5: Diğer malzemelerin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,
ı) c: Makine ve ekipmana ait amortismanın oranını temsil eden sabit katsayıyı,
ifade eder.
(3) İhale dokümanında gösterilen sabit katsayılar, sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçe ile değiştirilemez.”
…
“Fiyat Farkı Verilmesi Öngörülmeyen İşler” başlıklı 9 uncu maddesinde ise aynen, “İdari şartname ve sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak yapılan iş kalemleri ya da iş grupları için, bu madde hükmüne işin idari şartname ve sözleşmesinde yer verilmiş olması şartıyla bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanır.
Fiyat farkı hesabında temel endeks, iş bitim tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeksi, güncel endeks ise, revize iş programına göre işin gerçekleştirilmesi gereken aya ait endeksi ifade eder. Temel endeks ve güncel endeks olarak Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.”
Denilmektedir.
İşe ilişkin 8 nolu hakedişte yapılan incelemede yükleniciye idarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması nedeniyle yukarıda yer alan Kararname hükümleri çerçevesinde fiyat farkı ödemesi yapıldığı görülmüştür. Ancak fiyat farkı hesaplaması yapılırken işin fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen iş olmasından dolayı temel endeks ve güncel endeks olarak Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınması gerekirken, sözleşme ve Kararname hükümlerine aykırı olarak fiyat farkı hesaplamalarında farklı endeks ve sabit katsayılara yer verildiği ayrıca temel endeks olarak iş bitim tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeks alınması gerekirken ihale tarihinin içinde bulunduğu ayın temel endeks olarak alındığı ayrıca yüklenici aleyhine olarak revize birim fiyat kesintisinin fazla hesaplandığı görülmüştür.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, … İnşaat Nak. Gıda Tem. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na …tarihinde ihale edilen “… Deresine Betonarme Menfez ve Betonarme Kanal Yapılması” işine ait 8 nolu hakedişte fiyat farkı hesaplamalarının hatalı yapılması nedeniyle oluşan ve aşağıda hesap şekli görülen toplam …- ₺’lik kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür. Ancak üst yönetici tarafından, …-TL tutarındaki kamu zararının 23/05/2019 tarih ve …yevmiye numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile ilgilisinden mahsuben tahsil edildiği, gelir ve yansıtma kayıtlarının da yapıldığı bildirildiğinden konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56 ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere oy birliğiyle,