2- AVUKATLIK VEKALET ÜCRETİ
…Genel Müdürlüğünde görev yapan avukata mevzuata aykırı avukatlık vekalet ücreti ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
20.11.1981 tarih ve 2560 sayılı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1’inci maddesinin son fıkrasında, “(…) personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.” hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun avukatlara verilecek vekalet ücretinin sınırını belirleyen 146’ncı maddesi, 02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin 18’inci maddesinde yer alan,
“(…) (3) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta vekalet ücretinin ödenmesine ilişkin olarak 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesine yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır.” hükmü doğrultusunda yürürlükten kaldırılmış ve avukatlık ücretinin dağıtımına ilişkin oran ve sınırlar, bahsi geçen 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hükümlerinde düzenlenmiştir.
659 sayılı KHK’nin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’ inci maddesinde,
“Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri (..) ve özel bütçeli idarelerin hukuk hizmetlerinin etkili, verimli ve usul ekonomisine uygun şekilde yerine getirilmesine ve bu hizmetlerin yürütülmesinde uygulama birliğinin sağlanmasına yönelik usul ve esasların belirlenmesidir.” denilmektedir.
Avukatlık vekalet ücretlerinin dağıtımının sınırlarını belirleyen 659 sayılı KHK’nın kapsam maddesine göre, mahalli idareler bulunmamakla birlikte, Büyükşehir Belediyeleri ve diğer Belediyeler 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 82’nci maddesine tabiidir. Dolayısıyla 659 sayılı KHK’nın 18’inci maddesinin birinci fıkrasındaki hüküm gereği Belediye avukatları için 659 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesiyle getirilen sınırlamalar uygulanmalı ve avukatlık vekalet ücretleri bu hükme göre dağıtılmalıdır.
Ancak, ’nin Büyükşehir Belediyesinin bağlı kuruluşu olması 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 82’nci maddesinin için de uygulanması için yeterli değildir. Bu kuruluşların 659 sayılı KHK’ya tabi olduğuna dair bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 82’nci maddesi sadece Belediye veya Büyükşehir Belediyeleri için uygulanabilir. Zira 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 2’nici maddesinde “Bu Kanun, büyükşehir belediyesiyle büyükşehir sınırları içindeki belediyeleri kapsar.” denilmektedir. ’yi bu kapsamda değerlendirmek mümkün değildir.
… personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabiidir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun avukatlara verilecek vekalet ücretinin sınırını belirleyen 146’ncı maddesi, 02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 659 sayılı KHK ile kaldırılmıştır. Bu maddenin yürürlükten kaldırılmasıyla avukatlarına ödenecek vekalet ücretlerini sınırlayan bir kanun hükmü bulunmamaktadır.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 164’üncü maddesinin son fıkrasında yer alan “Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir” hükmü, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun “Kamu Kurum Ve Kuruluşları İle Kamu İktisadi Teşebbüslerinde Görevli Avukatlar” başlıklı ek 1 inci maddesinde yer alan “ …bunlar hakkında bu kanunun avukatlık meslekine kabul ve ruhsatname verilmesine ilişkin hükümler aynen uygulanır. Bunlar, görevlerinin gereği olan işleri yaparken baro levhasına kayıtlı avukatların yetkileriyle haklarına sahip ve onların ödevleriyle yükümlüdürler. Baroya kaydını yaptırmayan avukat, çalıştığı yer barosuna bilgi verir.” hükmü ve avukatlarına ödenecek vekalet ücretlerini sınırlayan bir kanun hükmü bulunmadığı göz önüne alındığında, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 164’üncü maddesinin son fıkrasının idare Avukatları bakımından da aynen uygulanacağı dolayısıyla söz konusu hususta bir kamu zararı oluşmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, avukatlık vekalet ücretlerinin dağıtımına ilişkin sınırların belirlendiği 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname kapsamında … yer almadığından, 659 sayılı KHK’da belirtilen sınırlara aykırı yapıldığı iddia olunan …TL vekalet ücreti ödemesi ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca iş bu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
İLAVE GÖRÜŞ : Üye … ilave görüşünde “ Daire kararına aynen katılmakla birlikte, avukatlarına yapılan vekalet ücreti ödemeleri, 659 sayılı KHK’da belirtilen sınırlamalara tabi olmuş olsaydı bile, iddia edilen hususta bir kamu zararı oluşmadığının açıklanması uygun olacaktır. Şöyle ki, Raporda, dağıtımı yapılacak avukatlık vekalet ücretinin yıllık tutarının, mevzuatında belirtilen gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının on iki katını geçemeyeceği, dolayısıyla vekalet ücretinin yıllık tutarı hesaplanırken dağıtımın yapıldığı dönemdeki memur aylıklarına uygulanan katsayının baz alınması gerektiği, vekalet ücreti limiti ilk alt aylık dönemde doldurulup bu dönemde dağıtılıyorsa ilk altı ayda geçerli olan memur aylıklarına uygulanan katsayının, eğer ikinci altı aylık dönemde doldurulup bu dönemde dağıtılıyorsa ikinci altı ayda geçerli olan memur aylıklarına uygulanan katsayının baz alınması gerektiği, İdarede görev yapan avukatlara 08.01.2018 tarihinde, 2018 yılının ilk altı aylık döneminde geçerli olan katsayı üzerinden avukatlık vekalet ücreti hesaplaması yapılıp dağıtıldığı, ancak daha sonra 16.07.2018 tarihinde, ikinci altı aylık dönemde geçerli olan katsayıyı kullanmak suretiyle yeni bir hesaplama yapılıp aradaki farkın avukatlık vekalet ücreti olarak verildiği ifade edilmiş ve bu hesaplamanın mevzuata aykırı olduğu iddia edilmiştir.
Oysa ki, denetim ekibinin savunduğu şekildeki hesaplamaya yönelik mevzuatında açık/lafzi veya ima yollu bir düzenleme mevcut değildir. 659 sayılı KHK metninde veya herhangi diğer mevzuatta, ilk altı ayda dağıtım yapılırsa, sadece ilk altı aydaki memur aylıklarına uygulanan katsayının esas alınacağı, ikinci altı ayda dağıtım yapılırsa ikinci aydaki memur aylıklarına uygulanan katsayının esas alınacağına dair bir ifade veya işaretin mevcut değildir. Raporda ilk altı ayda dağıtım yapılması halinde o yıl için vekalet ücreti dağıtımının biteceği, yıl içerisinde oluşacak katsayı değişikliklerinin dikkate alınmayacağı, şeklindeki ifadelerin ve görüşlerin yasal bir dayanağının bulunmadığı, Memur aylıklarına uygulanacak katsayı dikkate alınarak vekalet ücreti limitinin belirleneceği ve buna bağlı olarak o yıl içerisinde memur maaş katsayısında oluşacak her değişiklik ile vekalet ücreti limitinin de artış gösterebileceği, vekalet ücretinin yıl içerisinde hangi dönemde dağıtılacağına ilişkin sınırlayıcı bir hüküm olmadığı göz önüne alındığında, burada ki kıstasın, yıl içerisinde uygulanan memur maaş katsayısı kullanılarak hesap edilecek vekalet ücreti limitinin aşılmaması olduğu, dolayısıyla kamu zararına yol açan bir durumun söz konusu olmadığı görülmektedir.” demiştir.