Kamu yararına çalışan dernek ya da Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıf statüsü bulunmayan Derneğe ait binaya, mevzuatta belirtilen şartlar sağlanmaksızın belediye bütçesinden yapım, bakım, onarım hizmetleri sağlanması:
Kamu yararına çalışan dernek ya da Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıf statüsü bulunmayan … Derneği’ne ait binaya, mevzuatta belirtilen şartlar sağlanmaksızın belediye bütçesinden yapım, bakım, onarım hizmetleri sağlanması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde:
“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.
Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir. ” denilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde Belediyelerin mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişini yapabileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un "Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde,
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda,
(…)
a) Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
(...)
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10’uncu maddesi, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” denilmektedir.
Buna göre, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bütçelerinde ödenek bulunması ve mevzuatta belirtilen diğer şartları sağlamış olması şartıyla dernek ve vakıflara yardım yapabilme serbestisi tanınmıştır. Ancak 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin yukarıda da yer verilen üçüncü fıkrası ile bu serbestinin belediyeler için uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Yani her ne kadar genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri bütçelerinde öngörülmüş olmakla dernek ve vakıflara yardım yapabilecek iseler de, 5393 sayılı Kanun’un ilgili hükmü ile belediyeler bu kapsamdan çıkarılmıştır.
Diğer taraftan, belediyeler, dernek ve vakıflar ile belediyenin görev ve sorumluluk alanına giren konularda ve meclis kararıyla ortak hizmet projesi gerçekleştirebilmektedir. Ancak ilgili dernek ya da vakfın kamu yararına çalışan derneklerden ya da vergi muafiyeti tanınmış vakıflardan olup olmadığı ile söz konusu dernek ya da vakıf kamu yararına çalışan derneklerden ya da vergi muafiyeti tanınmış vakıflardan değilse, bunlar ile yapılacak ortak hizmet projesinin mülki idare amiri tarafından onaylanması gerektiği de yukarıda yer verildiği üzere hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede, Tesisler Bakım Onarım Müdürlüğü tarafından kamuya yararlı dernek statüsünde olmayan … Derneği’ne ortak hizmet projesi olmaksızın bakım onarım hizmeti sağlandığı tespit edilmiştir.
Savunmalarda, mevzuata aykırı imalat yapılmasından dolayı … TL kamu zararına sebep olunduğu sorumlular tarafından kabul edilmiştir. 16.11.2018 tarih ve … yevmiye numaralı kesin hakediş ile yüklenici … İş Ortaklığının söz konusu yerlere yapmış olduğu imalatların toplam imalat miktarından indirildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, kamu yararına çalışan dernek ya da Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıf statüsü bulunmayan … Derneği’ne ait binaya, mevzuatta belirtilen şartlar sağlanmaksızın belediye bütçesinden yapım, bakım, onarım hizmetleri sağlanması suretiyle sebep olunan … TL kamu zararının, 16.11.2018 tarih ve … yevmiye numaralı kesin hakediş ile yüklenici ….İş Ortaklığın’dan hesap yılı içinde mahsuben tahsil olunduğu anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
(Daire Başkanı … ve Üye …’nın karşı görüşü: Bahse konu kamu zararı denetim yılı itibariyle tahsil edildiğinden konunun rapora alınmaması ve maddenin rapordan çıkarılması gerekir.)