Asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımayan personele ilgili şube müdürünün yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödenmesi :
... Büyükşehir Belediyesi tarafından Zabıta Müdürlüğü’nün l’nci derece Şube Müdürü kadrosuna vekâlet ettirilen …’ın genel ve özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımadığı, dolayısıyla da ilgiliye 1’nci derece şube müdürünün yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında,
“Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir.
Ancak, kurum içinden, veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Kanun’un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesine istinaden çıkarılan, 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, ödemenin yapıldığı tarihte de yürürlükte olan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9’uncu maddesinde,
“ (1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca,
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere,
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
…
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
…
vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez. ” denilmektedir.
666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin l’inci maddesiyle 27.6.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen ek 9’uncu maddede ise,
"... kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki, fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarı alınan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, 657 sayılı Kanun, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’de kurum içinden bir göreve vekâlet edenlere vekâlet aylığı olarak, ek ödeme ile zam ve tazminat farklarının ödenmesi, vekilin asilde aranan şartların tamamını taşıması ortak koşuluna bağlanmıştır.
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde,
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine öre yürütülür.” denilmektedir.
11.04.2007 tarih 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Yönetmeliğin amacı, belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.”,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı- Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş, daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde ise,
“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
а) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için,
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
б) Kadro durumu elverişli olmak,
…
şartları aranır. ”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri uyarınca zabıta şube müdürü kadrosuna atanabilmek için aranan şartlardan biri, en az iki yıl zabıta amiri olarak görev yapılmış olunmasıdır.
Tekniker kadrosunda bulunan … İdare tarafından, … Zabıta Müdürlüğü’nün 1’inci derece Şube Müdürü kadrosuna vekâleten görevlendirilmiştir. Ancak ilgili personelin en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmadığı görülmüştür. Dolayısıyla zabıta şube müdürlükleri için öngörülen yan ödeme, ek ödeme ve özel hizmet tazminatı tutarlarının, asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımayan ilgili personele ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sorumlular rapor tarihinden sonra gönderdikleri ilave savunmalarında, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin mülga olduğunu ve yerine 02.07.2020 tarih ve 31173 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak “Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” in yürürlüğe girdiğini, yapılan görevlendirmeler neticesinde zam, tazminat ve ek ödeme farklarının ödenmesinin bu yeni Yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu belirtmişlerdir.
Ancak 02.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelik hükümlerinin 2018 yılında yapılan ödemelerin yasal dayanağı olarak kabul edilmesinin mümkün olmayacağı açık olduğu gibi, zabıta şube müdürlüğü kadrosuna atanabilmek için aranan şartlar zaten Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te değil, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan rapor maddesinde, kamu zararına yönelik sorumluluğa, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri ile birlikte, ilgilinin vekaleten görevlendirilmesini olura sunanlar ile olur verenin de dahil edildiği anlaşılmaktadır.
Ancak 657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesi hükmüne göre kurumların dolu veya boş kadrolarına, kurum içinden, kurum dışından veya açıktan vekil atanması mümkündür.
Anılan maddede vekaleten atanacaklarda aranılacak özelliklere değil, aylık verilebilmesinin şartlarına yer verilmiştir. Kanun’un vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunluluğuna ilişkin 175’inci maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme de vekalet aylığı ödenmesine yöneliktir.
Dolayısıyla mevzuata aykırılık, vekaleten görevlendirmede değil, vekalet aylığı ödenmesinde olduğundan, ilgilinin vekaleten görevlendirilmesini onaya sunan Genel Sekreter Yardımcısı … ile Genel Sekreter … ve onay veren Belediye Başkanı … sorumluluğunun bulunmadığına,
Netice itibariyle de, …’a genel ve özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımamasına rağmen şube müdürlüğü yan ödeme, ek ödeme ve özel hizmet tazminatı tutarlarının ödenmesi sonucunda sebebiyet verilen … TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi Gerçekleştirme Görevlisi
müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.