Sürekli ve geçici işçilere nakdi olarak ödenen temizlik yardımının prime esas matraha dahil edilmemesi:
.... Belediyesi tarafından istihdam edilen sürekli ve geçici işçilere nakdi olarak ödenen temizlik yardımının prime esas matraha dahil edilmemesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında,
“Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından,
a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,
…
sigortalı sayılırlar.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinde,
“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.
a) Prime esas kazançların hesabında,
1) Hak edilen ücretlerin,
2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,
3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,
brüt toplamı esas alınır.
b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.
c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, Belediyede istihdam edilen işçilerin 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a hükmü kapsamında sigortalı olması gerekmektedir. Prime dahil edilmeyecek ödemeler Kanun’da tahdidi olarak sayılmış olup istisna kapsamına girmeyen ödemelerin prime esas matraha dahil edilmesi ilgili mevzuat hükmünden anlaşılmaktadır. Dolayısıyla sürekli ve geçici işçilere nakdi olarak ödenen ve istisna kapsamında yer almayan temizlik yardımının prime esas matrahtan istisna edilmesi mümkün görünmemektedir. Ancak yapılan incelemede, geçici işçilere nakdi olarak ödenen temizlik yardımının prime esas matraha dahil edilmediği anlaşılmıştır.
5510 sayılı Kanun’un 4/1-a kapsamında sigortalı sayılan işçilerin prime esas kazançları üzerinden, %9 malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası, %5 genel sağlık sigortası primi, %1 işsizlik sigortası primi olmak üzere toplam %15 sosyal güvenlik kesintisi yapılması gerekmektedir. Gönderilen savunmalardan ise, söz konusu kesintilerin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, .... Belediyesi tarafından istihdam edilen sürekli ve geçici işçilere nakdi olarak ödenen temizlik yardımının prime esas matraha dahil edilmemesi suretiyle oluşan 2.820 TL’lik kamu zararının tamamının, yukarıda Denetçi Görüşü bölümündeki tabloda gösterilen yevmiye tarih ve numaralı muhasebe işlem fişleriyle tahsil edildiği anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına,
iş bu İlamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanun’un 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,