Görevde yükselme şartlarına haiz olmayan personelin görevde yükselme sınavına girmesi:
Görevde yükselme şartlarına haiz olmayan personelin görevde yükselme sınavına girmesi ve sınav sonucunda Park Bahçeler Müdürlüğü kadrosuna atanarak eski kadrosu olan Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosu için öngörülen mali haklar yerine atandığı Park Bahçeler Müdürlüğü kadrosu için öngörülen mali hakların ödenmesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,
Denetçi tarafından düzenlenen sorguda İçişleri Bakanlığı tarafından gönderilen yazıya istinaden .. Valiliği Mahalli İdareler Müdürlüğü tarafından 25.12.2001 tarih ve 13122 sayılı yazı ile ... Kaymakamlığına gönderilen yazıda … nun görevde yükselme sınavına katılamayacaklar listesinde bulunduğu ve görevde yükselme kapsamında atamasının yapılabilmesi için gerekli olan zabıta müdür yardımcısı, itfaiye müdür yardımcısı ile diğer unvanlı ve unvansız müdür yardımcıları kadrolarında 2 yıl, bu kadrolar yok ise muhasip, muhasebeci, başkatip, ayniyat saymanı, işletme saymanı, döner sermaye saymanı, şef, amir kadrolarında 3 yıl, bu kadrolarda kurumlarda bulunmuyor ise atamanın yapılacağı kadronun bulunduğu birimde en az dört yıl çalışmış olmak şartını taşımadığı bu nedenle müdür olarak atamasının yapılmasının mümkün olmamasına rağmen görevde yükselme sınavına girerek müdürlük kadrosuna atanması ve bu kadroya ait mali haklardan faydalandırılması nedeniyle eski kadrosu ve mevcut kadrosu arasındaki mali hakların tutarı kadar farkın kamu zararı olduğu iddia edilmektedir.
Sorumlular tarafından yapılan savunmalar ve eki belgeler incelendiğinde .. Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğü tarafından ... Kaymakamlığına gönderilen 25.12.2001 tarih ve 13122 sayılı yazıda bazı personelin derece ve unvan itibarıyla yönetmelik esaslarına uygun olmadığından sınava katılamayacağının bildirildiği, .. nun da sınava katılamayacaklar arasında yer aldığı anlaşılmaktadır. Ancak daha sonra İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tarafından .. Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğüne gönderilen 26.12.2001 tarih ve 3657 sayılı yazıda … nun da içinde bulunduğu sınava katılamayacaklar listesiyle ilgili tekrar yapılan inceleme, yapılan görüşmeler ve yazışmalar sonrasında tereddütlerin mevcut olduğu ve sınava çok kısa bir süre kalmış olması nedeniyle adı geçen adayların hizmet cetvellerinin kurumunda bulunması nedeniyle mahalli idareler personelinin görevde yükselme usul ve esasları düzenleyen yönetmeliğin 12’nci maddesi gereğince kurumda oluşturulan sınav kurulunca incelenmesi ve karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu yazı doğrultusunda .. Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğü tarafından ... Kaymakamlığına gönderilen 27.12.2001 tarih ve 12951 sayılı yazı ile söz konusu sınava katılamayacaklar listesinin yer aldığı 25.12.2001 tarih ve 13122 sayılı yazının göz önüne alınmayarak değerlendirmenin kurumda oluşturulan sınav kurulunca incelenmesi ve karar verilmesi gerektiği bildirilmiş ve ... Kaymakamlığı tarafından da ... Belediyesine bildirilmiştir. Belediye sınav kurulunca Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Genelgesi doğrultusunda yapılan değerlendirmede adı geçenin müktesep hakları, derece ve kademesi ile unvanı dikkate alınarak sınava katılmasının uygun görüldüğü, yapılan sınav sonucunda … nun başarılı olarak kendi kurumunda sınava katılanlar arasında en yüksek puanı almış olduğu, sınav sonucunda Park Bahçeler Müdürlüğü kadrosuna atandığı anlaşılmaktadır.
Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir.
“Bu Yönetmelik, özel kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla genel ve katma bütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler, il özel idare ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan Devlet memurlarından müdür (başmüdür, il ve bölge müdürleri ile Dışişleri Bakanlığı kadrolarında bulunan uzmanlar hariç) ve daha alt görevlere görevde yükselme suretiyle atanacaklar hakkında uygulanır.”
Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğinin “Görevde yükselme yönetmelikleri” başlıklı 15’inci maddesinde aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir.
“Kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak öğrenim düzeyi ile hizmet süresi, alt görevlerde bulunma süresi, sicil ve disipline ilişkin şartlar ile bunlar için verilecek görevde yükselme eğitiminin ilanı, şekli, süresi, konulan, ağırlıkları ve kapsama dahil edilecek diğer unvanlar ve bunlara ilişkin seçme kriterlerini, yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile bu konulara ilişkin diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşünü alarak çıkaracakları yönetmelikle düzenler.”
Aynı yönetmeliğin Geçici 1’nci maddesinde ise aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir.
“Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içerisinde 15 inci maddede öngörülen yönetmeliklerini çıkarırlar. Bu konuya ilişkin olarak kurumlarca çıkarılmış bulunan yönetmelikler ise Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşü alınarak 6 ay içerisinde bu Yönetmeliğe uygun hale getirilir. Bu süre içinde mevcut hükümlerin uygulanmasına devam olunur.”
Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri çerçevesinde İl Özel İdareleri, Belediyeler Ve İl Özel İdareleri Ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese Ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik 02.02.2020 tarihinde yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelikte yönetim hizmetleri grubu içinde sayılan müdür kadrosuna atanabilmek için hizmet süresi bakımından, 1- 4 dereceli kadrolar için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süreler kadar, 5 ve daha aşağı dereceli kadrolar için de en az 8 yıl hizmeti olmak şartı getirilmiştir. Alt görevde bulunma şartı bakımından, Zabıta müdür yardımcısı, itfaiye müdür yardımcısı ile diğer unvanlı ve unvansız müdür yardımcıları kadrolarında 2 yıl, bu kadrolar yok ise Muhasip, muhasebeci, başkatip, ayniyat saymanı, işletme saymanı, döner sermaye saymanı, şef, amir kadrolarında 3 yıl, bu kadrolar da kurumlarda bulunmuyor ise atamanın yapılacağı kadronun bulunduğu birimde en az dört yıl çalışmış olmak şartı getirilmiştir. Eğitim durumu bakımından ise Park ve Bahçeler Müdürlüğü kadrosunda içinde bulunduğu diğer müdürlükler için en az dört yıllık yükseköğrenim bitirmiş olmak veya denkliği kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak şartı aranmıştır.
Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte “görevde yükselme sınavı” “Görevde yükselme eğitiminde başarılı bulunanlar için kurumlarca yapılacak yazılı ve/veya sözlü veya uygulamalı sınavları, ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. İl Özel İdareleri, Belediyeler Ve İl Özel İdareleri Ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese Ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme eğitiminin ilanı ve eğitime alınma” başlıklı 6’ncı maddesinde ise aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir.
“Kurumlar, görevde yükselme eğitimine katılmak isteyen personeli tespit etmek amacıyla, ihtiyaç duydukları kadroları tespit ederek duyurur. Görevde yükselme eğitimine katılmak isteyen personel, kurumca belirtilen tarihe kadar başvurusunu duyuruda belirtilen mercie yapar.
Kurumlar bu başvurulan değerlendirerek uygun gördüklerini tespit ederler. Başvuruların değerlendirilmesinde, bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde öngörülen şartlar dikkate alınır ve bu şartlar haricinde başka bir şart aranmaz.
Ancak, bu eğitime alınacakların sayısı atama yapılacak boş kadro sayısının iki katını geçemez. Başvuranların sayısı atama yapılacak boş kadro sayısının iki katını geçtiği takdirde öğrenim durumu, hizmet süresi, disiplin, sicil şartları açısından değerlendirilerek eğitime alınacakların sayısı boş kadro sayısının iki katına indirilir. Eğitim sonunda yapılacak sınavda başarılı olanlar görevde yükselme sınavlarına katılmaya hak kazanırlar.”
Aynı yönetmeliğin, “Görevde yükselme sınavı” başlıklı 9’ncu maddesinde, “Görevde yükselme eğitiminde başarılı olanların bu Yönetmelik kapsamında bulunan görevlere atanabilmeleri için kurumlarınca yaptırılacak ve yapılacak sınava katılarak başarılı olmaları şarttır” düzenlemesine yer verilerek devamında yapılan sınavlarda başarılı sayılmak için yazılı, sözlü veya uygulamalı sınavlardan 100 puan üzerinden en az 70 puan alınması gerektiği, genel başarı sırasının yazılı, sözlü ve /veya uygulamalı sınavlarda alınan puanların aritmetik ortalaması alınarak tespit edileceği düzenlenmiştir. Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 13’ncü maddesinde ve İl Özel İdareleri, Belediyeler Ve İl Özel İdareleri Ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese Ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin 12’nci maddesinde yazılı ve/veya sözlü veya uygulamalı sınavları yürütmek, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı, sonuçlara yapılacak itirazların değerlendirilmesi ile sınavlarla ilgili diğer işleri sonuçlandırmak sınav kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere görevde yükselme eğitimine alınma, görevde yükselme eğitimini tamamlama, görevde yükselme sınavında başarı gösterme ve atama işlemleri tek başına bir işlem olmayıp birbirini tamamlayan zincir işlemlerden oluşmaktadır. … nun yönetmelikte düzenlenen hizmet süresi şartını ve öğrenim düzeyi şartını sağlamakla birlikte görevde yükselme sınavına girme ve müdür olarak atanmak için ön görülen alt görevlerde belirlenen süre kadar çalışmış olma şartını sağlamadığı anlaşılmaktadır. Ancak sorumlular tarafından yapılan savunmalar ve eki belgeler incelendiğinde ilgilinin İl Mahalli İdareler Müdürlüğünce yürütülen görevde yükselme eğitimine katıldığı, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Genelge ve genel ve özel yönetmelik hükümleri çerçevesinde sınavla ilgili işlemleri yürütmekle görevli sınav kurulu kararı doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Merkezi tarafından yapılan görevde yükselme sınavına katıldığı, sınavda başarı göstermesi sonucunda müdür kadrosuna atamasının yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede ilgilinin müdür kadrosuna atanması işlemi bu işlemin öncesindeki görevde yükselme eğitimine alınma, görevde yükselme eğitiminde başarı gösterme, görevde yükselme sınavına alınma ve bu sınavda başarı gösterme sonucunda gerçekleşmiştir. Atama işlemi bahsi geçen süreçler sonucunda gerçekleşen bir işlem olup sınav kurulu ve diğer yetkili kurumlarca ilgilinin görevde yükselme eğitimine ve sınavına kabul edilmesine ilişkin hatalı işlemler nedeniyle ilgilinin atama işlemlerini gerçekleştiren kamu görevlilerinin sorumluluğu ve atanmış olduğu müdür kadrosuna ait mali hakların ödemesini yapan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle sorgu konusunda bahsedilen kamu zararının oluşmadığına ve ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
Üye …’ın ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki görüşüne ek olarak farklı görüşü, Sorguya karşılık verilen cevaplarda da ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, ilgili hakkında Daire sorumlularınca, sınav başvurusuna yapılan itiraza karşılık Valilikle ve İçişleri Bakanlığınca yapılan yazışmalar sonucunda, Bakanlığın değerlendirmenin belediyece yapılmasına yönelik görüşü üzerine, o tarihlerdeki belediye görevlilerince yapılan değerlendirmeye göre sınava girmesi kabul edilmiş, 2001 Yılında yapılan bu sınavda başarılı olması neticesinde adı geçenin 2002 yılında ataması yapılmıştır ve bu atama günümüzden 18, denetim konusu yıldan 16 yıl önce gerçekleşmiştir. Bu şekilde ataması yapılan kişi, o tarihten bu yana atamasının yapıldığı müdür kadrosunun gerektirdiği müdürlük görevini yürütmekte, sorumluluğunu taşımakta ve bu kadroya ait 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda ve ilgili diğer mevzuatında belirtilen mali haklarını almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 147’nci maddesinde aylık, “Aylık: Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı” şeklinde tanımlanmakta, aylıklarla beraber ödenen diğer ödemelerin düzenlendiği anılan Kanun’un 152’nci maddesinde de, “Bu zam ve tazminatlara hak kazanmada ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır” hükmü yer almaktadır. Açıklandığı üzere, atandığı kadronun gerektirdiği görevi yürüten ve sorumluluğunu taşıyan İlgiliye bu kadro için (alınan hizmet karşılığında) belirlenmiş mali hakların ödenmesi karşısında, bu ödemeler nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71’inci maddesinde açıklandığı şekilde tazmini gereken her hangi bir kamu zararının oluşmamakta, ayrıca savunmalarda da adı geçen kişinin öğrenim düzeyi ve toplam hizmet süresi yönünden Kanunun aradığı şartları taşıdığı, alt kademelerde iki yıllık hizmeti geçirebilecekleri kadroların ise belediyelerinde bulunmadığı belirtilmektedir. Açıklanan nedenlerle bu işlemleri o tarihte gerçekleştiren sorumlular ile bu atamaya dayanılarak ilgileye kadrosunun ve görevinin gerektirdiği ödemeleri yapan sorumlular hakkında ilişik bulunmadığına karar verilmesinin gerekmektedir.
Azınlık görüşleri:
Üye …’nın azınlık görüşü, “İlgilinin görevde yükselme sınavının yapıldığı tarihte İl Özel İdareleri, Belediyeler Ve İl Özel İdareleri Ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese Ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelikte belirtilen alt görevlerden birinde bulunma şartını sağlamaması nedeniyle müdürlük kadrosuna atanması mevzuata aykırı olup bu nedenle kendisine yapılan ödemeler ile önceki kadrosu için öngörülen mali haklar arasındaki fark kadar tutar kamu zararı oluşturmaktadır. Atama tarihi dikkate alındığında atama işlemini gerçekleştirenlerin zamanaşımı nedeniyle sorumluluğu ortadan kalkmış olup, oluşan kamu zararının harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinden tahsil edilmesi yönünde karar verilmesi gerekir.
Üye …’ın azınlık görüşü: İlgilinin görevde yükselme sınavının yapıldığı tarihte İl Özel İdareleri, Belediyeler Ve İl Özel İdareleri Ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese Ve İşletmeler İle Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelikte belirtilen alt görevlerden birinde bulunma şartını sağlamaması nedeniyle müdürlük kadrosuna atanması mevzuata aykırı olup bu nedenle kendisine yapılan ödemeler ile önceki kadrosu için öngörülen mali haklar arasındaki fark kadar tutar kamu zararı oluşturmaktadır. Ancak atamanın 2002 yılında yapılmış olması ve maaş ödemelerinin bu tarihten itibaren sürekli atanmış olduğu kadro üzerinden yapılması nedeniyle 2018 yılında ödemeleri gerçekleştiren harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmamaktadır. 2018 yılında gerçekleşen kamu zararının zamanaşımına uğramamış olması nedeniyle mevzuata aykırı şekilde atama yapan kamu görevlilerinin kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.