Eğitim Fakültesi Dekanı ve Dekan Yardımcılarına yönetici payı yanında Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programlarından elde edilen gelirlerden, sertifika programı kapsamındaki derslere girmedikleri halde mesai dışı ek ödeme yapılması:
Eğitim Fakültesi Dekanı ve Dekan Yardımcılarına yönetici payı yanında Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programlarından elde edilen gelirlerden, sertifika programı kapsamındaki derslere girmedikleri halde mesai dışı ek ödeme yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinde,
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.” hükmü,
Yüksek Öğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “ Yöneticilere yapılacak ek ödeme” başlıklı 6’ ncı maddesinde,
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.
(Değişik:RG-8/7/2014-29054) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde, bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında on altıncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde binaltıyüzünü geçemez.” hükmü yer almaktadır.
Raporda, … Eğitim Fakültesi dekan ile dekan yardımcılarına aldıkları yönetici payı ek ödemesinin yanı sıra pedagojik formasyon sertifika programı müfredatı çerçevesinde yer alan derslere girmedikleri halde mesai dışı ek ödemeden yararlandıkları iddia olunmuşsa da,
Yükseköğretim kurumlarının eğitim/eğitim bilimleri fakülteleri ile eğitim bilimleri bölümünün bulunduğu alan fakültelerinde yürütülen Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programları, Milli Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı arasında 28.07.1998 tarihinde imzalanarak yürürlüğe giren “Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Arasında “Öğretmen Adaylarının Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim-Öğretim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Koordinasyon ve İşbirliği Protokolü” kapsamında ve devamında yürütülen resmi eğitim – öğretim faaliyetleridir. Pedagojik Formasyon Eğitimimin tüm müfredatı, ders içerikleri, kredileri, ders muafiyet koşulları, yarıyıllarda verilmesi gereken ders dağılımları, başarı koşulları gibi eğitimin temel unsurları, Eğitim Fakültelerinden tamamen bağımsız olarak Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının birlikte iradesiyle belirlenmektedir.
Uygulama Öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge” nin “Kapsam” başlıklı 2. maddesinin,
“Bu Yönerge, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarında okuyan ve yükseköğretim kurumlarından mezun olup pedagojik formasyon eğitimi sertifika programlarına devam eden ÖĞRENCİLERİN Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel eğitim-öğretim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulamaları çalışmalarının, amaç, ilke ve yöntemlerini kapsar.” hükmü ile getirdiği düzenlemede, Pedagojik Formasyon Eğitimi hizmeti alan katılımcılara resmi olarak “ÖĞRENCİ” statüsü verilmiş ve Pedagojik Formasyon Eğitimi hizmetlerini yasal müktesebatına ekleyerek hukuki zemine oturtmuştur.
Hem Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının hem de Eğitim Fakültesinin “Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Usul ve Esaslar” ının 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında,
“Programdaki dersler, eğitim-öğretimle ilgili işler, sınavlar ve disiplin konularında, her Kurumun Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği ile Yükseköğretim Kurumlarının Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin hükümleri uygulanır.” hükmü bulunmaktadır.
Usul ve esaslarda, yönetmeliğe yasal dayanak yapan bu hüküm, Pedagojik Formasyon Eğitimi Programlarının eğitim-öğretim ve sınavlar ile disiplin konularına ilişkin süreçlerini normlar hiyerarşisinde “usül ve esaslar” seviyesinden kanun koyucunun belirlediği hükümler ile “yönetmelik” seviyesinde hukuki çerçevesine taşımış, fakültenin tüm akademik ve idari organlarına iş ve işlem konusu yaparak dekan ve dekan yardımcılarının Pedagojik Formasyon Eğitimindeki görev, yetki ve sorumluluklarını “yönetmelik” kapsamına alarak derinleştirmiş ve genişletmiştir.
Aynı zamanda mezkur usul ve esasların yürütülmesinde fakülteninin örgün ve ikinci öğretim lisans öğrencileri ile Pedagojik Formasyon Eğitimi öğrencilerini sorumlu oldukları hükümler bakımından, eğitim-öğretim ve sınavlarla ilgili işler için Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği nezdinde, disiplin konularında ise Yükseköğretim Kurumlarının Öğrenci Disiplin Yönetmeliği olmak üzere iki farklı yönetmelik nezdinde eşitlemiştir.
“... ... Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Öğretim ve Sınav Yönetmeliği”, esas yönünden dekan ve dekan yardımcılarının fakültenin örgün ve ikinci öğretim lisans öğrencileri için mesai içinde bizzat ve fiilen ifa etmelerini emrettiği görevlerini ve yerine getirmelerini emrettiği sorumluluklarını, Pedagojik Formasyon Eğitimi öğrencileri için de MESAİ DIŞI bizzat ve fiilen ifa etmelerini emrettiği görevler ve yerine getirilmesi gereken sorumluluklar haline getirerek tanımlamış ve hükme bağlamıştır.
MESAİ DIŞI zamanlarda yapılması zorunlu olan Pedagojik Formasyon Eğitimi kapsamında, kanunun, dekan ve dekan yardımcılarının görevlerini zamanında ve eksiksiz olarak yapmayı ve yaptırmayı, MESAİ DIŞI hizmet gören personelin hal ve hareketlerin zamanında takip ve kontrol etmelerini emreden hükmünün gereğini yerine getirmek, elbette zorunlu olarak MESAİ DIŞI zamanlarda ifa edilmesi gereken yasal bir zorunluluktur.
14 hafta süren I. Dönemi (güz), ve 14 hafta süren II. Dönemi (bahar) bulunan eğitimin toplamda 28 hafta boyunca hafta içi mesai saatleri sonrasında ve tüm hafta sonlarında fiilen ve bizzat yerine getirilen görev ve sorumlulukların MESAİ DIŞI katkı için geçersiz sayılması mümkün değildir.
Yükseköğretim kurumlarında döner sermaye işletmelerinin açılması ve gelir getirici faaliyetlerin bu işletmeler bünyesinde ne şekilde yapılması gerektiği 2547 sayılı “Yükseköğretim Kanunu” nun 58’inci maddesinde düzenlenmiştir. Kanunda, gelir getirici faaliyetlerden yapılacak ek ödemelere ilişkin olarak yükseköğretim kurumları 3 (üç) gruba ayrılarak belirlenmiştir. Bu gruplar ve ek ödeme düzenlemeleri kanunun,
“ c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde, ……………”
d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır. (1)(2)
e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir…………” fıkralarındaki hükümlerle düzenlenmiştir. Eğitim – öğretim hizmeti sınıfında Fakülte bünyesinde yürütülen Pedagojik Formasyon Eğitimi faaliyetleri, (c) ve (d) fıkralarında isimleri ayrıntılarıyla sayılan tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumlarının dışında kalan ve (e) fıkrasında “yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimler” sınıfına dahil edildiği görülmektedir.
Eğitim – öğretim hizmeti sınıfında Fakülte bünyesinde gelir getirici faaliyet olarak yürütülen Pedagojik Formasyon Eğitimi faaliyetlerinin kapsamına girdiği (e) fıkrası,gelir getirici faaliyetin sınıfına, gelir getirici faaliyete katkının koşullarına ilişkin bir düzenleme getirmemiştir. Ne eğitim-öğretim sınıfına ilişkin gelir getirici faaliyetlerin tanımlarını belirleyici ne de bu faaliyetlere katkının koşullarını düzenleyici bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. Bu konuda düzenleyici bir hüküm bulunmamasına rağmen,
“ 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun ”,
“ 657 sayılı devlet memurları Kanununun”,
“ Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğinin ” ve
“ ... ... Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin ”
hükümleriyle dekan ve dekan yardımcılarının bir bütün olarak kesin ve devredilemez görev, yetki ve sorumluluklarını MESAİ DIŞINDA fiilen ve bizzat yürütmeleri açıkça emredilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun “Fakülte Organları” başlıklı 16. maddesi ile Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğinin “Dekan” başlıklı 8/b maddesinde Fakülte Dekanına ilişkin,
“ …….. b. Görev, yetki ve sorumlulukları:
(1) Fakülte kurullarına başkanlık etmek, fakülte kurullarının kararlarını uygulamak ve fakülte birimleri arasında düzenli çalışmayı sağlamak,
(2) Her öğretim yılı sonunda ve istendiğinde fakültenin genel durumu ve işleyişi hakkında rektöre rapor vermek,
(3) Fakültenin ödenek ve kadro ihtiyaçlarını gerekçesi ile birlikte rektörlüğe bildirmek, fakülte bütçesi ile ilgili öneriyi fakülte yönetim kurulunun da görüşünü aldıktan sonra rektörlüğe sunmak,
(4) Fakültenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak,
(5) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır. Fakültenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında, öğrencilere gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayını faaliyetlerinin düzenli bir şekilde yürütülmesinde, bütün faaliyetlerin gözetim ve denetiminin yapılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında rektöre karşı birinci derecede sorumludur.”
hükmü ile Fakülte Dekanının görev ve sorumlulukları tanımlanmıştır.
Yine mezkûr kanunun 8/b maddesinde,
“Dekan kendisine çalışmalarında yardımcı olmak üzere fakültenin aylıklı öğretim üyeleri arasından en çok iki kişiyi dekan yardımcısı olarak seçer.” hükmü ile dekanın görev, yetki ve sorumlukları çerçevesinde çalışmalarında yardımcı olmak üzere dekan yardımcılarına görev, yetki ve sorumluluk yüklendiği belirtilmiştir.
Bu kapsamda fakülte dekanı ile çalışmalarında yardımcı olmak üzere görevlendirdiği dekan yardımcıları her düzeydeki eğitim-öğretim, ders, laboratuvar vb. ile her türlü faaliyetin düzenli şekilde yürütülmesinden ve fakültedeki tüm bölüm başkanlarının, formasyon biriminin, bağlı komisyonlarının, sekretaryasının yürüttüğü görev ve sorumlulukları ile programda görevli öğretim elamanlarının başta derslerin ve eğitim öğretim faaliyetlerinin yürütülmesi olmak üzere görevlerini yapmalarının kontrolünden, takibinden, verilen hizmetin sağlıklı olmasından, kalitesinden, güvenilir olmasından ve gerekli tedbirlerin alınmasından fiilen ve bizzat sorumludurlar.
Sonuç olarak, Pedagojik Formasyon Eğitimi faaliyetleri kapsamında, dekan ve dekan yardımcılarının yukarıda zikredilen mezkûr mevzuatın emri ile kesin, devredilemez görev, yetki ve sorumluluklarının ifasındaki mesai dışı hizmetlerine karşılık olarak döner sermayeden ek ödeme almalarında mevzuata aykırılık görülmediğinden, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
AZINLIK GÖRÜŞÜ: Üye … ve Üye … ayrışık görüşlerinde “ Bir öğretim elemanının pedagojik formasyon eğitiminden elde edilecek gelirden ek ödeme alabilmesi üç şekilde mümkündür. Birincisi, eğitimin verildiği fakültede yönetici olmak, ikincisi aktif olarak formasyon eğitim programında ders vermek sonuncusu ise pedagojik formasyon biriminde görev almak. Eğitim fakültesi dekan ve dekan yardımcıları yönetici olmaları nedeni ile ek ödeme almaktadırlar. Aynı zamanda pedagojik formasyon birimi üyelerinde de bu birimde yürütmüş oldukları faaliyetler nedeni ile ek ödeme yapılmaktadır. Ayrıca programda fiilen ders veren öğretim görevlilerine de bu hizmetlerinin karşılığı olarak ek ödeme yapılmaktadır. Yönetici payı olarak ek ödeme alan dekan ve dekan yardımcılarının bizzat pedagojik formasyon birimince yürütülmesi gereken faaliyetleri yürüttükleri gerekçesi ile ayrıca mesai dışı ek ödeme almaları mümkün olmadığından, raporda belirtilen tutarın sorumlulardan tazmini gerekir” demişlerdir.