Döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde doğrudan katkısı bulunmayan ve fiilen görev yapmayan personele döner sermaye katkı payı ödenmesi: ... ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde (Üniversite Hastanesi) döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde doğrudan katkısı bulunmayan ve fiilen görev yapmayan personele döner sermaye katkı payı ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,
... ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde (Üniversite Hastanesi) döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde doğrudan katkısı bulunmayan ve fiilen görev yapmayan personele döner sermaye katkı payı ödendiği tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun “Döner sermaye” 58 inci maddesinde,
“….
c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde, 1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü, Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200'ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25'ini geçemez. Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.
….
Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağılmasına İlişkin Esas Ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin,
“Genel İlkeler” başlıklı 4’ncü maddesinde:
“…
(2) (Değişik:RG-19/9/2012-28416) Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele bu Yönetmelik kapsamında hiçbir şekilde ek ödeme yapılamaz.
…”
denilmektedir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58’nci maddesinde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde doğrudan katkısı olan öğretim elamanları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele ödenecek katkı paylarının dağıtım esasları belirlenmiştir. Yukarıdaki kanun maddesinde gelir getirici katkılarına bakılmaksızın kendilerine yönetici payı adı altında ödeme yapılacaklar sayılmış bulunmaktadır. Döner sermaye katkı payı ödemelerinde temel kural gelir getirici işleme doğrudan katkı yapanlara katkıları oranında pay verilmesidir. Yönetici payı istisnai bir düzenlemenin konusu olup, kanun koyucu yönetici payı alabilecek olanları Rektör, Rektör Yardımcısı, Dekan, Dekan Yardımcısı, Genel Sekreter, Başhekim, Enstitü ve Yüksekokul Müdürleri ve bunların yardımcıları olarak tek tek belirlemiştir. Ayrıca bunlardan Rektör, Rektör Yardımcısı ve Genel Sekreter hariç diğerlerinin gelirin elde edildiği birimin yöneticileri olmaları şart koşulmuştur. Bu sayılanlar dışındakilerin ancak gelir getiren faaliyete katkıları olması durumunda ve her şartta gelirin elde edildiği dönemde gelirin elde edildiği birimde görevli olmaları halinde ek ödeme alabilmeleri gerekir.
Gerek 2547 sayılı Kanun’un 58’nci maddesinde, gerekse Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağılmasına İlişkin Esas Ve Usuller Hakkında Yönetmelik hükümlerinde, ek ödeme yapılabilmesinin ön şartı olarak gelir getirici faaliyete katılma ve yönetici konumundakiler içinse o birimde görevli olma esas alınmıştır. Bu iki durum haricinde uygulamada herhangi bir personele döner sermaye ek ödemesi (ya da katkı payı) ödenebilmesi 2547 sayılı kanunun 13/b-4 maddesi ile görevlendirilmek suretiyle mümkün olabilmektedir. Bu noktada görevin fiilen ifa ediliyor olmasının doğal hukuki şart olduğu herkesçe kabul edilen bir husustur.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, her ne kadar Üniversite bünyesindeki döner sermayeler tek işletme çatısı altında toplanmış olsa da döner sermaye katkı payı ödenirken, her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama biriminin ayrı ayrı değerlendirilip bu birimlerin döner sermaye işletmesinde faaliyetinin bulunup bulunmadığı ve döner sermaye payından yararlanacak personelin katkısının bulunup bulunmadığının dikkate alınması gerekir. Bu nedenle, döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte, enstitü, yüksekokul, konservatuar ile uygulama ve araştırma merkezleri dışındaki diğer birimlerde görevli bulunan personelin Üniversite geneline vermiş oldukları hizmetin, döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine yapılan katkı olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, bu kişilere döner sermaye katkı payı ödenmesi de mümkün bulunmamaktadır.
18 Seri Nolu Yükseköğretim Kanunu Ve Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliğinin 3’ncü maddesinde,
“Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde usulüne uygun olarak görevlendirilenlere, görevlendirildikleri birimlerin döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenecek, kadrolarının bulunduğu birim dışındaki bir birimde usulüne uygun olarak görevlendirilmemiş olanlara, görevlendirildikleri birimde elde edilen döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenmeyecektir. Ancak, döner sermaye gelirlerinin elde edildiği birimlere yapılacak görevlendirilmelerde, görevlendirilecek personelin anılan birimlerin görev alanıyla ilgili olmaları, görevlendirmenin süresi, gerekliliği, yerindeliği ve kamu hizmetlerinde etkinlik ve verimliliğin sağlanması hususlarına özen gösterilecek ve asli görevlerini yürütürken sadece döner sermaye payı ödemesinden yararlandırılması amacıyla personel, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde görevlendirilmeyecektir.”
hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Tebliğ hükmü, Yükseköğretim Kurulu Döner Sermayeli İşletmelerine yapılacak görevlendirmelerin çerçevesini ve amaçlarını belirlemiş ve hangi durumlar için görevlendirmenin yapılamayacağını açıkça ortaya koymuştur.
Yapılan incelemede,
Üniversitenin Bilgi İşlem Daire Başkanı kadrosunda olup 2547 sayılı Kanununun 13/b-4 maddesi uyarınca fiilen Bilgi İşlem Daire Başkanlığı’nda görev yapan …’nin ... ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde (Üniversite Hastanesi) elde edilen gelirlerden döner sermaye katkı payı adı altında ek ödeme aldığı görülmüştür. Söz konusu kişi Rektörlük tarafından mevcut görevine ilaveten üniversite hastanesinde görevlendirilmişir ve esasen Bilgi İşlem Daire Başkanlığı’nda, daire başkanı olarak görevli olup burada yapmış olduğu işlerde yetkili ve sorumludur. Yapılan incelemede, döner sermaye işlemlerinde söz konusu personelin herhangi bir sorumluluğu ve yetkisinin olmadığı ve bütün işlemlerin başhekimlik ve işletme müdürlüğü bünyesinde çalışanlar tarafından gerçekleştirildiği dolaysıyla yetki ve sorumlulukların bu kişilere ait olduğu görülmüştür. Ayrıca …’nin döner sermaye katkı payı bordroları incelendiğinde personele ilgili dönemin tamamında hastanede çalışmış gibi ödeme yapıldığı görülmüştür. Burada bahse konu personel hastanede aktif çalıştığı gün kadar A puanı elde edebilecektir. (A) Kurumsal katkı puanı ise, ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade eder. Kişiye, adına düzenlenen aylık ek ödeme bordrolarında ayın tamamında hastanede çalışmış gibi kurumsal katkı puanı üzerinden ödeme yapıldığı görülmüştür. Bu durum ise kişinin tüm mesaisini döner sermaye işletmesinde harcaması demektir. İlgilinin yaptığı işler ve yapılan görevlendirmeler beraber değerlendirildiğinde söz konusu durumun fiilen gerçekleşmesi imkansızdır. Sonuç olarak, yukarıda bahsi geçen mevzuat ile YÖK’ün 18 Seri Nolu Genel Tebliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, adı geçen personele üniversite hastanesine yapılan söz konusu görevlendirme dolayısıyla döner sermaye katkı payı ödenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Özetle, bahsi geçen kişinin, Rektörlüğe bağlı olarak yerine getirdiği asli ve genel nitelikteki görevleri yanında bu görevlerin devamı niteliğindeki görevleri Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde yürüttüğü, dolayısıyla zaten Üniversite adına yürütmekle yükümlü oldukları görevleri Rektörün yaptığı görevlendirmeye istinaden başka birimde yapıyor olmasının yani bu görevlendirme nedeniyle söz konusu birimde gelirin elde edilmesine yönelik olmayan genel nitelikteki hizmetleri yapıyor olmasının, esas itibariyle katkıya dayalı ödeme sisteminde katkı olarak değerlendirilmesi ve bunun karşılığında ek ödeme yapılması mümkün olmadığından, Bilgi İşlem Daire Başkanlığı’nda görev yapan …’ye ayrıca üniversite hastanesinde görevlendirilmesi dolayısıyla anılan mevzuata aykırı olarak 37.440 TL döner sermaye katkı payı ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır.
Bu itibarla yukarıda açıklanan gerekçelerle, sebep olunan 37.440 TL kamu zararının sorumlularına
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
AZINLIK GÖRÜŞÜ: Başkan … ayrışık görüşlerinde, Bilindiği gibi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun rektörün görev ve yetkilerine ilişkin 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4 numaralı bendine göre, rektörün, gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek yetkisi bulunmaktadır. Bu bent hükmüne göre rektör, üniversitede görevli öğretim elemanları ile 657 sayılı Kanuna tabi Devlet memurlarının görev yerini değiştirebileceği gibi bunlara kendi görevlerine ilaveten yeni görevler de verebilmektedir.
Bu bağlamda, sorguya konu olan personel, kadrosu Üniversitenin Mühendislik Fakültesi'nde öğretim üyesi olmakla birlikte, 2547 sayılı Kanunun (13/b-4) maddesi uyarınca Rektör tarafından Bilgi İşlem Daire Başkanı olarak görevlendirilmiş, akabinde oluşan ihtiyaç nedeniyle yine aynı madde gereğince mevcut görevlerine ilaveten Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde de görevlendirilmiştir
Gerek 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında yer alan bu yerlerde görev yapan 657 sayılı Kanuna tabi personel ifadesi , gerekse Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde yer alan 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ifadesi göz önüne alındığında bu birimlerde görevli olmayı yalnızca "kadrosu o birimde olmak” şeklinde yorumlamamak gerekmektedir. O birimde usulüne uygun görevlendirilenleri de, kadrosu o birimde olanlar gibi "bu yerlerde görev yapanlar” kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir
Ayrıca, benzer bir durum olan, döner sermaye işlemlerini fiilen yürüten döner sermaye işletme müdürlüğü personeli ile hizmetlerine ihtiyaç duyulması nedeniyle 2547 sayılı Kanunun (13/b-4) maddesi uyarınca aynı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında belirtilen birimlerde görevlendirilen personele döner sermaye bütçesinden katkı payı ödenip ödenmeyeceği hususunda Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü 'nün 12.01.2012 tarih ve B.07.0.BMK.0.15.115830-176 sayılı yazısında “666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin I inci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 12’nci maddenin ikinci fıkrasının (g) bendiyle 31/12/2011 tarihinden geçerli olmak üzere söz konusu 58 inci maddesinin (c) fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "(döner sermaye işletme müdürlüğü ve döner sermaye saymanlık personeli) " ibaresi yürürlükten kaldırılmak suretiyle, sözü edilen birimlerin kadrolarında bulunan memurlar ile sözleşmeli personelin söz konusu 58 inci madde uyarınca ek ödemeden yararlanan personel kapsamı dışına çıkarılmasına yönelik düzenleme yapılmıştır.
Buna göre, Bakanlığımıza bağlı döner sermaye saymanlıkları ile yükseköğretim kurumlarının döner sermaye işletme müdürlüklerinin kadro veya pozisyonlarında bulunan personeline, söz konusu (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışındaki memurlar ve sözleşmeli personeliyle aynı şekilde uygulama yapılması gerekmekte ve dolayısıyla ilgililere sadece 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi kapsamında aylıklarının ödendiği bütçeden ek ödeme yapılması gerekmektedir. Ancak Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye işletme müdürlüklerinin kadro veya pozisyonlarında bulunan personeli de dahil olmak üzere hizmetine ihtiyaç duyulması nedeniyle 2547 savılı Kanunun 13 üncü maddesinin (b) fıkrasının (4) numaralı bendi uyarınca anılan Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında belirtilen birimlerinde görevlendirilen personeline ise söz konusu 58 inci madde uyarınca ek ödeme yapılması ve ilgililerin bu görevlendirme işlemleri devam ettiği sürece 3 75 savılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi kapsamında ek ödeme yapılmaması gerekmektedir.
Bilgileri ile uygulama birliğinin sağlanması bakımında Yükseköğretim kurumlarına gerekli duyurunun yapılmasını rica ederim. " denilmek suretiyle, döner sermaye işletme müdürlüğü personeli de dahil olmak üzere hizmetlerine ihtiyaç duyulması nedeniyle 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (b) fıkrasının (4) numaralı bendi uyarınca Rektör tarafından anılan Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında belirtilen birimlerde (uygulama hastanesi) görevlendirilen personele döner sermaye bütçesinden ek ödeme yapılabileceği hususu açık ve net bir biçimde belirtilmiştir
Netice itibariyle, sorguda belirtilen personel, hizmetlerine ihtiyaç duyulduğu için Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün sunulan görüşüne istinaden g hastaneden gelen talep üzerine res'en Rektör tarafından 2547 sayılı Kanunun (13/1)-4) maddesi uyarınca Uygulama ve Araştırma Hastanesinde görevlendirilmiş ve bu kişi ihtiyaç duyulan konularda hizmet sunmuş ve buna istinaden ilgiliye döner sermaye bütçesinden katkı payı (ek ödeme) ödemesi yapılmıştır. Bu itibarla konu hakkında ilişilecek husus bulunmamaktadır.” demiştir.