Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü kadrosuna vekâlet eden personelin vekâlet edilen kadro için asilde aranan tüm şartları taşımamasına rağmen kendisine müdür kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarının ödenmesi:
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Vekâlet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinde;
“…
Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet edenlere vekâlet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.
…”
hükmüne yer verilmiş olup, 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’ın “Vekâlet” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet ettirilenlere;
aa) Vekâletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
bb) Vekâletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşımaları,
kaydıyla; vekâlet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekâlet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekâlet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
…”
düzenlemesine yer verilmiştir. 27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinde ise;
“…
Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekâlet ettirilenlere, vekâletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekâlet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekâlet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde dilmiş olması dâhil) taşıması kaydıyla vekâlet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekâlet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekâlet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekâlet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.
…”
ifadesine yer verilmiştir.
657 sayılı Kanunun “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68 inci maddesinin B bendinde ise;
Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
“a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
Hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir.
…”
hükmü yer almaktadır.
Ayrıca 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’ de yayınlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikle mahalli idarelerde görev yapan devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş olup bahse konu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde ise müdür kadrosunun görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolardan olduğu ifade edilmiştir. Yine aynı Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde aynen;
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,”
denilmektedir.
İlgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; bir görevin vekâleten yürütülmesi halinde görevin niteliği ve gerekleri değişmeyeceğinden vekalet ücretinin ödenebilmesi için bu görevi vekâleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmekte olup eğer vekâlet edilen kadro ile görev yapılan kadro arasında zam ve tazminat farkı var ise bu farkın ödenebilmesi için vekâlet edilen kadro için öngörülen tüm şartların karşılanması gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede Belediye’de inşaat teknikeri kadrosunda bulunan …’in Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğüne vekâlet ettiği, ancak bu müdürlüğe atanmak için gerekli olan “Son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartını sağlamadığı görülmüştür. Bu itibarla bahse konu personelin söz konusu kadro için öngörülen ek ödeme ve özel hizmet tazminatından faydalanması hukuken mümkün değildir. Bu nedenle, müdürlük görevini vekâleten yürüten …’e asilde aranan şartı taşımadığı halde söz konusu kadro için öngörülen ek ödeme ve özel hizmet tazminatı tutarının ödenmesi nedeniyle oluşan 14.569,39 TL kamu zararının Sorumlulardan Harcama Yetkilisi (Fen İşleri Müd. Vek.) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (İmar ve Şehircilik Müd. Vek.) …’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere esas yönünden oy birliğiyle, sorumluluk yönünden ise aşağıda belirtilen farklı görüşlere karşı oy çokluğuyla,
(Üye … ve Üye …’in Sorumluluğa İlişkin Farklı Görüşü: Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 8 inci maddesinde,
“(1) Aylık ve aylıkla birlikte ödenen hakedişler için Aylık Bordrosu (Örnek: 9) ve Personel Bildirimi (Örnek: 10) ile duruma göre ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) İlk atamalarda,atama onayı ve işe başlama yazısı
…” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenleme doğrultusunda vekaleten atanan kişinin asilde aranan şartları taşıyıp taşımadığının kontrolü atama sonrası yapılan ilk ödemeyi yapan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinin görev ve sorumluluğundadır. Daha sonraki aylara ilişkin ödeme belgesine vekaleten atamaya ilişkin belgelerin eklenmemesi nedeniyle sonraki aylarda görev yapan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararını tespit etmesi mümkün değildir. Bu nedenle ortaya çıkan kamu zararından vekaleten atama sonrası yapılan ilk ödemeyi yapan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlu tutulması gerekir.)