Fesih suretiyle hizmet sözleşmesi sona eren sözleşmeli personele iş sonu tazminatı ödenirken azami tutara uyulmaması:
)-... Belediyesinde, hizmetlerine gerek kalmadığı için fesih suretiyle hizmet sözleşmesi sona eren sözleşmeli personele iş sonu tazminatı ödenirken azami tutara uyulmamasından ötürü kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesi birinci fıkrasının (B) bendinin üçüncü alt bendinde;
“(Ek paragraf: 4/4/2007 - 5620/4 md.) Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. (Ek cümle: 25/6/2009 - 5917/47 md.) Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.” hükmü bulunmakta,
Söz konusu hükme istinaden çıkartılan 06.06.1978 tarihli ve 15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 7’nci maddesinde ise;
“Kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatlarında sözleşmeli olarak çalıştırılan yabancı uyruklu personel ile haftalık çalışma saati süresi 40 (kırk) saatin altında bulunan personel (Milli Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde sözleşme ile çalıştırılacak öğretmenlerde 40 saat şartı aranmaz)(1) hariç olmak üzere, kurumunda(2)(3) fiilen, askerlik ve doğum dışında kesintisiz en az 2 hizmet yılını tamamlayanlardan;
a) (Değişik:22/11/2010-2010/1169) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereğince sürekli tam iş göremezlik geliri, malûllük veya yaşlılık aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması,
b) Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi,
c) İlgilinin ek 6 ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca sözleşmeyi feshetmesi,
ç) İlgilinin işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
d) İlgilinin ölümü,
hallerinden birinin vuku bulmasından dolayı hizmet sözleşmesi sona erenlere, görev yapmakta olduğu pozisyon unvanı itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını geçmemek üzere, kurumunda(2)(3) çalışılan her tam hizmet yılı için ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde yazılı aylık brüt ücret tutarında iş sonu tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de, tam yıl için hesaplanan miktardan o süreye isabet eden tutar kadar ödeme yapılır.
Bu tazminatın ödenmesinde; daha önce iş sonu tazminatı, ikramiye ve kıdem tazminatı ile benzeri ödemelerde değerlendirilmiş süreler dikkate alınmaz. İş sonu tazminatı ödemesinde dikkate alınmış süreler kıdem tazminatı ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uyarınca ödenecek ikramiye hesabında değerlendirilmez. Ölüm halinde, yukarıdaki fıkra uyarınca hesaplanacak tutar, ölenin kanuni mirasçılarına ödenir.
…” denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, mezkûr BKK’nin 7’nci maddesinde sayılan sebeplerle hizmet sözleşmesi sona eren ve askerlik ve doğum dışında kesintisiz en az 2 hizmet yılını tamamlayan sözleşmeli personele iş sonu tazminatı ödenecektir. Söz konusu personelin iş sonu tazminatı hesabında ise; sözleşmeli personelin 657 sayılı Kanun’a göre girebileceği hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı itibariyle hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını geçmemek üzere, ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesindeki aylık brüt ücretinin esas alınması gerekmektedir.
... Belediyesinde sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personele ödenen iş sonu tazminatının hesabında, emsali devlet memuru personele ödenecek emeklilik ikramiyesi tutarının esas alınması gerekirken, bu tutarı aşacak şekilde ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde belirtilen brüt ücretinin esas alındığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, İdarenin uygulaması yasal düzenlemeye aykırıdır.
Sorumlular, savunmalarında özetle:
İş sonu tazminatı ödenebilmesi için gerekli koşulların bulunması gerektiği, iş sonu tazminatı ödeneceği zaman ilgili personelin son aylık bürt ücret tutarı üzerinden yıllık ödeme yapılacağı ve bu ödemenin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre emsali personlin azami alabileceği yıllık emekli ikramiyesini geçemeyeceğini, ilgili personele görev yaptığı süre zarfı için gerekli hesaplamanın yapılarak son aylık brüt ücreti üzerinden her yıl için 4.190,53 TL ödeme yapıldığı, ilgili personelin emsali personelin 7/1’de istihdam edilen personel olduğu ve bu personelin de Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları esas alınarak yıllık 15.234,72 TL emekli ikramiyesi aldığı, bu nedenle herhangi bir kamu zararının söz konusu olmadığını belirtmişlerdir. Ancak, sorumluların savunmasına iştirak edilmesi mümkün değildir. Şöyle ki:
7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın 7. maddesinde iş sonu tazminatı hesaplamasında tavan olarak dikkate alınacak tutar; emsali personele 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarı olarak belirlenmiştir.
Emeklilik ikramiyesi 5434 sayılı Kanun’un 89. maddesine göre hesaplanmakta ve ödenmektedir. Mezkur maddenin birinci fıkrasında emekli ikramiyesinin hesaplanmasında her tam fiili hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarın bir aylığının esas alınacağı ifade edilmiştir. Sorumlular tarafından verilen cevapta emekli aylığının yıllık tutarı belirtilmiştir. Ancak mezkur madde de emekli ikramiyesi hesaplanırken bir yıllık hizmet için aylık bağlamaya esas tutarın esas alınacağı belirtilmiştir. Bu tutar ise 5434 sayılı Kanun’un mülga 41, geçici 1 ve mülga ek 70. maddelerine göre hesaplanmaktadır. Anılan maddelere göre hesaplanan emekli aylığı tutarına Kanun’un mülga 41. maddesinin (b) fıkrasında belirtilen “Emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylıkları, (a) fıkrasına göre tespit edilen rakamların her yıl Bütçe Kanununda tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak tutarın fiili ve itibari hizmet toplamı 25 yıl olanlara % 75'i, 25 yıldan az olanlara her tam yıl için % 1 eksiği, fazla olanlara da her tam yıl için % 1 fazlası üzerinden bağlanır.” hükmü uygulanmayarak aylık bağlamaya esas tutar bulunacak ve her bir fiili hizmet yılı için emekli ikramiyesi hesabında dikkate alınacaktır.
Ekonomist unvanlı ilgili personelin İdarede hizmet süresi 4 yıl 5 ay 29 gündür. Sözleşmeli ekonomistin emsali personelinin başlayacağı derece 9/1’dir. Bu personel 4 yıl görev yaptığı için derece ve kademe olarak 8/2’ye denk gelecektir. Ancak 1 derece ikramı olduğu için de derece ve kademesi 7/2 ye denk gelmektedir. Derece ve kademesi 7/2 olan bir memurun göstergesi 720 dir.
Denetçiler tarafından Teknik hizmetler sınıfına dahil ekonomist unvanlı kadronun ek göstergesinin 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Cetvelin “II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI” bölümünün c) sırasına dahil olduğu düşünülerek hesaplama yapılmıştır, bu hesaplamaya göre ekonomist unvanlı ilgili personelin ek göstergesi bulunmamaktadır. Bu bilgilere göre sözleşmeli ekonomistin emsali personelinin yıllık emekli ikramiyesi şu şekilde hesaplanabilir:
Aylık : 720 x 0,130597 : 94,02
Ek Gösterge : 0 x 0,130597 : 0
Taban Aylık : 1000 x 2,044187 : 2.044,18
Kıdem Aylık : 20 x 4 Yıl x 0,130597 : 10,44
Tazminat Yansıtma % Oranı * : 1.240,67 x 55% : 682,36
TOPLAM 2.831,00
*Özel Hizmet Tazminatı Tavanı=9.500 X 0,130597=1.240,67
Yukarıdaki tablodaki hesaplamada görüldüğü üzere emsali personelin alabileceği yıllık azami emekli ikramiyesi tutarı 2.831,00 TL’dir. Söz konusu personele de bu tutarın üzerinde bir ödeme gerçekleştirilemez. Sorgu metninde belirtildiği üzere söz konusu personelin hizmet süresine göre alabileceği iş sonu tazminatı tutarı 12.623,34 TL iken 18.698,12 TL ödemede bulunulmuştur. kamu zararı hesaplamasında ödenebilecek iş sonu tazminatının yıllık olarak 2.831,00 TL olduğu düşünülerek kamu zararı hesaplanmıştır. Kamu zararı tutarı, 6.066,21 TL’dir.
Ancak benzer değerlendirmeler içeren 4.12.2015 tarihli ve 91 sayılı Sayıştay 7. Dairesinin Kararı, 4.1.2017 tarihli ve 42552 sayılı Sayışay Temyiz Kurulu Kararı ile ekonomist unvanlı kadronun ek göstergesinin 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Cetvelin “II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI” bölümünün b) sırasında dahil olup olmadığının daha detaylı araştırılması gerektiği sebebiyle bozulmuştur. 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Cetvelin “II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI” bölümünün b) sırasında;
“Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunları,” unvanlı kadrolar için ek gösterge oranları belirtilmiş 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Cetvelin “II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI” bölümünün c) sırasında ise kadroları teknik hizmetler sınıfına dahil olupta 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Cetvelin “II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI” bölümünün a) ve b) sırasında sayılmayan kadrolar için ek göstergeler belirtilmiştir.
Ekonomist unvanlı kadroların ek göstergesinde bu belirsizlik ekonomici unvanı ile ekonomist unvanının benzerliğinden kaynaklanmaktadır. Ekonomist unvanına sahip kadrolar için özel hizmet tazminatı, ek ödeme vb. maaş kalemleri ilgili mevzuatında bu kadro unvanı ayrıca sayılarak belirilenmiştir. Kanun koyucunun diğer ödemelerde ekonomist unvanını ayrıca zikredip, 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Cetvelin “II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI” bölümünün b) sırasında bu unvanı ayrıca ifade etmemesi, ekonomist unvanlı kadronun ek göstergesinin 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Cetvelin “II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI” bölümünün c) sırasına dahil olmasını amaçladığı sonucunu doğurmaktadır.
İlgili mevzuat uyarınca ekonomist unvanlı kadronun ek göstergesinin 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Cetvelin “II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI” bölümünün b) sırasına dahil olduğu düşünülmektedir dolayısıyla emsali personel 7. Derecede olduğundan 800 ek göstergenin aylık bağlamaya esas tutar hesabında dikkate alınması gerekecek ve hesaplama şu şekilde olacaktır:
Aylık : 720 x 0,130597 : 94,02
Ek Gösterge : 0 x 0,130597 : 104,4776
Taban Aylık : 1000 x 2,044187 : 2.044,187
Kıdem Aylık : 20 x 4 Yıl x 0,130597 : 10,44
Tazminat Yansıtma % Oranı : 1.240,67 x 55% : 682,36
TOPLAM 2.935,48
Bu durumda hesaplanan kamu zararı tutarı ise 5.600,04 TL olacaktır.
Bu itibarla; ... Belediyesinde, hizmetlerine gerek kalmadığı için fesih suretiyle hizmet sözleşmesi sona eren sözleşmeli personele iş sonu tazminatı ödenirken azami tutara uyulmamasından ötürü neden olunan 6,074,78 TL kamu zararının;
- 474,74 TL’ si için ilişilicek husus bulunmadığına
- Geriye kalan toplam 5.600,04 TL’lik kamu zararının ise, sorumlular Harcama Yetkilisi ile Gerçekleştirme Görevlisi
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
iş bu İlamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanun’un 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,