YENİ BİRİM FİYATLARA İLİŞKİN DÖVİZ KURU ÇEVRİMİ
… Metrosu İnşaat ve Elektromekanik İşleri, Yeraltı Aktarma Merkezleri Depo Alanı ile Yönetim Binası ve Kontrol Merkezi İnşaatı” yapım işine ilişkin Tanzim edilen yeni birim fiyatlara ilişkin kur çevriminin yapılması esnasında, işe esas Sözleşmede belirtilen değerden daha düşük bir değer baz alınması nedeniyle kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;
İşe esas Sözleşmenin Birim Fiyat Tariflerinin “Yeni Birim Fiyat Tanzimi” başlıklı 1.3. maddesinin 2. fıkrasında aynen;
“Yeni birim fiyat tanzimi sonunda TL ve /veya diğer para birimleri ayrı toplanacak ve sözleşme yılının ilk resmi iş gününe ait TCMB döviz alış kuru üzerinden € döviz cinsine dönüştürülecektir. Yeni birim fiyat analizi toplam bedeli € cinsinden olacaktır.” denilmektedir.
Buna göre düzenlenecek olan her bir yeni birim fiyat, Sözleşmenin imzalandığı yılın ilk resmi iş günü için TC Merkez Bankası’nca açıklanan Avro döviz alış kuru üzerinden Avro döviz cinsine dönüştürülecektir. Sözleşme 2016 yılında imzalanmıştır. Bu yılın ilk resmi iş günü 04.01.2016 tarihidir. Dolayısıyla 04.01.2016 tarihinden çok sonra yapılan yeni birim fiyat belirleme işleminde bu tarihe ait TCMB Avro döviz alış kuru kullanılmalıdır.
TCMB tarafından yapılan “Her iş günü belirlenen Merkez Bankası gösterge niteliğindeki döviz ve efektif alış-satış kurları ise, aynı gün içerisinde 15.30’da web sitesinde ilan edilir, ertesi gün ise Resmi Gazete'de yayınlanır” şeklindeki açıklamadan yargı konusu olay için anlaşılması gereken, Avro döviz cinsine dönüştürme işleminde 04.01.2016 tarihinde ve saat 15.30’da ilan edilen ve ertesi gün Resmi Gazete’de yayınlanan Avro alış kurunun esas alınması gerektiğidir. Nitekim TCMB tarafından ilan edilen gösterge niteliğindeki kurlara ilişkin istatistiklere bakıldığında 04.01.2016 tarihi için Avro döviz alım kurunun 3,2116 olduğu görülmektedir.
Diğer taraftan sorguya konu olan … Avro’nun idare tarafından 26.01.2021 tarihli ve GS05-6 no.lu ödeme emri belgesi ile tahsil edilmiştir. Bu durumda;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, aşağıda belirtilen azınlık görüşüne karşı oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü
Üye …’ın Karşı Görüşü:
İşe esas Sözleşmenin Birim Fiyat Tariflerinin “Yeni Birim Fiyat Tanzimi” başlıklı 1.3. maddesinin 2. fıkrasında aynen;
“Yeni birim fiyat tanzimi sonunda TL ve /veya diğer para birimleri ayrı toplanacak ve sözleşme yılının ilk resmi iş gününe ait TCMB döviz alış kuru üzerinden € döviz cinsine dönüştürülecektir. Yeni birim fiyat analizi toplam bedeli € cinsinden olacaktır.” denilmektedir
TC Merkez Bankası’nın resmi internet sitesinde gösterge niteliğindeki kurlar ile ilgili şu açıklama yer almaktadır.
“Yukarıdaki tabloda yer alan saatlerde belirlenmiş ortalamalar ve orta değer ile ABD doları/euro çapraz kurları; ertesi iş günü Merkez Bankası web sitesindeki Piyasa Verileri sayfasında ilan edilir. Her iş günü belirlenen Merkez Bankası gösterge niteliğindeki döviz ve efektif alış-satış kurları ise, aynı gün içerisinde 15.30’da web sitesinde ilan edilir, ertesi gün ise Resmi Gazete'de yayınlanır. Yayınlanan bu kur değerleri; hiçbir kişi veya kurumu bağlamamakla birlikte, belirlendikleri günden bir iş günü sonra, Merkez Bankası tarafından gişe ve bazı muhasebe işlemlerinde kullanılabilir.”
Bu açıklamadan anlaşılması gereken 2016 yılının ilk iş gününe ait (04.01.2016) TCMB Avro alış kurunun aynı tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan kur olduğudur. Dolaysıyla 04.01.2016 tarihli Resmi Gazete’de bir iş günü önce ilan edilen 31.12.2015 tarihine ait kur rakamları yayınlandığından idarenin yaptığı uygulama doğrudur. Bu sebeple yapılan tahsilatın yüklenici firmaya iade edilmesine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.