HATALI ATAMA
08.03.2021 tarih ve 164 sayılı asıl ilamın 7’nci maddesiyle denetçisine iade olunan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 49’uncu maddesi hükmü gereğince yargılanmasına karar verildi.
08.03.2021 tarih ve 164 sayılı asıl ilamın 7’nci maddesinde Özel Kalem Müdürü kadrosundan İşletme ve İştirakler Müdürlüğü kadrosuna atanan ….ın atama işleminin mevzuata aykırı olması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak, atama yazısında imzası bulunan diğer personelin de tespit edilerek savunmalarının alınması ve sonucun ek raporla Dairemize tevdiini teminen rapor maddesinin denetçisine iadesine ve yargılamanın bekletilmesine karar verilmişti.
.
Netice itibariyle, Özel Kalem Müdürü kadrosundan İşletme ve İştirakler Müdürlüğü kadrosuna atanan …’ın atama işleminin mevzuata aykırı olması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;
Bahis konusu atama işleminin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in "Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde "Müdür” ve "Şube Müdürü” kadrolarının görevde yükselmeye tabi olduğu açıkça ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde “Görevde yükselme sınavında başarılı olmak” görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında sayılmıştır.
Yönetmelik’in 7’nci maddesinde görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda genel şartların yanı sıra aranacak özel şartlar maddeler halinde sayılmıştır. Buna göre; görevde yükselmeye tabi olan "Müdür” kadrosuna yapılacak atamalarda gerek Yönetmelik’in 6’ncı gerekse de 7’nci maddelerinde belirtilen genel ve özel şartların tümünün birlikte sağlanması gerekmektedir.
Mezkûr Yönetmeliğin "Sınav şartı ” başlıklı 10’uncu maddesinde;
"(1) Müdür, şube müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir.” denilmekte,
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise;
"... Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir. ” hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstisnai Memurluklar” başlıklı 59’uncu maddesinde Özel Kalem Müdürlüğünün de içinde bulunduğu istisnai memurluk kadroları sayıldıktan sonra, aynı maddenin son fıkrasında “Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Mevzuat hükümlerinde de belirtildiği gibi istisnai memuriyet kadroları, diğer memuriyetlere yapılacak atamalarda kişilere kazanılmış hak sağlamamaktadır. Dolayısıyla Özel Kalem Müdürlüğünden İşletme ve İştirakler Müdürlüğüne atanan personelin Yönetmelik ile açıklanmış olan tüm şartları sağlamış olması gerekirdi. Ancak 20.08.2010 tarihinde yapılan bu atamada “görevde yükselme sınavında başarılı olmak”, “öğrenim durumu” ve “hizmet şartının yerine getirilmesi” koşullarının sağlanmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla ilgili atama mevzuata aykırıdır ve bu suretle fazla ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
…ın müdür kadrosuna değil, daha önce bulunduğu zabıta komiseri kadrosuna atanması gerekirdi. Atanması gereken memur kadrosu ile atandığı müdürlük kadrosu arasındaki maaş farkı ise kamu zararıdır.
Sorumlular savunmalarında 657 sayılı Kanunun 71 inci ve 76 ncı maddelerinde belirtilen hükümlere göre ilgili atamaları yapabileceklerini belirtmişlerdir. İlgili maddede kurumların görev ve unvan eşitliği gözetmeden kişileri genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa atayabilecekleri belirtilmektedir. Ancak bu durum yine aynı Kanunun 41 inci ve 48 inci maddeleri ile bazı şartlara bağlanmıştır.
657 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde "Bir sınıfta belli görevlere atanabilmek veya bu görevlerde belli derecelere yükselebilmek için, kuruluş kanunları veya bu kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve kuruluş kanunlarına dayanılarak çıkarılacak yönetmelikler ile işin gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri veya muayyen fakülte, okul veya öğrenim dalları veya meslek içi veya meslekle ilgili eğitim programlarını bitirmiş olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar konulabilir." denilmek suretiyle belli görevlere atanmada özel düzenlemelerin yapılabileceği belirtilmiştir.
657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde devlet memurluğuna atanacaklarda genel ve özel şartların aranacağı belirtilmiş; özel şartlar başlığında ise kurumların özel kanun ve diğer mevzuatında belirtilen şartların taşınması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre devlet memurluğunda belli görevlere veya sınıflara atanabilmek için atanılacak yer ile ilgili mevzuatta aranılan şartları aranması gerekmektedir. Kanun ancak bu durumda sınıflar arası geçişlere cevaz vermektedir.
Sorumlular savunmalarında Yönetmelik de aksine hüküm bulunmadığını dolayısıyla atamanın hukuka uygun olacağını belirtmişlerdir. Ayrıca 2009 yılında yürürlüğe giren Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde istisnai kadrolardan memuriyet kadrolarına atama yapılabileceğine ilişkin hüküm olduğunu belirtmişlerdir.
Ancak istisnai kadrolardan yapılan atamaların mevzuata aykırılığı öncelikle Kanundan gelmektedir. 657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesine göre istisnai memuriyetler diğer memur kadrolarına geçişlerde herhangi bir sınıf için kişilere kazanılmış hak vermemektedir. Dolayısıyla ilgili kişinin diğer memur kadrolarına atanmak istemesi durumunda ilgili kadro ve sınıfın gerektirdiği tüm şartları sağlaması gerekmektedir. Nitekim 2009 yılında yürürlüğe giren Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 20 inci maddesinin ç bendinde yer alan “İstisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir.” hükmünün yürütmesinin durdurulması 01.04.2010 tarihli Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Kararı ile onanmıştır. Kararda gerekçe olarak ilgili maddenin 657 sayılı Kanunun ehliyet, liyakat ve eşitlik ilkelerine aykırılığı gösterilmiştir. Kaldı ki ilgili atama sırasında bu madde yürürlükte de değildir. Dolayısıyla gerek Yönetmelik gerek Kanun hükümleri dikkate alındığında Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan başka bir müdürlük kadrosuna sınavsız atama yapılabilmesi mümkün görülmemektedir. Atama sırasında müdürlük kadrosunun gerektirdiği tüm şartların kişi tarafından sağlanması gerekirdi. Ancak kişi tarafından sınav şartının sağlanmadığı görülmüştür.
Sorumlular savunmalarında özel kalem müdürlüğünden mühendisliğe sınavsız atamaya ilişkin Temyiz Kurulu kararı olduğunu belirtmişlerdir. Ancak Temyiz Kurulu kararları ilgili daire kararına özgüdür. Benzer konulara ilişkin aksi karar içeren Temyiz Kurulu kararları da bulunmaktadır. Kaldı ki sorgu konusu, özel kalem müdürlüğünden müdür kadrosuna atanmaya ilişkindir.
Sorumlular savunmalarında Devlet Personel Başkanlığının görüşüne yer vermişlerdir. Ancak daha önce belirttiğimiz gibi atamadaki hukuka aykırılık kanun ve yönetmelik hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Normlar hiyerarşisi gereği idarenin üst normları dikkate alması gerekirdi.
Bu itibarla, Özel Kalem Müdürü kadrosundan İşletme ve İştirakler Müdürlüğü kadrosuna atanan ….’ın atama işleminin mevzuata aykırı olması suretiyle sebep olunan ve hesabı aşağıda yer verilen tablolarda gösterilen toplam … TL kamu zararının,
. Üst Yönetici …. (Belediye Başkanı), Harcama Yetkilisi ….(Müdür), Gerçekleştirme Görevlisi … (Şef) ve atama kararına imzası bulunan diğer sorumlular …. (Başkan Yardımcısı) ile …. (Müdür)’na
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşleri:
(Üye …. ve Üye …ün karşı görüşleri: Söz konusu atama 2007 yılında yapılmış, o tarihten bu yana adı geçen kişi, atandığı kadronun görev ve yetkilerini kullanmış, sorumluluğunu taşımıştır. Dolayısı ile kendisine yapılan ödemeler, kadrosunun gereği yaptığı göreve ve taşıdığı sorumluluğa istinaden yapılmıştır. Bu nedenle de 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde açıklandığı şekilde tazmini gerektirir bir kamu zararı da oluşmamıştır. Bu nedenle ilişik bulunmadığı yönünde karar verilmesi gerekir.
Üye ….’ün ilave görüşü: Diğer taraftan yapılan atamanın hukuka aykırı olduğu konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Belediye mevzuatına göre atamayı yapmaya yetkili makam Belediye Başkanı olduğuna göre ilgili hakkında gerekli soruşturmanın başlatılması için İçişleri Bakanlığına suç duyurusunda bulunulması gerekmektedir.)