Hakediş, gelir vergisi stopajı, İş artışı bedeli üzerinden damga vergisi, gecikme cezasının
A) Yıllara sari hale gelmiş iş için gelir vergisi stopajı yapılmaması suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94’üncü maddesinin l inci fıkrasında kamu idare ve müesseselerinin hangi gelir türlerinden gelir vergisi tevkifatı yapacakları belirtilmiş ve bu fıkranın 3’üncü bendinde de, "42’nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden %3 oranında tevkifat yapacakları" belirtilmiş ve 42'nci maddede ise yıllara sari inşaat işlerinden bahsedilmektedir.
Söz konusu iş, 29.03.2013 tarihinde ihale edilmiş ve işe 30.04.2013 tarihinde başlanmıştır. Süre uzatımı dâhil işin bitirilmesi gereken tarih 19.08.2013 olarak akdedilmesine rağmen, 24.12.2013 tarih 350 sayılı süre uzatım kararıyla 60 günlük süre uzatımı verilmiş ve yeni iş bitim tarihi 03.01.2014 olarak taraflarca belirlenmiştir. Dolayısıyla, söz konusu iş yıllara sari hale gelmiştir. 2014 yılında düzenlenen hak ediş bedellerinden %3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
Yıllara sari hale gelmiş olan iş için Gelir Vergisi stopajının yapılmaması neticesinde ….. TL kamu zararına sebebiyet verilmiş ise de, sorumlularca yapılan savunmalar ve eki belgelerden de görüleceği üzere, sorgu konusu kamu zararının 24.07.2015 tarih ve 3051 nolu muhasebe işlem fişi ile ilgilisinden tahsil edildiği anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle,
B) İş artışı bedeli üzerinden damga vergisi kesintisi yapılmaması suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1`inci maddesi,
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir.
Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.
…..”
Anılan Kanun`da yer alan Ek 1 sayılı Tablo,
“I. Akitlerle İlgili Kağıtlar
A. Belli parayı ihtiva eden kağıtlar
1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin binde (9,48)”
şeklindedir.
Adı geçen Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde,
“Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir.
Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kâğıtların Damga Vergisini kişiler öder.”
Kanunun “Nispet” başlıklı 14`üncü maddesinde ise,
“…..
Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.
Mukavelenamelerin müddetinin uzatılması halinde aynı miktar veya nispette vergi alınır.
….”
Denilmektedir.
Belirtilen mevzuat hükümlerine göre, belli parayı ihtiva eden sözleşmelerin değiştirilmesi halinde artan miktar üzerinden ‰ 9,48 oranında damga vergisi hesaplanarak tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir. Uygulamada ise, 03.01.2014 tarih 2 sözleşme artış onayı ile …………. TL’lik iş artışı yapılmış, ancak bu tarihi takip eden ilk hakediş raporunu ihtiva eden ödeme emrinden bu bedele ilişkin damga vergisi kesintisi yapılmamıştır.
İş artışı bedeli üzerinden damga vergisi kesintisi yapılmaması neticesinde ….. TL kamu zararına sebebiyet verilmiş ise de, sorumlularca yapılan savunmalar ve eki belgelerden de görüleceği üzere, sorgu konusu kamu zararının 24.07.2015 tarih ve 3051 nolu muhasebe işlem fişi ile ilgilisinden tahsil edildiği anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle,
C) İşin zamanında yerine getirmemesinden dolayı hakediş ödemesinden gecikilen günlere istinaden gecikme cezasının kesilmemesi suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24 üncü maddesinde,
“Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş,
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.
Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Bakanlar Kurulu bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.
……………………………”
Denilmektedir.
İdare ile yüklenici arsında imzalanan sözleşmenin “Gecikme Halinde Alınacak Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 25’inci maddesinin ikinci bendinde ise,
“Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin % 0,06 (onbindealtı) oranında gecikme cezası uygulanır.” Hükmü yer almaktadır.
Uygulamada ise, söz konusu işin bitim tarihi olarak 19.08.2013 olarak belirlenmiş olmasına rağmen çeşitli tarihlerde alınan süre uzatım kararlarıyla iş bitim tarihi ileriki tarihlere atılmıştır. 8 nolu hakediş raporundan anlaşılacağı üzere, son süre uzatım kararı 04.08.2014 tarih 464 nolu kararla alınmış ve yükleniciye 19.09.2014 tarihine kadar işin bitirilmesi için idare tarafından süre verilmiştir. Ancak, yine 8 nolu hakediş raporundan anlaşılacağı üzere bu süre geçilmiş, zira hakediş raporunda 05.11.2014 tarihine kadar yapılmış olan işler listelenmiştir ki bu da işin halen o tarihte devamına delil teşkil etmektedir. Dolayısıyla, 19.09.2014 tarihinden itibaren her gün için günlük gecikme cezasının kesilmiş olması gerekmektedir.
Sorumlularca yapılan savunmalardan, ….. TL lik kamu zararının,
….. TL sinin 27.07.2015 tarih ve 3069 nolu muhasebe işlem fişi ile gelir kaydedilmesi suretiyle tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
…… TL'lik miktar için sorumlular tarafından herhangi bir tahsilat belgesi ise gönderilmemiştir.
Bu itibarla, işin zamanında yerine getirmemesinden dolayı hakediş ödemesinden gecikilen günlere istinaden gecikme cezası kesilmemesi neticesinde oluşan ….. TL kamu zararının,
…… TL’si ilgilisinden tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
Ancak henüz tahsil edilmeyen,
….. TL’sinin ise sorumlularına müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle,