İşletme Hakkı Kiralamalrında KDV Tahsil Edilmemesi
... Belediyesi tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre yapılan işletme hakkı kiralaması işlemlerinde kira bedelleri üzerinden KDV tahakkuk ve tahsilatı yapılmadığı görülmüştür.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun “Verginin konusunu teşkil eden işlemler” başlıklı 1’nci maddesinin “3.Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler” alt başlığının (f) bendi ile Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri KDV kapsamına alınmıştır. Kanunun “Mükellef” başlıklı 8’inci maddesinin 1/(h) bendi ile bu mal ve hakları kiraya verenler mükellef kapsamına alınmıştır.
Aynı Kanunun “Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar” başlıklı 17’nci maddesinin 4/d bendi ile de Gelir Vergisi Kanununun 70’inci maddesinde sayılan mallardan, gayrimenkul nitelikteki olanların kiralanması işlemlerine ilişkin KDV istisnası getirilmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinin 1, 2, 3, 4 nolu bentlerinde kira gelirleri Gayrimenkul sermaye iradı olarak kabul edilen gayri menkuller, 5, 6, 7, 8 nolu bentlerinde ise KDV konusuna giren diğer mal ve haklar sayılmıştır
Yukarıda zikredilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/3-f maddesine göre, Gelir Vergisi Kanununun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri katma değer vergisine tabidir.
Nitekim Maliye Bakanlığınca yayımlanan 1 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nde de (30/11/1984 tarih ve 18591 nolu R.G.) “(…) 8. Kanunun 1’inci maddesinin 3/f bendi ile Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri verginin konusuna alınmıştır.
Bu hükme göre, mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiralanması işlemleri verginin konusuna girmektedir.
Öte yandan, yukarıda sayılan gayrimenkuller dışında kalan ve Gelir Vergisi Kanunu'nun 70’inci maddesinde sayılan diğer mal ve hakların, (Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları ve diğer haklar) kiralanması işlemleri iktisadi işletmeye dahil olsun veya olmasın katma değer vergisine tabi bulunmaktadır.” Denilmek suretiyle 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde sayılan mal ve hakların ve işletme haklarının kiralanması işlemlerinin katma değer vergisinin konusunu oluşturduğu, bunların iktisadi işletmeye dahil olup olmamasının katma değer vergisine tabiyeti açısından bir önemi bulunmadığı açıkça ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, ...... Belediyesince gerçekleştirilen, işletme haklarının kiralanması işlemlerinde kira bedelleri üzerinden KDV tahakkuk ve tahsilatı yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde,
“Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak, Millî Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır.
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana, mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.” denilmektedir.
Aynı Kanunun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde,
“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur. ” denilmekte,
“Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’nci maddesinde ise,
“Muhasebe hizmeti, gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.
Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur.” denilmektedir.
Bu itibarla, 2014 yılında sunulan işletme hakkı kiralama hizmeti karşılığında tahsil edilen kira bedeli üzerinden KDV hesaplanmamasından dolayı hesabı aşağıda gösterilen ... TL kamu zararının,
Sorumlular tarafından gönderilen savunma neticesinde, Türkiye Halk Bankası ... Şubesi, Ziraat Bankası ... Şubesi ve Yapı Kredi Bankası ... Şubesi'nin kiraladığı ATM cihaz yerlerinin ve ... İletişim Hiz. A.Ş’nin kiraladığı baz istasyonlarının sadece arsaları Belediyece kiraya verildiği için ilgili Kanunun 17/4-d maddesine göre KDV’den istisna olduğu anlaşıldığından, söz konusu yerler için hesaplanan ... TL tutarındaki kısmı için ilişilecek husus bulunmadığına,
Kalan ... TL'nin ise sorumlularına müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine aynı Kanunun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere
oy birliğiyle karar verilmiştir.