Tahsili İmkansız Hale Gelen Kira Alacağı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
… Belediyesi’nin gelir kalemleri içinde tahakkuk etmiş olarak yer alan … adlı şahıstan olan kira alacağının, tahsilinin imkansız hale geldiği gerekçesiyle Belediye Meclisi kararıyla terkin edilmesi nedeniyle kamu zararına neden olunmuştur.
… Belediyesi ile … arasında yapılan kira sözleşmesinde, aylık kiranın …YTL ve kira başlangıcının 16.01.2008 olduğu, sözleşmenin hususi şartlar kısmının 3 üncü maddesinde, “Her yıl kira artışı enflasyonun durumu göz önüne alınarak belediye encümeni tarafından yapılacaktır. Üst üste iki aylık kira ödenmediğinde kira kontratosu tek taraflı olarak feshedilecektir.” 4 üncü maddesinde, “Süresinde ödenmeyen kira alacağına devlet alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.” 8 inci maddesinde, “Aylık kiralar her ayın biri ile beşi arasında peşin olarak ödenecektir.” 9 uncu maddesinde, “Kira süresi bitiminde meclis veya encümen kararı ile her sene artırılması halinde bu kontrato taraflar arasında geçerli olacaktır.” hükümlerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından 04.06.2013 tarihli yazı ile kira borçlarını ödemesi için …’ya ödeme emri gönderildiği, ardından 2008/11-2013/6 dönemine ilişkin kira borcu için icra takibine başlanıldığı, ancak Belediye Avukatı …’in Mali Hizmetler Müdürlüğüne göndermiş olduğu 31.12.2013 gün ve 126 sayılı yazıda, belediyenin kira borçlusu … hakkında … İcra Müdürlüğünün 2013/935 esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinde, borçlunun menkul, gayrımenkul ve bankalardaki hak ve alacaklarının haczine yönelik yapılan tüm haciz işlemlerine rağmen, herhangi bir hak ve alacağı, kayıtlı aracı ve gayrimenkulünün tespit edilmediği, yine borçlunun yurtdışına çıktığı ve nerede olduğunun da bilinmediği, icra takibine konu olan söz konusu borcun tahsilinin imkansız hale gelmesi nedeniyle konunun Mecliste görüşülmesi gerektiğinin bildirilmesi üzerine, 10.2.2014 tarih ve 7 sayılı Meclis kararı ile icra takibinin sonuçsuz kalması üzerine tahsili imkansız hale gelen kira borçlarının 5393 sayılı Yasanın 15/k ve 18/h maddeleri gereğince iptal edilmesine karar verilerek söz konusu borç terkin edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun,
Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları başlıklı 15’inci maddesinin (k) fıkrasında, “Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava konusu uyuşmazlıkların anlaşmayla tasfiyesine karar vermek.”,
Meclisin Görev ve Yetkileri başlıklı 18’inci maddesinin (h) fıkrasında,
“Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı beşbin YTL'den fazla dava konusu olan belediye uyuşmazlıklarını sulh ile tasfiyeye, kabul ve feragate karar vermek.” denilmek suretiyle, vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı beşbin TL’den fazla olan dava konusu uyuşmazlıkların Belediye Meclisi kararı ile anlaşmayla tasfiye edilmesinin mümkün bulunduğu belirtilmiştir.
Öte yandan, ‘nın 2008 yılı Kasım ayından itibaren hiç kira ödemediği açık olduğu halde encümen tarafından her yıl kira artışı yapılması ve sözleşmenin özel şartlar kısmının 3 üncü ve 8 inci maddelerinin uygulanmaması nedeniyle belediyenin göz göre göre gelir kaybına uğratıldığı açıktır.
Sorumlular savunmalarında sorumluluklarının bulunmadığını iddia etmekle beraber,
5393 sayılı Belediye Kanununun 38’inci maddesi uyarınca, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak ile gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek belediye başkanının görev ve yetkisindedir.
Yine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Mali Hizmetler Birimi” başlıklı 60 ıncı maddesinin (e) bendinde “ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek” mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.
Bu nedenle, Belediye Başkanları, Mali Hizmetler Müdürleri ve Gelir Sorumlusunun tahsili imkansız hale gelen ve 2008-2013 dönemine ilişkin kira gelirlerinden görevli oldukları döneme ilişkin olarak yatırılmayan kısmı hakkında gerekli işlemleri zamanında yapmakla yükümlü oldukları halde herhangi bir işlem yapmamaları nedeniyle söz konusu kira alacağının tahsilinin imkansız hale gelmesine yol açmaktan sorumlu tutulmaları gerekmektedir. Yine belediye avukatının, ilk defa dönemin Belediye Başkanı … tarafından kendisine gönderilen 04.05.2010 tarihli yazının gereklerini yapmaması nedeniyle 2010 yılından itibaren söz konusu kira alacağının tahsilinin imkansız hale gelmesine yol açmaktan sorumlu tutulması gerektiği açıktır.
Bu itibarla, Belediyenin …‘dan olan kira alacağının tahsili ile ilgili işlemlerin zamanında yapılmaması ile sözleşmenin uygulanmamasından kaynaklanan … TL tutarındaki kamu zararının,
2008 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’nin Belediye Başkanı … ve Mali Hizmetler Müdürü … ile Gelir Sorumlusu …’e,
2009 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’nin Belediye Başkanı … ve Mali Hizmetler Müdürü … ile Gelir Sorumlusu …’e,
2010 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2011 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı olan … TL’sinin Belediye Başkanı … ve Mali Hizmetler Müdürü … ile Gelir Sorumlusu … ve Kurum Avukatı …’e,
2012 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2013 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı … TL’sinin Belediye Başkanı … ve Mali Hizmetler Müdürü … ile Gelir Sorumlusu … ve Kurum Avukatı …’e, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine (Üye…’in, “Kira alacağının tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren, zamanaşımına uğramasına neden olan, yani kira alacağını tahsil etmekte ihmali olan geçmiş yıllardaki bütün görevlilerin de sorumlu tutulması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı ),
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 60 gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56 ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere,
Oy çokluğu ile karar verildi.