Zamanaşımına Uğratılan Para Cezası
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
… Belediyesi tarafından 2002 yılında … adlı firmaya tahakkuk ettirilen para cezasına ilişkin tahsil işlemlerinin zamanında yapılmaması suretiyle, söz konusu alacağın zamanaşımına uğratılması nedeniyle kamu zararına neden olunmuştur.
Yapılan incelemede, …’nin yer altı kanalizasyon şebekesini tahrip etmesi ve kanalizasyonun mahalle arasında açıktan akmasına neden olması üzerine Belediye Encümeninin 15.08.2002 gün ve 275 sayılı kararı ile firmaya … TL para cezası verilmesi üzerine, anılan firmanın para cezası verilmesine ilişkin Encümen kararının iptali için dava açtığı, ancak davacı olarak gösterdiği adrese tebligat yapılamaması nedeniyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26 ıncı maddesinin üçüncü bendi uyarınca, mahkemece yeni adresin bildirilmesine kadar dava dosyasının işlemden kaldırılmasına 21.10.2004 yılında hükmedildiği ancak davacının dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir yıl içinde de yeni adres bildirmemesi üzerine davanın açılmamış sayılmasına 24.11.2015 tarihinde karar verildiği,
Bu defa, … Belediyesi tarafından söz konusu para cezasının tahsil edilmesi amacıyla … ’ne gönderilen 29.01.2013 tarih ve 851 sayılı ödeme emrine karşı şirket tarafından … 1 inci İdare Mahkemesinde, para cezasından kaynaklanan söz konusu kamu alacağının zamanaşımına uğradığını iddiasıyla davayı açıldığı,
Açılan dava üzerine anılan mahkemenin uyuşmazlığa konu söz konusu amme alacağının vadesinin ne zaman dolduğu, alacağa ilişkin tahsil zamanaşımını kesen herhangi bir durumun bulunup bulunmadığı ve alacağa ilişkin olarak daha önce davacıya başka bir ödeme emri gönderilip gönderilmediği, hususlarında Belediye’den bilgi istenildiği görülmüştür.
6183 sayılı amme alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununun,
Tahsil Zamanaşımı başlıklı 102 nci maddesinde, “Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar.”
Zamanaşımının Kesilmesi başlıklı 103 üncü maddesinde ise,
“ Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir:
1. Ödeme,
2. Haciz tatbiki,
3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat,
4. Ödeme emri tebliği,
5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,
6. Yukardaki 5 sırada gösterilen muamelelerden her hangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması,
7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,
8. Amme alacağının teminata bağlanması,
9. Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,
10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi.
11. (Ek: 25/12/2003-5035/5 md.) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması.
Kesilmenin rasladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma karariyle kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rasladığı, amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rasladığı, takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.”denilmek suretiyle zamanaşımını kesen süreler tek tek belirlenmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 38 inci maddesine göre, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak ile gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek Belediye başkanının görev ve yetkisindedir.
Yine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Mali Hizmetler Birimi” başlıklı 60 ıncı maddesinin (e) bendine göre, “ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek” mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.
Ancak, yapılan incelemede, Encümen Kararının verildiği 2002 yılından 2013 yılına kadar sorumluların (Belediye Başkanı ve Mali Hizmetler Müdürü ile Gelir Sorumlusu) anılan para cezasından kaynaklanan amme alacağının tahsili ile ilgili gerekli işlemleri yapmakla yükümlü oldukları halde herhangi bir işlem yapmadıkları ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca zamanaşımının kesilmesi için gerekli olan işlemlerden hiçbirini yapmayarak alacağı zamanaşımına uğrattıkları anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 2002 yılında … adlı firmaya tahakkuk ettirilen para cezasına ilişkin tahsil işlemlerinin zamanında yapılmaması suretiyle, söz konusu alacağın zamanaşımına uğratılması nedeniyle oluşan … TL tutarındaki kamu zararının,
2007 yılında görevli Belediye Başkanı … (Üst Yönetici) ve Mali Hizmetler Müdürü … ile Gelir Sorumlusu …’e, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine (Üye …’in, “Para cezasından kaynaklanan amme alacağının tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren, zamanaşımına uğramasına neden olan, yani alacağı tahsil etmekte ihmali olan geçmiş yıllardaki bütün görevlilerin de sorumlu tutulması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı)
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 60 gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56 ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere,
Oy çokluğu ile karar verildi.