Fuar Müdürlüğünün Borçlarının Belediyece Devir Alınması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
1993 yılında … Belediyesi, … Sanayi Odası ve … Ticaret Odası arasında imzalanan bir protokolle fuarcılık faaliyetlerini icra etmek amacıyla kurulan ve adi ortaklık olarak değerlendirilen … Fuarcılık Müdürlüğü’nün borçlarının tüm ortaklarca eşit olarak yüklenilmek yerine, 2014 yılında yapılan bir devir ve temlik sözleşmesi ile sadece … Belediyesince yüklenilmesi sonucunda kamu zararına neden olunduğu iddia edilmekle beraber,
6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 620’nci maddesinde, adi ortaklık sözleşmesinin iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri bir sözleşme olduğu, 621’inci maddesinde her ortağın, para, alacak veya başka bir mal ya da emek olarak, ortaklığa bir katılım payı koymakla yükümlü olduğu ve 623’üncü maddesinde ise sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, her ortağın kazanç ve zarardaki payının, katılım payının değerine ve niteliğine bakılmaksızın eşit olduğu hükme bağlanmıştır.
Bu hükümlere göre, her ne kadar adi ortaklıkların çeşitli amaçlarla kurulabilmesi ve ortakların bazılarının sermaye olarak emeğini koyabilmesi mümkün olmakla birlikte, 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 622 ve 623’üncü maddelerine göre bu tür ortaklıkların asıl amacının kazanç elde etmek ve bu kazancı paylaşmak olduğu açıktır. Nitekim, Borçlar Kanunu’na tabi olarak kurulan adi ortaklıkların kazanç amacı gütmeleri nedeniyle vergi uygulamalarında, katma değer vergisi mükellefiyeti adi ortaklık adına tesis edilmekte, ancak ortakların gerçek kişi veya tüzel kişi olması durumuna göre gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti ortaklar adın tesis edilmektedir.
Ayrıca, anılan Protokolün “Yükümlülükler başlıklı 13’üncü maddesinden, sergi ve fuar hizmetleri ve bunlara ilişkin alt yapı düzenleme hizmetlerinin Belediye tarafından yapılacağı, … Sanayi Odası ve … Ticaret Odasının ise fuarların organizasyonu, geliştirilmesi ve sürekliliğinin sağlanması konusunda destek vereceği anlaşılmaktadır. Buna ilaveten, anılan Protokolde kazanç/zarar paylaşımına yönelik herhangi bir mali düzenlemeye yer verilmememiş olması, bu ortaklıktan kazanç gayesi güdülmediğini göstermektedir.
Öte yandan, uygulamada fuar düzenleme faaliyetlerinin yerelde belediyeler tarafından yapıldığı ve bu faaliyetlerin istenilen amaca ulaşması için ticaret ve/veya sanayi odaları ile diğer mesleki kuruluşlardan gerek organizasyon gerekse de finansman konusunda destek alındığı bilinmektedir. Ayrıca, Yurt İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Yönetmelik’in “İşbirliği” başlıklı 13’üncü maddesinde, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile belli bir meslek grubuna dahil bulunanların oluşturdukları birliklerin, kamu idareleri ile işbirliği yapmak suretiyle fuar organizasyonu gerçekleştirebilecekleri hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat ve protokol hükümleri ile açıklamalardan anlaşıldığı üzere, … Belediyesi’nin, fuarcılık hizmetleri nedeniyle … Sanayi Odası ve … Ticaret Odasından, organizasyon konusunda gerekli destekleri sağlayabilmek için bir protokol düzenlediği, bu protokolde … Sanayi Odası ve … Ticaret Odası’na herhangi bir mali yükümlülük getirilmediği gibi bir kazanç da sağlanmadığı görüldüğünden, … Fuarcılık Müdürlüğü’nün 6098 sayılı Borçlar Kanunu kapsamında bir adi ortaklık mahiyetinde kabul edilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, … Fuar Müdürlüğü’nün bahse konu faaliyetleri nedeniyle oluşan hak, varlık ve borçlarının, … Belediyesi’ne ait olduğu açık olup yapılan devir ve temlik sözleşmesine göre borçların tamamının devir alınması sonucunda herhangi bir kamu zararına neden olunmadığı anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.