YAPIM İŞİNDEKİ EKSİK İMALATLAR
…. Kültür Merkezi İnşaatı Yapım İşinde,
A1- Ödemeye esas miktarların fiilen yapılan işlerden fazla gösterilmesi hususunda,
....... Kültür Merkezi İnşaatı Yapım İşi iş mahallinde 12.01.2015 tarihinde işin kontrol teşkilatı ve yüklenici ile birlikte yapılan fiili fiziki inceleme sonucunu gösteren ve görevli Teknik Heyetin imzaladığı (19108 Numaralı Ödeme Emri Eki) Tespit Tutanağı’ nda aynen:
“… tarihinden …. TL sözleşme bedeli ile … İNŞAAT VE TİCARET LTD. ŞTİ.’ne ihale edilen … KÜLTÜR MERKEZİ İNŞAATI yapım işi iş mahallinde … tarihinde Sayıştay Denetçileri ile birlikte gerçekleştirilen fiziki ölçüm ve incelemede,
1-Bodrum kat tavan yüzeylerine (projesinde gösterilen ilgili mahallere) uygulanması gereken tavan sıva (27.535 ve 27.508)imalatının 1,2 cm kalınlığında tatbik edilmesi gerekirken, söz konusu tavan sıva imalatının alınan karot örnekleri çerçevesinde ortalama 6mm kalınlığında tatbik edildiği,
2-İhale dokümanı eki Teknik şartname (27.525/2 ve 27.528/3 Pozlu imalat tarifleri) gereğince duvar yüzeylerine uygulanması gereken saten alçı sıva imalatının sırasıyla 5 mm ve 3 mm olmak üzere toplamda 0.8 cm kalınlığında olması gerekirken, alınan karot örnekleri çerçevesinde, ortalama 3 mm tatbik edildiği, 27.525/2 pozlu imalat tarifinin hiç tatbik edilmediği,
3-27.533 sıva Pozu tarifi gereği 2 cm kaba üzerine 0,8 cm ince olmak üzere toplamda uygulanması gereken 2,8 cm sıvanın, ortalama 12 mm uygulandığı,
4-….
5-26.006/169 poznolu seramik imalatına esas duvar yükseklikleri,
• Bodrum katı ıslak hacimlerde duvar yüksekliğinin 3,01 metre ölçüldüğü (ödemeye esas metraj kayıtlarında 3,40metre olduğu)
• Zemin kat ıslak hacimlerde duvar yüksekliğinin 2,55 metre ölçüldüğü ( ödemeye esas metraj kayıtlarında 3,00 metre olduğu)
• 1. kat ıslak hacimlerde duvar yüksekliğinin 2,55 metre ölçüldüğü (ödemeye esas metraj kayıtlarında 2,80 metre olduğu)
• Islak hacim mahallerindeki(banyo, WC) ara duvar mahallerinde 2,43 metre (ödemeye esas metraj kayıtlarında 2,80 metre olduğu)
6- 27.533 ve 27.528/3 poz nolu alçı imalatına esas duvar yükseklikleri,
-Bodrum kat duvar mahallerinde 3,83 metre ölçüldüğü ( ödemeye esas metraj kayıtlarında 4,35 metre olduğu)
- Zemin kat duvar mahallerinde duvar iç mahaller 2,42 ve 2,50 metre ölçüldüğü ( ödemeye esas metraj kayıtlarında 3,45 metre olduğu)
- Zemin kat duvar mahallerinde 3,50 metre ölçüldüğü (ödemeye esas metraj kayıtlarında 4,45 metre olduğu)
- 1. Kat duvar mahallerinde duvar iç mahaller 2,46 metre ölçüldüğü ( ödemeye esas metraj kayıtlarında 3,45 metre olduğu)
- 1. Kat duvar mahallerinde hol3,50 metre ölçüldüğü (ödemeye esas metraj kayıtlarında 4,45 metre olduğu)
- Fuaye duvar yüksekliğinin 5.81 metre ile 4.60 metre ölçüldüğü (ödemeye esas metraj kayıtlarında 6,45 metre olduğu)
7. DAKUS. ÖZEL.1. imalatına esas duvar yükseklikleri,
-Bale folklar müzik çalışma duvar metrajının ortalama 3.25 ölçüldüğü ( ödemeye esas metraj kayıtlarında 3.60 metre olduğu)
- Küçük salon duvar 3.55 metre ölçüldüğü (ödemeye esas metraj kayıtlarında 4,30 metre olduğu)
- Yan sahne duvar 3.96 metre ölçüldüğü (ödemeye esas metraj kayıtlarında 4 metre olduğu)
- Projeksiyon duvar 3 metre ölçüldüğü (ödemeye esas metraj kayıtlarında 4 metre olduğu)
- Söz konusu DAKUS.ÖZEL.1. imalat mahallerinin arkasındaki duvar mahallerine 27.533 nolu sıva ameliyesinin sadece tek katı (kabası) uygulandığı, bu mahallere saten alçı uygulanmadığı
…
Tespit edilmiş olup söz konusu ölçümlere esas metraj ve hesap kayıtları ekte sunulmuştur. İş bu ölçüm ve tespit tutanağı 2 nüsha olarak tanzim edilmiştir.” denildiği görülmüştür.
Teknik Heyetin imzaladığı (19108 Numaralı Ödeme Emri Eki) Tespit Tutanağına göre, ödemeye esas miktarın fiilen yapılandan daha fazla gösterilmesi suretiyle yapılmayan veya eksik yapılan imalatlar için hakediş düzenlenmesi ve ödemede bulunulması suretiyle kamu zararına sebep olunduğu anlaşılmaktadır.
Ancak, anılan sorumlular, tutanağın 2 numaralı maddesinde yer alan 27.525/2 poz no’lu imalat hakkındaki tespite itirazda bulunmuş ve söz konusu imalattan kaynaklanan kamu zararının sorgunun (A) bendinin ekinde yer alan fazla ödeme tablosunda belirtildiği gibi … TL olmayıp .. TL (KDV ve İhale tenzilatı hariç) olduğunu savunarak, 27.525/2 poz numaralı imalattan kaynaklanan kamu zararından … TL’lik (KDV ve İhale Tenzilat dahil) bedelin sorgunun (A) bendine ilişkin olarak hesaplanan toplam kamu zararından çıkarılması gerektiğini belirtmişlerdir.
Yine, anılan sorumlular tarafından tutanağın 6 numaralı maddelerinde yer alan 27.528/3 poz no’lu imalat hakkındaki tespite de itirazda bulunulmuş ve söz konusu imalattan kaynaklanan kamu zararının sorgunun (A) bendinin ekinde yer alan fazla ödeme tablosunda belirtildiği gibi … TL (KDV ve İhale Tenzilatı hariç) olmayıp .. TL (KDV ve İhale Tenzilatı hariç) olduğunu savunarak, 27.528/3 poz numaralı imalattan kaynaklanan kamu zararına … TL’lik (KDV ve ihale tenzilatı dahil) bedelin sorgunun (A) bendine ilişkin olarak hesaplanan toplam kamu zararına eklenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu itibarla, işin kontrol teşkilatı tarafından gönderilen savunmalardaki yeniden hesaplanan kamu zararlarının denetçisi tarafından da kabul edilmesi sonucunda, 27.525/2 Pozundan kaynaklanan … TL’lik bedelin kamu zararından çıkarılması ve 27.528/3 Pozundan kaynaklanan … TL’lik bedelin kamu zararı olarak eklenmesi sonucu bulunan … TL’lik bedelin sorgunun (A) bendine ilişkin olarak hesaplanan toplam kamu zararından çıkarılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Ayrıca, her ne kadar tutanağın 7’nci maddesinde, DAKUS.ÖZEL.1 nolu imalat mahallinin arkasındaki duvar mahallerine 27.533 poz nolu sıva ameliyesinin tek kat (kabası) uygulandığı ve bu mahallere saten alçı uygulanmadığı belirtilmiş olmakla birlikte, gönderilen savunmalardan da ödemelerin metrajlara uygun yapıldığı anlaşıldığından tutanağın 7’inci maddesi hakkında denecek bulunmamaktadır.
Öte yandan, Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Md.) …., Gerçekleştirme Görevlisi … (Büro Personeli) ile hakedişi düzenleyenlerden … (Elektrik- Elektronik Mühendisi) ve … (Makina Mühendisi)’nun söz konusu kamu zararının oluşmasında kasıt, kusur veya ihmallerinin bulunmadığı değerlendirildiğinden bu kişilerin sorumlu tutulmaması gerektiği değerlendirilmiştir.
Bu itibarla,
Sorgunun (A) bendinin 1,2,3,5,6 ve 7 tutanak numaralı maddelerinde yer alan fiili-fiziki tespitlerle ilgili olarak tespit edilen … TL tutarındaki kamu zararının,
-27.525/ 2 ve 27.528/3 nolu pozlara ilişkin olarak işin kontrol teşkilatı tarafından yapılan savunmalar kabul edildiğinden, … TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,
-Eksik yapılan imalatlardan kaynaklanan ve ayrıntıları aşağıdaki kamu zararı tablosunda gösterilen … TL’sinin Harcama Yetkilisi …. (Fen İşleri Müdür Vk.), Hakedişi Düzenleyenler … (Mimar), .. (Mimar), … (İnşaat Mühendisi), … (İnşaat Mühendisi) ile Hakedişi Onaylayan … (Belediye Başkan Yardımcısı)’a
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere, (Üye …’in, hakedişi düzenleyenlerin söz konusu hatalı ödemeleri daha sonradan farkettikleri, ancak kontrolörlük görevinden alınmaları nedeniyle söz konusu kesintileri yapamadıkları, kesin hakediş düzenlenmeden önce gerekli kesintilerin yapılması için idareye başvurdukları, duruşmadaki sözlü ifadelerinden ve sundukları belgelerden anlaşıldığından, ara hakedişlerdeki fazla ödemenin kesin hakedişte düzeltilmesi gerektiği ve ilgili kişilerin bu durumu idareye bildirmiş oldukları dikkate alındığında bu kişilerin sorumlu tutulmaması, kesin hakedişte imzası bulunanların sorumluluğuna gidilmesi gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,
A2- İmalat bünyesine giren hazır beton için ilgili hazır beton pozlarından ödeme yapılması gerekirken buna uyulmayarak 16.045/1 pozundan ödeme yapılması ve buna bağlı olarak kum, çakıl ve çimentoya nakliye bedeli verilmesi hususunda,
Söz konusu yapım işine ait beton imalatlarında fiilen hazır beton kullanıldığı 12.01.2015 tarihinde işin kontrol teşkilatı ve yüklenici ile birlikte yapılan fiili fiziki inceleme sonucunu gösteren ve görevli Teknik Heyetin imzaladığı (19108 Numaralı Ödeme Emri Eki) Tespit Tutanağı ile tespit edilmiş, beton imalatlarında satın alınan ve beton pompasıyla basılan C25/30 Hazır Betonu (2010- 2011 yıllarında 16.059/A nolu hazır beton pozu, 2012 yılında Y. 16.059/A nolu hazır beton pozu ve 2014 yılında Y. 16.050/05 nolu hazır beton pozu) kullanıldığı halde 16.045/1 Granülometrik kum ve çakıl ile yapılan demirli (BS.25) beton pozundan ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
16.045/1 No’lu pozun birim fiyat tarifinde,
“Yapılacak laboratuar deneyleri ve gronülometrik analizlere göre istenilen mukavemeti temin edecek nispetler dâhilinde ve ağırlık esasına göre gronülometrik kum, çakıl veya kırmataş, su ve çimentonun (en az 4 bölmeli agrega silosu, tartı üniteleri, cebri karıştırıcı ve diğer mekanik aksam ile çimento silolarını havi) beton tesisinde, karıştırılarak beton imali, ayrışmaya mani olacak nakil vasıtaları ile nakli, beton tulumbası veya seri asansör ile her derinlik ve yüksekliğe taşınarak yerine konması, vibratör ile sıkıştırılması, gerektiğinde sulanması, soğuktan, sıcaktan ve diğer dış tesirlerden korunması, imal edilen betonun idarece istenilen mukavemette olup olmadığını anlamak üzere gerekli ve yeter sayıda deney için numune alınması, gerekli deneylerin yapılması, her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine, araç ve gereç laboratuar giderleri ile inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, beton tesisinde imal edilen basınç dayanımı C 25/30 betonarme betonun 1 m³ fiyatı.” denilmektedir.
2010 ve 2011 yıllarında imalat bünyesine giren, 16.059/A No’lu Hazır Beton Pozunun Birim fiyat tarifinde,
“Yıkanmış, elenmiş ve/veya kırılmış gronülometrik agrega ile projesinde öngörülen mukavemeti sağlayacak şekilde hazırlanmış ve basınç dayanımı C 25/30 olan hazır beton harcının satın alınması, trans mikserlere yüklenmesi, işyerine kadar nakli, döküm yerine beton pompası ile basılması, serilmesi, vibratör ile sıkıştırılması, gerektiğinde sulanması, soğuktan, sıcaktan ve diğer dış tesirlerden korunması, gerekli ve yeter sayıda deney için numune alınması ve gerekli deneylerin yapılması, her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine araç, gereç ve laboratuar giderleri, işyerindeki her türlü yatay ve düşey taşımalar, yükleme ve boşaltmalar betonun şantiyeye nakli ile müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, yerinde dökülmüş ve basınç dayanımı C 25/30 betonun 1 m³fiyatı.”denilmektedir.
2012 yılında imalat bünyesine giren Y. 16.059/A No’lu Hazır Beton Pozunun Birim fiyat tarifinde,
“Beton üretimine uygun komple beton tesisinde (asgari 60m3/sa kapasiteli, dört gözlü agrega bunkerli kompresörlü ve kumanda kabini ile birlikte bilgisayar kontrollü, min. 50 ton kapasiteli çimento silosu bulunan konveyör bant sistemli, geri kazanım ünitesi, agrega ve beton deneylerini yapabilecek kapasitede laboratuar, jeneratör, yeteri kadar transmikser ve mobil beton pompası ile en az bir adet yükleyici, katkı tankı ve katkı tartı bunkeri, nem ölçer ve benzeri her türlü ekip ve ekipmana sahip periyodik kalibrasyonu yapılmış beton üretim tesisi) standardına ve projesine uygun, yıkanmış, elenmiş granülometrik kum-çakıl ve/veya kırmataş, çimento, su ve gerektiğinde katkı malzemesi ile C 25/30 sınıfında üretilen veya bu niteliklere sahip beton tesisinden satın alınan hazır beton harcının, beton kalite kontrollerinin yapılması, transmikserlere yüklenmesi, işyerine kadar nakli, iş yerinde beton pompasına konulması, döküm yerine beton pompası ile basılması, yerleştirilmesi, vibratör ile sıkıştırılması, sulanması, soğuktan, sıcaktan ve diğer dış tesirlerden korunması ve bakımının yapılması, gerekli ve yeter sayıda deney için numune alınması ve gerekli deneylerin yapılması, için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine araç, gereç ve laboratuar giderleri, işyerindeki her türlü yatay ve düşey taşımalar, yükleme ve boşaltmalar, beton bünyesine giren granülometrik kum çakıl veya kırmataşın ve çimentonun temin edildiği, üretildiği veya satın alındığı yerden taşıtlara yüklenmesi, beton tesisine nakli, taşıtlardan boşaltılması, istifi, beton tesisine konulması, beton bünyesinde ve sulama için kullanılan suyun temini ve nakli, beton tesisi ve diğer tüm ekipmanların temini ve amortisman giderleri ile her türlü diğer giderler ve müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, yerinde dökülmüş ve basınç dayanımı C 25/30 betonun 1 m³fiyatı.” denilmektedir.
2014 yılında imalat bünyesine giren Y. 16.050/05 No’lu hazır beton pozunun birim fiyat tarifinde ise,
“Beton üretimine uygun komple beton tesisinde (asgari 60m3/sa kapasiteli, dört gözlü agrega bunkerli kompresörlü ve kumanda kabini ile birlikte bilgisayar kontrollü, min. 50 ton kapasiteli çimento silosu bulunan konveyör bant sistemli, geri kazanım ünitesi, agrega ve beton deneylerini yapabilecek kapasitede laboratuar, jeneratör, yeteri kadar transmikser ve mobil beton pompası ile en az bir adet yükleyici, katkı tankı ve katkı tartı bunkeri, nem ölçer ve benzeri her türlü ekip ve ekipmana sahip periyodik kalibrasyonu yapılmış beton üretim tesisi) standardına ve projesine uygun, yıkanmış, elenmiş granülometrik kum-çakıl ve/veya kırmataş, çimento, su ve gerektiğinde katkı malzemesi ile C 25/30 sınıfında üretilen veya bu niteliklere sahip beton tesisinden satın alınan hazır beton harcının, beton kalite kontrollerinin yapılması, transmikserlere yüklenmesi, işyerine kadar nakli, döküm yerine beton pompası ile basılması, yerleştirilmesi, vibratör ile sıkıştırılması, sulanması, soğuktan, sıcaktan ve diğer dış tesirlerden korunması ve bakımının yapılması, gerekli ve yeter sayıda deney için numune alınması ve gerekli deneylerin yapılması, için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine araç, gereç ve laboratuar giderleri, işyerindeki her türlü yatay ve düşey taşımalar, yükleme ve boşaltmalar, beton bünyesine giren granülometrik kum çakıl veya kırmataşın ve çimentonun temin edildiği, üretildiği veya satın alındığı yerden taşıtlara yüklenmesi, beton tesisine nakli, taşıtlardan boşaltılması, istifi, beton tesisine konulması, beton bünyesinde ve sulama için kullanılan suyun temini ve nakli, beton tesisi ve diğer tüm ekipmanların temini ve amortisman giderleri ile her türlü diğer giderler ve müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, yerinde dökülmüş ve basınç dayanımı C 25/30 betonun 1 m³fiyatı” denilmektedir.
Söz konusu işte 16.045/1 pozunun birim fiyat tarifinde belirtilen işlemlerin hiçbirinin yapılmamış olduğu, imalatların fiilen hazır beton satın alınarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
Ayrıca, savunmada işin ilk keşfinde 16.045/1 pozun yer aldığı bu sebeple ödemelerin buna göre yapıldığı ifade edilmişse de, işin ilk keşfinde 16.045/1 nolu poz yerine 16.043/1 nolu pozun yer aldığı, söz konusu hazır beton pozlarının ilk defa 9 No’lu Hakedişin ekinde yer alan 14.12.2010 tarihli olur ile “yeni bir imalat” kalemi olarak inşaat bünyesine dahil edildiği anlaşılmıştır. Buna göre, 2010 yılında alınan bir olur ile yeni bir imalat kalemi olarak inşaat bünyesine giren hazır beton için 16.059/A, Y.16.059/A ve Y.16.050/05 nolu pozlardan ödeme yapılması gerekirken buna uyulmayarak 16.045/1 pozundan ödeme yapılması mümkün değildir.
Savunmada, ayrıca uygulanması istenen hazır beton pozunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyat kitaplarında 01.01.2002 tarihinden sonra ihalesi yapılan veya ihalesi için ilan edilen veya davet mektubu gönderilen işlerde kullanılacağının belirtildiği, Çevre Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan Birim Fiyat Tarifleri açıklamalarında da sözleşme gereği uygulanan 16.045/1 No’lu pozun tarifinde yer alan notta “Betonun, beton santralinde yapılması halinde de bu poza ait birim fiyat aynen uygulanır. Taşıma bedelleri, taşıma şartnamesindeki esaslara göre ödenir” denildiğinden bahisle, 16.045/1 Nolu pozdan yapılan ödemelerin mevzuata uygun olduğu ifade edilmiş ise de, savunmada belirtilenin aksine, uygulanması gereken hazır beton pozlarına ilişkin olarak (16.059/A, Y.16.059/A ve Y.16.050/05) Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyat kitaplarında, bu pozların sadece 01.01.2002 tarihinden sonra ihalesi yapılan işlerde kullanılacağına ilişkin hiç bir not bulunmamaktadır,
Öte yandan, Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Md.) …., Gerçekleştirme Görevlisi .. (Büro Personeli) ile hakedişi düzenleyenlerden … (Elektrik- Elektronik Mühendisi) ve …. (Makina Mühendisi)’nun söz konusu kamu zararının oluşmasında herhangi sorumluluklarının bulunmadığı, dolayısıyla kasıt, kusur veya ihmallerinin bulunmadığı değerlendirildiğinden bu kişilerin sorumlu tutulmaması gerektiği değerlendirilmiştir.
Söz konusu beton imalatları ile ilgili olarak .. TL olarak hesaplanan kamu zararı, işin kontrol teşkilatı tarafından yeniden tespit edilen nakliye ödemelerine esas miktarların denetçisi tarafından da kabul edilmesi sonucunda, … TL olarak yeniden hesaplanmıştır.
Bu itibarla, .. TL tutarındaki kamu zararının,
- …si için ilişilecek husus bulunmadığına
-İmalatlarda C25/30 hazır betonu kullanıldığı halde 16.045/1 pozundan ödeme yapılması ve buna bağlı olarak fiilen yapılmayan kum, çakıl ve çimento için nakliye bedeli verilmesi sonucu oluşan ve ayrıntısı aşağıdaki kamu zararı tablosunda gösterilen … TL tutarındaki kamu zararının Harcama Yetkilisi … (Fen İşleri Müdür Vk.), Hakedişi Düzenleyenler … (Mimar), … (Mimar), … (İnşaat Mühendisi), … (İnşaat Mühendisi) ile Hakedişi Onaylayan … (Belediye Başkan Yardımcısı)’a
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere, (Üye …, hakedişi düzenleyenlerin söz konusu hatalı ödemeleri daha sonradan farkettikleri, ancak kontrolörlük görevinden alınmaları nedeniyle söz konusu kesintileri yapamadıkları, kesin hakediş düzenlenmeden önce gerekli kesintilerin yapılması için idareye başvurdukları, duruşmadaki sözlü ifadelerinden ve sundukları belgelerden anlaşıldığından, ara hakedişlerdeki fazla ödemenin kesin hakedişte düzeltilmesi gerektiği ve ilgili kişilerin bu durumu idareye bildirmiş oldukları dikkate alındığında bu kişilerin sorumlu tutulmaması, kesin hakedişte imzası bulunanların sorumluluğuna gidilmesi gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,
A3- Kum, çakıl,tuğla, çimento gibi malzemelerin en yakın fabrika veya ocaktan temin edilmesi gerekirken, başka işe ait mesafelerin baz alınarak nakliye bedeli ödenmesi hususunda,
…. Kültür Merkezi inşaatı işinde kullanılacak malzemelere ait nakliye mesafeleri için, işe başlama safhasında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yüklenici arasında … Kültür Merkezi inşaatı ile yan yana aynı ada içerisinde yapımına başlanılan İmam Hatip Lisesi Ek Bina İnşaatı için Bayındırlık İl Müdürlüğünce düzenlenen mesafe krokisinin baz alındığı ve nakliye analizleri mevcut kroki üzerinden yapılarak fiyat tutanaklarının oluşturulduğu, ayrıca Bayındırlık İl Müdürlüğünce onaylı TSE li ve ruhsatlı ocaklardan nakliye mesafelerini gösterir tablo ile Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yüklenici arasında düzenlenen analizlerde kullanılan mevcut mesafeler arasında bir fark görülmeyip aynı mesafelere riayet edilerek analizlerin güncellendiği, 1996 yılına ait Bayındırlık İl Müdürlüğünce onaylanmış TSE’li ve ruhsatlı ocaklara ait listede yer alan nakliye mesafeleri ile ödemelere esas nakliye mesafelerine arasında bir fark bulunmadığı anlaşıldığından, …. TL olarak hesaplanan kamu zararı tutarı için ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle,
B- “Hidromekanik Hareketli Sahne Platformu” adlı imalat kalemine ilişkin olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 844.136 poz numaralı “Kaldırma Kapasitesi 10 tona kadar hidrolik sahne platformu” birim fiyatı olduğu halde, DZC.SM-1 Poz numarasıyla yeni fiyat oluşturulması ve bu fiyattan ödeme yapılması hususunda,
Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi’nin Fiyatları Belli Olmayan İşler Başlıklı 20’inci maddesinde,
“ Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması idarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır.
a) Sözleşme ve eklerindeki (birim fiyat cetvellerinden) birim fiyatların tespitinde kullanılan analizler veya varsa o işe ait teklif analizler,
b) Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler,
c) Diğer idarelere ait benzer analizler,
Birim fiyatı tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile İşçi ve makinaların çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler,
Yeni birim fiyatların tespitinde, yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler uygulanır,
1. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilip yayımlanan rayiçler veya varsa o işe ait teklif rayiçler,
2. Diğer idarelerce tespit edilmiş rayiçler,
3. İdarece kabul edilmek şartı ile Ticaret ve/veya Sanayi Odasında onaylanmış memleket rayiçleri,
Bu usullerden hiç biriyle yeni birim fiyat tespiti mümkün olamıyorsa, o iş kalemine ait, Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış fatura bedelleri esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilebilir.
…”denilmektedir.
“Hidromekanik hareketli sahne platformu" adlı imalat için oluşturulan DZC.SM-1 numaralı poz ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyat Kitabı'nda yer alan 844.136 pozun tarifinin yapılan imalatın özellikleri bakımından aynı olduğu anlaşılmıştır.
Savunmada, “Hidromekanik hareketli sahne platformu” adlı imalat için oluşturulan DZC.SM-1 numaralı poz ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyat Kitabı'nda yer alan 844.136 pozun tarifinin yapılan imalatın özellikleri bakımından birbirine benzediği ancak tarifte herhangi bir ölçüye yer verilmediği için sadece kaldırma kapasitesine bakılarak 844.136 numaralı pozun uygulanmasının uygun olmayacağı iddiasında bulunulmuş ise de, 844.136 nolu pozdaki temel ölçüt sahne platformunun kaldırma kapasitesi olduğu için, bu pozun tarifinde sahne platformunun ölçüsüne ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmemesi doğaldır. Ayrıca, teknik olarak kaldırma kapasitesi birbirine eşit olan sahne platformlarının ölçüleri de birbirinden farklı olamayacağından “Kaldırma Kapasitesi 10 tona kadar hidrolik sahne platformu” birim fiyatı olduğu halde, DZC.SM-1 Poz numarasıyla yeni fiyat oluşturulması ve bu fiyattan ödeme yapılması mümkün değildir.
Öte yandan, Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Md.) …, Gerçekleştirme Görevlisi … (Büro Personeli) ile hakedişi düzenleyenlerden … (Mimar), .. (Mimar), …. (İnşaat Mühendisi) … (İnşaat Mühendisi)’nin söz konusu kamu zararının oluşmasında herhangi sorumluluklarının bulunmadığı, dolayısıyla kasıt, kusur veya ihmallerinin bulunmadığı değerlendirildiğinden bu kişilerin sorumlu tutulmaması gerektiği değerlendirilmiştir.
Bu itibarla, “Hidromekanik Hareketli Sahne Platformu” adlı imalat kalemine ilişkin olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 844.136 poz numaralı “Kaldırma Kapasitesi 10 tona kadar hidrolik sahne platformu” birim fiyatı olduğu halde, DZC.SM-1 Poz numarasıyla yeni fiyat oluşturulması ve bu fiyattan ödeme yapılması sonucunda oluşan ve … TL tutarındaki kamu zararının Harcama Yetkilisi … (Fen İşleri Müdür Vk.), ile Hakedişi Düzenleyen … (Elektrik- Elektronik Mühendisi), , .. (Makina Mühendisi), ile hakedişi onaylayan … (Belediye Başkan Yardımcısı)’a müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere, (Üye … hakedişi düzenleyenlerin söz konusu hatalı ödemeleri daha sonradan farkettikleri, ancak kontrolörlük görevinden alınmaları nedeniyle söz konusu kesintileri yapamadıkları, kesin hakediş düzenlenmeden önce gerekli kesintilerin yapılması için idareye başvurdukları, duruşmadaki sözlü ifadelerinden ve sundukları belgelerden anlaşıldığından, ara hakedişlerdeki fazla ödemenin kesin hakedişte düzeltilmesi gerektiği ve ilgili kişilerin bu durumu idareye bildirmiş oldukları dikkate alındığında bu kişilerin sorumlu tutulmaması, kesin hakedişte imzası bulunanların sorumluluğuna gidilmesi gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,
C- Büyük Salon Friz Perdesi Askı Mekaniği” adlı özel pozun birim fiyatının hak ediş ekinde yer alan yeni fiyat analizinde …TL olarak yer almasına rağmen yapılan maddi hata nedeniyle, hak edişe .. TL olarak aktarılması hususunda,
Sahne mekaniği ödemeleri kapsamında yer alan DZC.SM-12 poz numaralı ve “Büyük Salon Friz Perdesi Askı Mekaniği” adlı özel pozun birim fiyatının hak ediş ekinde yer alan yeni fiyat analizinde …TL olarak yer almasına rağmen yapılan maddi hata nedeniyle, hak edişe …TL olarak aktarılması nedeniyle … TL tutarında fazla ödemeye yol açıldığı hususu tüm sorumlularca kabul edilmekle birlikte buna ilişkin herhangi bir tahsilatın yapılmadığı görülmüştür. Bu nedenle, yeni fiyat analizinde yer alan birim fiyatın maddi hata yapılmak suretiyle hakedişe yanlış aktarılması sonucu oluşan … TL tutarındaki kamu zararının Muhasebe Yetkilisi … (Mali Hizmetler Md.), Harcama Yetkilisi …. (Fen İşleri Müdür Vk.), Gerçekleştirme Görevlisi … (Büro Personeli) Hakedişi Düzenleyen …. (Elektrik- Elektronik Mühendisi), …. (Mimar), … (Mimar), … (İnşaat Mühendisi), … (Makina Mühendisi), … (İnşaat Mühendisi) ile Hakedişi Onaylayan …(Belediye Başkan Yardımcısı)’a müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere, (Üye …’in, hakedişi düzenleyenlerin söz konusu hatalı ödemeleri daha sonradan farkettikleri ancak kontrolörlük görevinden alınmaları nedeniyle söz konusu kesintileri yapamadıkları, kesin hakediş düzenlenmeden önce gerekli kesintilerin yapılması için idareye başvurdukları duruşmadaki sözlü ifadelerinden ve sundukları belgelerden anlaşıldığından bu kişilerin sorumlu tutulmaması gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,
D1- DAKUS ÖZEL 1 AKUSTİK YÜZEY KAPLAMASI pozunun fiiliyatta inşaatta kullanılan hiçbir imalata karşılık gelmemesi ve uygulamada 3 ayrı özel poz olabilecek imalat kalemlerinin tamamı için, sadece DAKUS ÖZEL 1 AKUSTİK YÜZEY KAPLAMASI pozundan ödeme yapılması hususunda,
Söz konusu akustik yüzey kaplaması imalatına ilişkin yeni birim fiyatın, ..... Ticaret Odasından temin edilerek belirlendiği görülmüştür.
Ödemelerde tek tip imalat kalemi olarak yer alan DAKUS ÖZEL 1 AKUSTİK YÜZEY KAPLAMASI pozunun fiiliyatta inşaatta kullanılan hiçbir imalata karşılık gelmediği ve uygulamada aşağıdaki gibi 3 ayrı özel poz oluşturacak şekilde kullanılan imalat kalemlerinin olduğu anlaşılmıştır.
1- DAKUS.ÖZEL.1A =Akustik Yansıtıcı Ahşap Panel (Yansıtıcı-18 mm)
2- DAKUS.ÖZEL.1B=Akustik Yansıtıcı Ahşap Panel (Emici-Saçıcı-18mm)
3- DAKUS.ÖZEL.1C= Kumaş Kaplı Akustik Duvar Paneli (40 mm)
Dolayısıyla, ödemelerde birbirinden farklı 3 ayrı panel imalatının tamamı için, sadece DAKUS ÖZEL 1 AKUSTİK YÜZEY KAPLAMASI özel pozu üzerinden ödeme yapılamayacağı açıktır.
Söz konusu akustik imalatının işin mahalli olan ...... ili sınırları içinde yapılmaması nedeniyle, inşaatta fiilen kullanılan ve teknik özellikleri işin kontrol teşkilatı tarafından belirlenen Akustik Yansıtıcı Ahşap Panel (Yansıtıcı-18 mm), Akustik Yansıtıcı Ahşap Panel (Emici-Saçıcı-18 mm) ve Kumaş Kaplı Akustik Duvar Paneli (40 mm) adlı 3 ayrı imalat kaleminin rayiç fiyatının ayrı ayrı tespiti için denetçi tarafından .... Ticaret Odasından bilgi istenildiği, ...... Ticaret Odasından alınan 03.08.2015 tarih ve .......-150729-1/012235 sayılı yazı ve ekinde yer alan yeni birim fiyatların incelenmesi neticesinde 333.122,71 TL kamu zararı tespit edildiği anlaşılmıştır.
Ancak, Odalar ve Borsalar Birliği Muamelat Yönetmeliği’nin Fatura Tasdik İşleminin Uygulama Esaslarını konu alan 38’inci maddesinde,
“Faturaların tasdiki, satış yapan ve faturayı düzenleyen satıcının bulunduğu yer odası veya şubesi tarafından yapılır. Projeye müstenit özel imalatlara ilişkin fatura tasdikleri ise, bu maddede belirtilen usul ve esaslara göre satışı yapan ve faturayı düzenleyen satıcının bulunduğu yer sanayi odasınca veya ticaret ve sanayi odasınca, bu odalarca yapılamaması ve bu hususun tevsik edilmesi durumunda ise en yakın sanayi odası veya ticaret ve sanayi odasınca yapılır.”
“Proforma faturalar ile birim fiyatı belirlemek için düzenlenen faturalar alım satım akdi hukuken gerçekleşmediğinden onaylanmaz. Ancak, birim fiyatı belirlemek için düzenlenen faturalarda işin tamamının belirtilmesi halinde bu faturaların onaylanması mümkündür.”denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri kapsamında, yeni birim fiyat tespiti yapılırken, öncelikle satışı yapan ve faturayı düzenleyen satıcının bulunduğu yer sanayi odasınca veya ticaret ve sanayi odasınca fiyat tespiti yapılması gerektiğinden … Ticaret Odasından fiyat tespiti istenerek kamu zararı hesaplanması uygun değildir.
Bu itibarla, denetçi tarafından söz konusu 3 ayrı imalat için … Ticaret Odasından yeni birim fiyat tespiti yapılarak, varsa kamu zararının yeniden hesaplanması ve bunun sonucunda hazırlanacak olan ek raporun dairemize gelişine kadar bu husustaki hükmün bekletilmesine oy birliğiyle,
D2- Sahne mekaniği kapsamında yer alan özel imalatlara ilişkin yeni birim fiyatların, ..... veya .... gibi arz piyasasının daha geniş olduğu illerden temin edilmesi gerekirken, buna uyulmayarak yüklenici tarafından ….Ticaret Odasından temin edilerek belirlenmesi hususunda,
Odalar ve Borsalar Birliği Muamelat Yönetmeliği’nin Fatura Tasdik İşleminin Uygulama Esaslarını konu alan 38’nci maddesinde,
“Faturaların tasdiki, satış yapan ve faturayı düzenleyen satıcının bulunduğu yer odası veya şubesi tarafından yapılır. Projeye müstenit özel imalatlara ilişkin fatura tasdikleri ise, bu maddede belirtilen usul ve esaslara göre satışı yapan ve faturayı düzenleyen satıcının bulunduğu yer sanayi odasınca veya ticaret ve sanayi odasınca, bu odalarca yapılamaması ve bu hususun tevsik edilmesi durumunda ise en yakın sanayi odası veya ticaret ve sanayi odasınca yapılır.”
“Proforma faturalar ile birim fiyatı belirlemek için düzenlenen faturalar alım satım akdi hukuken gerçekleşmediğinden onaylanmaz. Ancak, birim fiyatı belirlemek için düzenlenen faturalarda işin tamamının belirtilmesi halinde bu faturaların onaylanması mümkündür.”denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri kapsamında yeni birim fiyat tespitinde sahne mekaniği kapsamında yer alan özel imalatlara ilişkin yeni birim fiyatların fiyat tespiti gerekli piyasa araştırmaları yapılarak satışı yapan ve faturayı düzenleyen satıcının bulunduğu yer olan … Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış fatura bedelleri esas alınarak tespit edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, sahne mekaniği kapsamında yer alan özel imalatlara ilişkin yeni birim fiyatların tespitinde mevzuata aykırılık olmadığından, bu konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.