…Derneği tarafından düzenlenen geziye ilişkin olarak ödemede bulunulması:
)İnceleme ve tetkik gezisi adı altında Prag, Viyana ve Bratislava şehirlerinin tarihi ve turistik yerlerine gezi düzenlendiği, söz konusu gezi programı için organizatör bir firmaya kurslara katılma ve eğitim giderleri kapsamında ödemede bulunulduğu ve bu suretle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda;
Belediye Başkanı, Başkan Yardımcısı, 23 Belediye Meclis üyesi ve 14 Belediye personeli katılımıyla Prag, Viyana ve Bratislava şehirlerine “İmar, Şehircilik ve Belediye Hizmetleri İnceleme ve Tetkik Gezi” programı adı altında 03.06.2022 – 07.06.2022 tarihleri arasında …Derneği tarafından düzenlenen geziye ilişkin olarak ödemede bulunulduğu tespit edilmiştir.
..in bahse konu geziye ilişkin sunmuş olduğu program özetle aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
Tablo: Tetkik Gezi Programı
Gün Gezi Programı
Birinci Gün Prag şehir turu; Eski belediye binası, IV. Charles Köprüsü, Astronomik Saat, Rudolfinium, Paris Caddesi, Clementinium Manastırı
İkinci Gün Prag şehir turu devamı ve alışveriş
Üçüncü Gün Viyana’ya hareket, Bratislava ziyareti, Franz Kilisesi, Tuna City, Hundertwass Haeuser binasının görülmesi, Hofburg Sarayı, Güzel Sanatlar Müzesi, Doğa Tarih Müzesi, Belediye Sarayı, Parlamento Binası, Belvedere Sarayı, Schönbrunn Sarayı, Votif Kilisesi, Burg Tiyatrosu
Dördüncü Gün Viyana turu devamı, alışveriş
Beşinci Gün Serbest zaman, 19.50’de İstanbul’a hareket
Rapor maddesinde; belediyelerin seçilmiş ve atanmış personelinin yurtdışı görevlendirilmelerinde uyulması gereken esaslara ilişkin İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 20.06.2005 tarih ve 2005/62 sayılı “Yurtdışı İlişkiler” konulu Genelgesinde yer alan,
“(…)
6. Toplantı, kongre, seminer, panel, vb. organizasyonlar ile kardeş şehir ilişkileri nedeniyle görevlendirilmelerde, organizasyonu düzenleyen kuruluş (Belediye, belediye birliği veya uluslararası kuruluş vb.) veya resmi makamlar tarafından yapılmış davet yazıları aranacaktır.
7. Yurtdışı görevlendirmeler ve temaslar hakkında belediye meclisine ilk toplantıda bilgi verilecektir.
(…)”
hükümlerine aykırı olarak yurtdışı kuruluşlardan herhangi bir davet olmadan gezi düzenlendiği, gezide herhangi bir organizasyon, toplantı ve panel gibi bir düzenlemeye katılım olmadığı ve gezi sonrasında imar ve belediyecilik uygulamaları kapsamında edinilen tecrübelere ilişkin olarak herhangi bir rapor hazırlanıp Belediye Meclisine bilgi verilmediği, gezi programı içeriğinin de tarihi ve turistik gezi niteliğinde bulunduğu belirtilmek suretiyle söz konusu gezi için ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmektedir.
Ancak belediye personelinin yurtdışı görevlendirmelerinde uyulacak esasları belirten söz konusu genelge hükümleri, 21.04.2021 tarih ve 23258470/841354 sayılı “Yurtdışı Çıkışlar” konulu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün genelgesi ile yürürlüğünü yitirmiştir.
Belirtilen 21.04.2021 tarih ve 23258470/841354 sayılı genelgede;
“(…) Ayrıca, belediyelerin seçilmiş ve atanmış personeli ile diğer belediye personelinin yurtdışı görevlendirilmelerinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekli görülmüştür.
1. Belediyeler bütçelerinden kendi görev ve hizmet konuları dışında harcama yapılamayacağından, görev ve hizmetle ilişkisi olmayan konular için yurtdışı görevlendirme yapılmayacaktır.
2. Görevlendirmeler; azami tasarruf ilkelerine uygun olarak, asgari sayıda personel ve asgari süreler için yapılacaktır.
3. (Değişik: 9/3/2022-2022/5 Genelge) Görevlendirmeler için belediye meclisinden karar alınacaktır. Ancak meclisin olağan toplantı dönemlerine denk gelmeyen zorunlu görevlendirmeler, belediye başkanı tarafından yapılacak ve görevlendirmeye ilişkin olarak belediye başkanınca ilk toplantıda belediye personeline bilgi verileektir.
4. Toplantı, kongre, seminer, panel, vb. organizasyonlar ile kardeş şehir ilişkileri nedeniyle yapılacak görevlendirilmelerde, organizasyonu düzenleyen kuruluş (belediye, belediye birliği veya uluslararası kuruluş vb.) veya resmi makamlar tarafından yapılmış davet yazıları aranacaktır.
5. Yurtdışı görevlendirmeler ve temaslar hakkında belediye meclisine ilk toplantıda bilgi verilecektir.
6. Görevlendirilen personele 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre harcırah (yol+yevmiye) giderleri dışında herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.” denilmektedir.
Rapor maddesinde sözü edilen “resmi makamlar tarafından yapılmış davet yazıları” sadece “Toplantı, kongre, seminer, panel, vb. organizasyonlar ile kardeş şehir ilişkileri nedeniyle yapılacak görevlendirilmelerde” aranmaktadır. Konu edilen görevlendirmeler ise bir toplantı, kongre, seminer, panel vb. organizasyon kapsamında değil, bilgi ve görgü arttırma amaçlı inceleme ve tetkik gezisi mahiyetindedir.
Rapor maddesine dayanak olarak alınan 2005/62 sayılı Genelgenin yukarıda yer verilen hükümlerinin 21.04.2021 tarih ve 23258470/841354 sayılı Genelgede aynen korunduğu, ancak; eski tarihli genelgede yer alan “Kamu kurum ve kuruluşları, Belediye birlikleri ve “kamuya yararlı dernek” statüsünde bulunan mahalli idare dernekleri dışındaki kişi, dernek, şirket, vakıf vb. kuruluşlar tarafından kurs, seminer, inceleme gezisi vb. adlarla yurtdışında düzenlenen programlar için personel görevlendirilmeyecek, harcırah ödenmeyecektir.” hükmüne, yeni tarihli genelgede yer verilmediği görülmektedir. Dolayısıyla bilgi ve görgü arttırma amaçlı inceleme ve tetkik gezisi düzenlenmesi 21.04.2021 tarih ve 23258470/841354 sayılı genelge hükümlerine aykırılık teşkil etmemektedir.
Raporun sonuç kısmında her ne kadar, savunmalarda incelendiği iddia edilen projelerin gezi programında yer almadığı belirtilmiş ise de, geziye iştirak eden … yetkililerinin temasları ile yerel belediyeler ile iletişim halinde ve özel projelere ilişkin bilgileri aktarmaya yetkin rehberler vasıtasıyla arzu edilen incelemelerin yapılabildiği savunmalardan anlaşılmaktadır. Bu hususta belediye meclisine gezi dönüşünde bir rapor sunulmamış ise de, meclis üyelerinin tamamının geziye iştirak ettiği düşünüldüğünde, ilaveten bir bilgi sunulmasına gerek duyulmamış olması hayatın olağan akışına uygundur. Genelge hükümlerinde de “rapor” değil, “bilgi verilmesi” öngörülmüştür. Bu çerçevede, belediye meclisine bilgi verilmemiş olduğundan bahisle mevzata aykırılık iddiasıyla kamu zararı hükmü tesis etmek hakkaniyetle bağdaşmamaktadır.
Söz konusu gezi için Belediye Meclisinin 06.05.2022 tarih ve .. sayılı kararı da mevcuttur.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde belediyenin görev ve sorumluluklarının sınırı “mahalli müşterek nitelikte olmak” kaydı ile belirlenmiştir. Kanun’un 18’inci maddesinin (p) bendinde; “ekonomik ve sosyal ilişkileri geliştirmek amacıyla kültür, sanat ve spor gibi alanlarda faaliyet ve projeler gerçekleştirilmesine karar vermek” belediye meclisinin görev ve yetkiler arasında sayılmıştır. “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (n) bendinde de “sosyo kültürel etkinlikler için yapılan giderler” belediyenin giderleri arasında belirtilmiştir.
Sorumlular savunmalarında; … Belediyesi olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile birlikte Kale ve çevresinde eski sanayi bölgesine ilişkin kentsel dönüşüm projesi başlattıklarını, proje için gerekli kamulaştırmaların tamamlandığını ve mimari tasarım aşamasına geçildiğini, belediye olarak kentte gerçekleştirilmek istenen dönüşüm ve yenileme projelerinin en güzel örneklerinin bulunduğu gezi konusu yabancı şehirlerde incelemelerde bulunulmasının belediye personeli ve meclis üyelerinin vizyonlarının desteklenmesi açısından çok önemli olduğunu ifade etmişlerdir.
Bir kentin gelişiminde görevli ve yetkili il belediyelerinin yabancı şehirlerde yapılan uygulamaları ve projeleri yerinde incelemesi için yapılan ödemelerin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda yer verilen belediye görevleri, yetkileri ve hizmet alanları ile ilişkili olduğu muhakkaktır. Söz konusu ödemelerin kamu kaynağı kullanımı teşkil etmesi münasebetiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen hizmet alımına dair hükümlere, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine ve sair ilişikli mevzuata uygun olması da icap etmektedir. Ancak rapor maddesinde konu bu yönlerden değil, turistik gezi olmasının ilgili Genelge hükümlerine aykırılık teşkil etmesi yönünden ele alınmıştır. Bu yönüyle ise mevzuata herhangi bir aykırılık içermediği anlaşılmıştır.
Netice itibariyle, “İmar, Şehircilik ve Belediye Hizmetleri İnceleme ve Tetkik Gezi” programı adı altında 03.06.2022 – 07.06.2022 tarihleri arasında Prag, Viyana ve Bratislava şehirlerine düzenlenen gezi için yapılan ve ayrıntısı aşağıda yer verilen tabloda gösterilen toplam … TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Farklı Gerekçeler:
(Üye …’in farklı gerekçesi: Savunmalarda gezinin her ne kadar inceleme ve tetkik gezisi niteliğinde olduğu iddia edilmiş ise de, katılımcı listesi incelendiğinde gezinin belediyenin imar ve şehircilik uygulamaları ile ilgisi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın tüm birim müdürleri ve meclis üyelerinin katılımıyla gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Bu yönüyle gezinin teknik boyutu aşan bir turistik gezi mahiyetine büründüğü düşünülmektedir. Ancak gezinin Niğde kentinde gerçekleştirilmek istenen projeler doğrultusunda bir ufuk açacağı da muhakaktır. Bu yönüyle de tam bir kamu zararı tespiti mümkün olamayacaktır.
Ayrıca rapor maddesinde dayanak gösterilen Genelge de yürürlüğünü yitirimiş bir genelgedir. Dolayısıyla rapor maddesinin ele alındığı gerekçeler itibariyle yapılan ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi uygundur.)
Full & Egal Universal Law Academy