İşletme Bedelinin Eksik Tahsil Edilmesi:
… tarihinde işletmeci … Ltd. Şti. ile sözleşmesi imzalanan "… Orman İçi Dinlenme Yeri Kapı Girişi ve Tüm Tesislerin İşletmeciliği İşi” ne ilişkin olarak,
A) İşletmecinin, İmar Kanununa göre yapı ruhsatını alamadığından dolayı tesislerin Belediyece mühürlendiği 19.11.2004 tarihinden itibaren işletilemediği ve bu konuda İdareye başvurması sonucu durum tespiti yapılması için … Genel Müdürlük Makamının … tarihli ve … Olur’u ile İnceleme Komisyonu kurulduğu ve bu komisyonun … tarihli Raporu hazırladığı görülmüştür.
Söz konusu raporda, Tesislerin çalışmadığı 2006-2009 yıllarında sadece büfe ve plaj aktivitesinin işletildiği ancak bunlardan da sınırlı miktarda gelir elde edildiğinden bu iki unsur için sözleşmesinde belirlenen işletme bedelinin % 50 indirimli olarak alınmasının, ayrıca bu yıllarda plaj alanından Malmüdürlüğünce ecrimisil alınmış olması sebebiyle plaj alanı için hesaplanan indirimli işletme bedelinden de vazgeçilmesinin, önerildiği ve Genel Müdürlük Makamınca raporda yer alan öneriler uygun görülerek bu doğrultuda işlem yürütüldüğü ve … tarihinde bu hususu da içeren Mutabakat Zaptının imzalandığı görülmüştür.
Yapılan incelemede, söz konusu komisyon raporunda, 2006-2009 yıllarında tesisin işletilmemesi gerekçesi ile plaj alanı için ana sözleşmesine göre belirlenen işletme bedelinin % 50 oranında indirildiği, ayrıca kullanılan plaj alanından Malmüdürlüğünce ecrimisil alınmış olması gerekçesi ile, indirimli işletme bedelinden de vazgeçildiği, ancak Malmüdürlüğünce alınan ecrimisil bedellerinin, Genel Müdürlükçe tahsilinden vazgeçilen işletme bedellerinin çok altında olduğu görülmüştür.
Bu durumda İdare tarafından 2006-2009 yıllarında işletilen plaj alanı için ecrimisil alınması sebebiyle % 50 indirimli olarak belirlenen işletme bedelinin tamamından vazgeçilmesi ile, ecrimisil bedelini aşan ve tahsilinden vazgeçilmiş olan tutar kadar kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Yargılama esnasında, … Malmüdürlüğünden dönemler itibariyle tahakkuk eden ecrimisil bedellerine ilişkin alınan güncel bilgi doğrultusunda kamu zararı tablosu yeniden düzenlenmiş olup kamu zararı tutarı … TL olarak hesaplanmıştır.
Bu itibarla, 2006-2009 yıllarında plaj kullanım alanı için sözleşme bedeli üzerinden % 50 indirimli belirlenen işletme bedelinden, ecrimisil alınması sebebiyle vazgeçilmesi sonucunda oluşan Denetçi tarafından hesaplanan … TL tutarındaki kamu zararının,
… TL’si için mevzuatına uygun olduğundan, ilişilecek husus bulunmadığına,
Yeniden hesaplama sonucu bulunan … TL’sinin ise, sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine, oybirliğiyle, karar verildi.
B) Sözleşmenin, “F-GENEL HÜKÜMLER” başlığı altında yer alan,
10’uncu maddede, “…Yaptırılacak olan bu gelişme planında yer alan ancak daha sonra işletmeci tarafından yaptırılacak tesislerden gelir getirici mahiyette olanlarının inşaat maliyet bedellerinin % 0,5 (binde beş)’i işletme bedeline ilave edilir. Bu durum ek sözleşme ile belirlenir…” denilmektedir.
Yine sözleşmenin 11’inci maddesi ile 47’nci maddesinde yeni yapılan tesis veya tesislerden gelir getirici mahiyette olanların inşaat maliyet bedellerinin % 0,5 (binde beş)’inin tesisin hizmete girdiği yılın yıllık işletme bedeline ilave edilmesi gerektiği belirtilmektedir.
… Turistik Tesis Alanına ilişkin olarak işletmeci tarafından hazırlanan yeni proje İdarece onaylandıktan sonra, işletilemeyen tesislerin yıkılarak sahadan uzaklaştırılması ve bunların yerine uygulama projesi gereği yapılacak yeni tesislerin 31.12.2012 tarihine kadar tamamlanarak işletmeye açılması konusunda İdare ile Yüklenici …A.Ş. arasında … tarihli Mutabakat Zaptının ve … tarihli Ek Sözleşmenin imzalandığı görülmüştür.
Mutabakat Zaptının 5’inci maddesinde, “…inşaat çalışmaları tamamlanarak tesisin işletmeye açılmasını takip eden aydan/yıldan başlamak üzere, gelir getirici tesis yapılması durumunda, ihale şartnamesinde ve sözleşmede öngörüldüğü şekilde, anılan gelir getirici yapı ve tesislerden gelir getirici olanların proje maliyet bedelinin % 0,5’i tutarındaki bedelin yıllık işletme bedeli olarak tahsil edilmesine başlanılması.” denilmektedir.
Yukarıdaki madde hükümlerinde görüleceği üzere yüklenicinin ana sözleşmesinde yer alan tesislere ilave olarak gelir getirici tesis yapması durumunda, yeni tesisin proje maliyeti üzerinden ilave işletme bedeli alınacağından söz edilmektedir. Oysa, burada ana sözleşmesinde ve ek sözleşmesinde bahsedildiği gibi ilave bir tesis yapılması söz konusu olmayıp, eski tesisler yıkılarak tamamen farklı nitelikte 5 yıldızlı turistik otel inşa edilmiştir. Ancak yapılan yeni tesisin proje maliyet bedelinin nasıl tespit edileceğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür. Yapılan değerlendirmede, 08.02.2011 tarihli “Beş Yıldızlı Tatil Köyü Turizm Yatırım Belgesi” mevcut olan söz konusu 5 yıldızlı otel inşasının, ana sözleşmede bahsedilen ilave gelir getirici inşaat gibi düşünülmesinin mümkün olmadığı, otelin işletmeye açıldığı 01.01.2015 tarihinden itibaren alınacak yıllık işletme bedeli hesabı yapılırken proje maliyet bedelinin, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanan yatak başı birim maliyetler esas alınarak bulunması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Sorumlularca, söz konusu tesis için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 5 Yıldızlı Otel Turizm İşletme Belgesinin verildiği 06.05.2016 tarihinden itibaren proje maliyet bedelinin Kültür ve Turizm Bakanlığı birim yatak maliyet bedeli esas alınarak hesaplanması konusunda Genel Müdürlükçe işlem başlatıldığı belirtilmiş olsa da, söz konusu tesisin Genel Müdürlük Makamının … tarihli ve … sayılı Olur’u ile 5 yıldızlı otel niteliğinde hizmet verecek şekilde 01.01.2015 tarihinde işletmeye açıldığı görülmüştür. Bu itibarla bu tarihten itibaren, tesisin proje maliyet bedelinin, Kültür ve Turizm Bakanlığınca yayımlanan Turistik Tesisler Birim Maliyetler esas alınarak belirlenmesi gerekmektedir.
Denetçi tarafından hazırlanan kamu zararı tablosunda proje maliyet bedeli, … yatak sayısı üzerinden hesaplanmakla birlikte yargılama esnasında 06.05.2016 tarihli Turizm İşletme Belgesinde belirtilen … yatak sayısı üzerinden hesaplama yapılarak kamu zararı tutarı … TL olarak bulunmuştur.
Bu itibarla, … tarihinde sözleşmesi imzalanan “… Orman İçi Dinlenme Yeri Kapı Girişi ve Tüm Tesislerin İşletmeciliği İşi” ne ilişkin olarak sahada yer alan tesislerin yıkılarak yerine yapılan 5 yıldızlı otelin proje maliyet bedelinin hesabında, Kültür ve Turizm Bakanlığınca yayımlanan Turistik Tesis Birim Maliyetleri esas alınması gerekirken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan Yapı Yaklaşık Birim Maliyetlerinin esas alınarak işletme bedelinin eksik tahsil edilmesi sonucu oluşan Denetçi tarafından hesaplanan … TL kamu zararının,
… TL’si için mevzuatına uygun olduğundan, ilişilecek husus bulunmadığına,
Yeniden hesaplama sonucu bulunan … TL’sinin ise, sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine, oybirliğiyle, karar verildi.