Sedir Ağacı Kereste Rayiç Bedeli:
….. Genel Müdürlüğü tarafından ….. TL sözleşme bedeli ile ihale edilen “…..Müdürlüğü Atölye ve Depo Binası Tamamlama ve Çevre Düzenleme İşi”nde muhtelif imalatlarla ilgili olarak yapılan yeni fiyat analizlerinde 1. sınıf sedir ağacı kereste rayiç bedellerinin yüksek alınması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak,
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde,
“ (1) 12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.
(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.
(5) Yeni fiyatın hesabında, ikinci fıkranın (a) bendine göre, teklif analiz ile kıyaslanarak bulunan analizin kullanılması halinde, bu analizin temsil ettiği iş kalemi miktarı ile yeni tespit edilecek iş kalemi miktarının rayiçlere ve genel giderlere tesiri dikkate alınır.
6) İdare istediği taktirde, bir işte, sözleşmeye esas proje içinde kalan ancak öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde, ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün olan bir işi başkasına da yaptırabilir, bundan dolayı yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının nasıl tespit edileceği belirlenmiş olup, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış yerel rayiçlerin de uygulanabileceği görülmektedir.
Sorumlular savunmalarında, Piyasadan ….. Ticaret Odasınca verilen rayiç bedellerde malzeme temin edilemediğini, 1. Sınıf sedir kerestesi fiyat araştırmasının (1. Sınıf kuru, budaksız 1m2 de en fazla 2-3 çıtır budak , çatlaksız, fırınlanmış, kurt yeniği olmayan) yükleme, boşaltma ve şantiye nakli dahil olarak yeniden yapılması halinde daha doğru bir sonuca ulaşılacağını ifade etmişlerse de, 1.sınıf sedir ağacı rayiç bedellerinin tespiti için konunun ….. Ticaret Odasına yazıldığı ve ilgili kuruluş tarafından da kereste satan firmalara yazı yazılarak fiyat istenildiği, ….. Ticaret Odasının verdiği fiyatın fırınlanmış 1.sınıf sedir ağacının metreküp (analiz yapılacağından) fiyatı olduğu, kamu zararının da bu fiyat üzerinden hesaplandığı, 1. sınıf sedir ağacının zaten 2-3 budaklı olduğu, ayrıca sorumlular tarafından alınan fiyatlarda da nakliye, 2-3 budaklı, çatlaksız gibi ayrıntıların bulunmadığı anlaşıldığından,1. Sınıf sedir ağacı kereste rayiç bedelinin yüksek alınarak muhtelif imalatlarda yeni fiyat hesabında kullanılması ve bu fiyatlar üzerinden ödeme yapılması sonucu oluşan toplam ….. TL tutarındaki kamu zararının,
1. sınıf sedir ağacı kereste rayiç bedellerinin tespitinde fiyat alınması, fiyat analizi yapılması ve mukayeseli keşif hazırlanmasında imzaları bulunan Diğer sorumlulardan ….., ….. ve …..’ya müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
(Daire Başkanı ….. ve Üye …..’nın, “Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin üçüncü fıkrasında, Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatı tespit edilirken iş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak belirlenen analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek ve İdare tarafından da kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçlerin uygulanabileceğinin belirtildiği ancak bunun bir zorunluluk olmadığı, idarece yeni fiyat tespit edilirken ticaret odasınca verilen rayiçler yerine İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler ile İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizlerin tercih edildiği ve idarenin onayına sunulduğu, tüm pozlardaki 1. Sınıf sedir kereste rayiç bedellerinin oluşturulmasında en düşük teklifin esas alındığı anlaşıldığından mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ….. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiği” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı), oy çokluğuyla,