Hakediş Ödemelerinde Mevzuata Aykırı Uygulamalar:
.... … yükleniminde bulunan … Cami Rekonstrüksiyonu işinde,
A) Yüklenicinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatlardan taş imalatlarını yapmayı taahhüt etmesine rağmen, yeni birim fiyat yapmak suretiyle sertlik zammı adı altında yükleniciye ilave ödemede bulunulması sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Gönderilen savunmaların incelenmesi neticesinde, … Cami 2014-2015-2016 yılları Rekonstrüksiyonu İşi’nin projesinde ve şartnamesinde belirtildiği üzere Camii dış beden duvarlarında sedra taşı, iç beden duvarlarında tenelija/milevna taşı ve iki kaplama arasında da dolgu olarak krejniak taşı kullanılacağının ve rekonstrüksivon isinin projeleri ekinde ver alan teknik dokümanlarda, Caminin inşasında kullanılacak taşların hangi bölgelerden temin edileceğinin belirtildiği ancak, bölgedeki hangi taş ocağından temin edileceğinin belirtilmediği, ayrıca yaklaşık maliyet çalışmaları sırasında yapılan inceleme ve araştırmalarda taş cinslerinin ülkemiz rayiç listelerindeki karşılıklarının tam olarak tespit edilememekle birlikte sedra taşının travertene, tenelija/miljevna taşının kireç taşına ve krecnjnak taşının da mermere karşılık gelebileceğine karar verildiği, dolayısıyla bu taşların bölgede açık olan ocaklardan taş temin edileceği öngörüsü ile yaklaşık maliyet ve birim fiyat teklif cetvellerinin hazırlandığı ve bu şekilde tekliflerin alındığı,
Ancak, yer teslimi yapılıp uygulamaya başlandıktan sonra … Cumhuriyet Bölgesi Meclisi’nin söz konusu yapım işinde kullanılacak her bir taş cinsinin hangi taş ocağından, azami ne miktarda çıkarılacağını belirten ve uyulması zorunlu kararı üzerine, ocakların değiştirildiği, ancak mahallinde yapılan incelemelerde, anılan meclis kararında belirtilen taş ocaklarının kapalı durumda ve ormanlık vasfı kazanmış bölgede olmaları ve göçükler nedeniyle ocaklara araçla ulaşım sağlamanın mümkün olmadığı, dolayısıyla bu ocaklardan malzeme temin edilebilmesi için ocak yollarının açılması ve ocakların temizliğinin yapılması gerektiği, sayılan gerekçelerle taş fiyatları için yeni fiyat analizleri oluşturulduğu, ancak bu hususların taşların iş başı maliyetini etkilediği, ancak taş ocaklarından temin edilen taş numunelerinin Vakıflar Genel Müdürlüğü'nde oluşturulan komisyon tarafından incelendiği ve sertliklerine ilişkin bir tespit yapıldığı,
Dolayısıyla, … Cumhuriyet Bölgesi Meclisi’nin söz konusu yapım işinde kullanılacak her bir taş cinsinin hangi taş ocağından, azami ne miktarda çıkarılacağını belirten ve uyulması zorunlu kararı üzerine sözleşme eki teklif cetvelinde yer alan yonu taşı cinslerinin ve bunlara ilişkin yüklenicinin teklif fiyatlarının uygulanabilirlik yönünden anlamını yitirdiği ve Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin 23’üncü maddesi doğrultusunda taş imalatları için sertlik derecelerini de içeren yeni birim fiyat analizleri oluşturma zorunluğunun doğduğu anlaşılmış bulunmaktadır.
Bu itibarla, … yükleniminde bulunan … Camii Rekonstrüksiyonu işinde, yüklenicinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatlardan taş imalatlarını yapmayı taahhüt etmesine rağmen, yeni birim fiyat yapmak suretiyle sertlik zammı adı altında yükleniciye ilave ödemede bulunulmasının sorgu konusu edildiği ancak kamu zararı oluşturmayan … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.
B) İnş.006 poz no’lu “Temel Tabanına El ile Tuvenan Kum-Çakıl Serilmesi ve Sıkıştırılması” imalatına ilişkin metraj cetvelleriyle fotoğraflarının incelenmesinde, tabaka halinde serilen ince kum-çakılın ortalama yüksekliği 7-8 cm olmasına rağmen, ödemelerin 15 cm üzerinden gerçekleştirilmesi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmekle beraber,
Yapılan incelemede, İnş.006 poz no’lu “Temel Tabanına El ile Tuvenan Kum-Çakıl Serilmesi ve Sıkıştırılması” imalatına ilişkin metraj ve ataşmanlarda yer alan imalat miktarları ile ödemelerde esas alınan imalat miktarlarının karşılaştırılması neticesinde, yapılan ödemelerin, söz konusu imalatın … Vakıflar İdaresi Teknik Denetim Elemanlarının nezaretinde ve yerinde yapılan imalatın ortalama kalınlığı esas alınmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmış bulunmaktadır.
Bu itibarla, … yükleniminde bulunan … Cami Rekonstrüksiyonu işinde, İnş.006 poz no’lu “Temel Tabanına El ile Tuvenan Kum-Çakıl Serilmesi ve Sıkıştırılması” imalatına ilişkin ödemelerin uygulamada gerçekleştirilen imalat miktarlarına uygun yapıldığı anlaşıldığından, kamu zararı oluşturmayan … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
C) FA. 001 poz numaralı “düz satıhta kaba yonu taşı bedeli” imalatına ilişkin metraj cetvelleri ile fotoğrafların incelenmesinde, cami iç duvarlarının kaplamasında kullanılan kaba yonu taşının ortalama % 10 civarındaki miktarının inşaat alanı ve çevresinden temin edilmesi (idare malı taş olması) nedeniyle satın alınan taş miktarının % 10 oranında fazla alınması sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Sorumluların savunmalarının değerlendirilmesi neticesinde, sorguda adı geçen FA. 001 poz numaralı yonu taşının inşaatta kullanılmaya elverişli olmaması nedeniyle, bu taşın kullanılamadığı, ancak onun yerine beden duvarları kaplamalarının arasının doldurması amacıyla FA-011 poz no’lu krecnjak taşının kullanıldığı, öte yandan bu taşın ne kadarlık kısmının çevreden temin edileceğinin işin başında tespit edilememesi nedeniyle … tarih ve … No’lu hakedişin ekinde yer alan metrajlarda ortalama (173,946 m3 /2=) 85 m3’ünün ihtiyaten yükleniciden kesildiği, ancak iş tamamlandıktan sonra ortalama 20 m3’lük kısmının inşaat çevresinden temin edildiğinin (İdare malı taş) tespit edilmesi üzerine, … tarih ve … no’lu hakedişte, daha önce … no’lu hakediş ile yükleniciden kesilen 85 m3 taşın inşaat çevresinden temin edilen 20 m3’lük kısmı düşüldükten sonra kalan 65 m3’ünün, yükleniciye geri ödendiği, dolayısıyla bu iş kapsamında idare malı taş olarak 20 m3’lük FA-011 poz no’lu krecnjak taşının kullanıldığı, ancak bunun da … tarih ve … no’lu hakedişten mahsuben tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Ayrıca, işe ait sözleşmenin “Diğer Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “Katma Değer Vergisi ödenmeyecektir” denildiğinden ve ödeme emri belgelerinde KDV ödemesi yapılmadığından, sorguda kamu zararı … TL olarak hesap edilmekle birlikte, yargılama sırasında bu tutarın KDV hariç … TL olduğu tespit edilmiştir.
Dolayısıyla, … yükleniminde bulunan … Camii Rekonstrüksiyonu işinde, FA. 001 poz numaralı “düz satıhta kaba yonu taşı bedeli” imalatında, cami iç duvarlarının kaplamasında kullanılan kaba yonu taşının ortalama % 10 civarındaki miktarının inşaat alanı ve çevresinden temin edilmesi (idare malı taş) nedeniyle satın alınan taş miktarının % 10 oranında fazla alınması sonucunda … TL kamu zararına yol açıldığı iddia edilmekle beraber, yargılama sırasında duruşmacılar tarafından yapılan sözlü açıklamalar ile bu kapsamda temin edilen belgelerin değerlendirilme neticesinde, idare malı taş olarak kullanılan taşın sorguda belirtildiği gibi FA. 001 poz numaralı yonu taşı değil, FA-011 poz no’lu krecnjak taşı olduğu ve kamu zararı tutarının da sorguda iddia edildiği gibi … TL değil, … TL olduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla, sorgu konusu edilen … TL’nin, kamu zararı oluşturmayan … TL’si hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, kalan … TL’sinin ise … tarih ve … no’lu hakedişten mahsuben tahsil edildiğinin anlaşılması nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
D) FA-012 poz numaralı Düz Satıhta Yonu Taşı Bedelinin hesaplanması sırasında, tüm yüzey alanlarının kalınlıkla çarpılarak metraj yapılması neticesinde köşe bölgelerde mükerrer ödeme yapılması sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Sorumlular tarafından duruşma günü yapılan sözlü savunmalarda, sehven yapılan söz konusu ödemenin … tarihli ödeme emri ekinde yer alan … tarih ve … nolu Hakediş Belgesi’nde mahsuben tahsil edildiği, ancak kamu zararı hesabına dahil edilmiş olan KDV tutarlarının sözleşme gereği ödenmesinin söz konusu olmadığı belirtilmiştir.
Bu itibarla, … yükleniminde bulunan … Camii Rekonstrüksiyonu işinde, FA-012 poz numaralı düz satıhta yonu taşı bedelinin hesaplanması sırasında, tüm yüzey alanlarının kalınlıkla çarpılarak metraj yapılması neticesinde köşe bölgelerde mükerrer ödeme yapılmasının sorgu konusu edildiği toplam … TL’den,
KDV’ye ilişkin … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Arta kalan … TL tutarındaki kamu zararının ise, … tarihli ödeme emri ekinde yer alan … tarih ve … nolu Hakediş Belgesi’nde mahsuben tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.