Hakediş Ödemelerinde Mevzuata Aykırı Uygulamalar:
… İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan … İli, … İlçesi, … Külliyesi 2011-2013 Yılları Uygulama (Restorasyon) işinde,
A) YFA.30 poz numaralı demir imalatlarda boya öncesi iki kat poliüretan esaslı metal astar sürülmesi işi yeni birim fiyat analizi kapsamındaki malzeme girdisi olan 04.522/O poz numaralı poliüretan esaslı metal astarın uygulama (iki kat) miktarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat analizlerinde yer aldığı şekilde 0,230 kg (iki kat için) olarak esas alınması gerekirken 0,420 kg alınması ile söz konusu yeni birim fiyat analizinde işçilik girdisi olarak boyacı ustası ile düz işçi alınması gerekirken mütehassıs usta ile mütehassıs usta yardımcısının alınması sonucunda kamu zararına yol açıldığı iddiasına ilişkin olarak,
Sorumlular tarafından yapılan sözlü savunmalarda sorgu konusu edilen YFA.30 pozunun … tarih ve …no’lu hakedişte minha edildiği ve ödemelerin R-YFA.30 pozu üzerinden gerçekleştirildiği belirtilmiştir.
Bu itibarla, … İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan … İli, … İlçesi, … Külliyesi 2011-2013 Yılları Uygulama (Restorasyon) işinde,
YFA.30 poz numaralı demir imalatlarda boya öncesi iki kat poliüretan esaslı metal astar sürülmesi işi yeni birim fiyat analizi kapsamındaki malzeme girdisi olan 04.522/O poz numaralı poliüretan esaslı metal astarın uygulama (iki kat) miktarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat analizlerinde yer aldığı şekilde 0,230 kg (iki kat için) olarak esas alınması gerekirken 0,420 kg alınması ile söz konusu yeni birim fiyat analizinde işçilik girdisi olarak boyacı ustası ile düz işçi alınması gerekirken mütehassıs usta ile mütehassıs usta yardımcısının alınmasından kaynaklanan … TL’nin, … tarih ve …no’lu hakedişte minha edildiği ve ödemelerin R-YFA.30 pozu üzerinden gerçekleştirildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına, oybirliğiyle karar verildi.
B) YFA. 32 numaralı “Paslanmaz çelik hasırdan duvar yüzeyine güçlendirme yapılması” pozu yeni birim fiyat analizine, torna tezgahı olarak 03.586 veya 03.134 poz numaralı girdiler yerine 03.524/A poz numaralı girdinin dahil edilmesi ile diğer bir girdi olan matkabın analizde 1 saat /m2 yerine 2,5 saat/m2 olarak yer alması ile işçilik girdisi olarak 1. sınıf usta ve usta yardımcısı yerine mütehassıs usta ve mütehassıs usta yardımcısının yer alması sonucunda kamu zararın yol açıldığı iddiasına ilişkin olarak,
Gönderilen savunmaların incelenmesinde, anılan yapım işindeki çelik hasır imalatı için tuğla örgülü duvar üzerine delikler açıldığı ve bu deliklerin normal beton bir zemine açılan deliklere göre daha hassas bir işçilik gerektirmesi nedeniyle işçilik saatinin uzun sürdüğü,
Ayrıca, söz konusu uygulamanın normal bir yapım işi olmadığı ve ekstra hassasiyet gerektiren bir uygulama oluşundan ötürü anılan imalatta I. sınıf usta ve 1. sınıf usta yardımcısı (Bayındırlık Bakanlığı fiyat listesinde) yerine mütehassıs usta ve mütehassıs usta yardımcısının kullanılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, sorgu konusu edilen … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oybirliğiyle karar verildi.
C) YFA.34 poz numaralı “Harman tuğlası ile çatı duvarlarında tuğladan silme yapılması” işi yeni birim fiyat analizi oluşturulurken, İdarece yararlanılan V.1003/B numaralı “Klasik tuğla ile 500 doz hidrolik kireç harçla üç sıralı kirpi saçak yapılması işçiliği” işine ilişkin yeni birim fiyat analizinde yer aldığı şekilde, işçilik girdisi olarak duvarcı ustası alınması gerekirken mütehassıs ustanın alınması nedeniyle kamu zararına yol açılması ile ilgili olarak,
Vakıf Kültür Varlıkları Uygulama İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yeni Birim Fiyatın Tespiti” başlıklı 23’üncü maddesinin (b) fıkrasında,
“(b) Bu şartnamenin 22 nci maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri,
Yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
Yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.
c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.
…” denilmek suretiyle, yeni birim fiyatın tespitinde idarede mevcut olan ve iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerden yararlanılacağı hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, yapılan incelemede, YFA.34 poz numaralı “Harman tuğlası ve çatı duvarlarında tuğladan silme yapılması” işi yeni birim fiyat analizinin oluşturulmasında, İdarece yararlanılan V.1003/B numaralı “Klasik tuğla ile 500 doz hidrolik kireç harçla üç sıralı kirpi saçak yapılması işçiliği” pozunda yer aldığı şekilde işçilik girdisi olarak duvarcı ustasına yer verilmesi gerekirken mütehassıs ustaya yer verilmek suretiyle yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne aykırı davranıldığı tespit edilmiştir.
Konu hakkında sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda, YFA. 34 poz numaralı harman tuğlası ve çatı duvarlarında tuğladan silme yapılması işine ilişkin analizin yeniden düzenleneceği ve fazla ödeme miktarının yüklenici hesabından minha edileceği belirtilmiş olmakla beraber, tahsilata ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmamıştır.
Hakedişi inceleyen sıfatı ile imzalayan … (Y. Mimar) tarafından gönderilen savunmada ise, gerek söz konusu iş kapsamında yapılan imalatların neler olduğu ile bu imalatların ne miktarda yapıldığını gösteren ataşmanlarda gerekse de metraj cetvellerinde sorumluluğunun bulunmadığı ve imzasının yer almadığı, bu nedenle yapılan imalatların kendisinin talimatı ile gerçekleştrilmediğinin ve onayından geçmediği belirtilerek sorgu konusu edilen kamu zararına ilişkin olarak herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı ifade edilmiştir.
Bu kapsamda yapılan incelemede, hakedişi inceleyen sıfatı ile imzalayan … (Y.Mimar)’nın hakediş ile ekinde yer alan belgeler üzerinde hiçbir değişiklik yapmadığı ve kendisinin görevinin genel hatlarıyla matematiksel bir inceleme ile sınırlı olduğu anlaşılmış bulunmaktadır. Bu itibarla, yaptığı iş ile kamu zararının oluşumu arasında herhangi bir illiyet bağının kurulamaması nedeniyle hakedişi inceleyen …’ya (Y.Mimar) sorumluluk yükletilmesi doğru değildir.
Ayrıca, sorumlulardan …’in (İnş. Müh.) gerek hakediş kapağında ve gerekse YFA. 34 poz no’lu yeni birim fiyat analizinde imzasının olmaması nedeniyle bu bentte yer alan kamu zararı ile ilgili olarak illiyet bağının kurulamayacak olması nedeniyle sorgunun (C) bendine ilişkin olarak kendisine sorumluluk tevcihi de mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, … İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan … İli, … İlçesi, … Külliyesi 2011-2013 Yılları Uygulama (Restorasyon) işinde, YFA.34 poz numaralı “Harman tuğlası ve çatı duvarlarında tuğladan silme yapılması” işi yeni birim fiyat analizinin yapılmasında yararlanılan V.1003/B poz numaralı “Klasik tuğla ile 500 doz hidrolik kireç harçla üç sıralı kirpi saçak yapılması işçiliği” imalatında yer aldığı şekilde, işçilik girdisi olarak duvarcı ustası alınması gerekirken mütehassıs ustanın alınması nedeniyle sebep olunan … TL tutarındaki kamu zararının,
Harcama Yetkilisi … (Bölge Md.-hakedişi onaylayan) ile Gerçekleştirme Görevlileri … (Y. Mimar- hakedişi düzenleyen), … (Sanat Eserleri ve Yapı İşl. Şb. Md. Vk.-hakedişi onaylayan) ve ... ’ye (Bölge Md. Yrd.- hakedişi onaylayan) müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, oybirliğiyle karar verildi.
D) YFA.36 poz numaralı “Yağlı kireç ve küfeki tozu harcı ile duvar ve kubbelerde tezyinat altı yüzey hazırlanması işi” yeni birim fiyat analizinde, İdareye ait benzer nitelikteki sıva pozlarında yer aldığı şekilde, işçilik girdisi olarak 1. sınıf usta yerine mütehassıs ustanın yer alması sonucunda kamu zararına yol açıldığı iddiasına ilişkin olarak,
Gönderilen savunmalarda, YFA.36 Yağlı kireç ve küfeki tozu harcı ile duvar ve kubbelerde tezyinat altı yüzey hazırlanması işi ile ilgili olarak hazırlanan analizin benzer işlerde kullanılan bir analiz olduğu ve 2015 yılında ilk defa V.G.M. birim fiyat kitabına giren V.1712/A2 numaralı “Yağlı kireç ve küfeki tozu harcı ile tezyinat altı yüzey hazırlanması (Nefaset sıvası - son katlar için)” pozunda da mütehassıs ustanın kullanıldığı ve İdareye ait hidrolik kireç ve puzolan katkılı harçlar ile yapılan sıva pozlarında da aynı şekilde mütehassıs ustanın kullanıldığının görüleceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, savunmalarda belirtilen V.1712/A2 poz numaralı “Yağlı kireç ve küfeki tozu harcı ile tezyinat altı yüzey hazırlanması (Nefaset sıvası - son katlar için)” imalatının, YFA.36 poz no’lu “Yağlı kireç ve küfeki tozu harcı ile duvar ve kubbelerde tezyinat altı yüzey hazırlanması” imalatı ile örtüştüğü ve V.1712/A2 poz no’lu imalatının birim fiyat analizinde de işçilik girdisi olarak mütehassıs ustanın yer aldığı, ayrıca İdareye ait hidrolik kireç ve puzolan katkılı harçlar ile yapılan sıva pozlarında da işçilik girdisi olarak mütehassıs ustanın yer aldığı görüldüğünden, YFA.36 poz numaralı “Yağlı kireç ve küfeki tozu harcı ile duvar ve kubbelerde tezyinat altı yüzey hazırlanması” işi yeni birim fiyat analizinde analiz girdisi olarak mütehassıs ustaya yer verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, … İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan … İli, … İlçesi, … Külliyesi 2011-2013 Yılları Uygulama (Restorasyon) işinde, YFA.36 poz no’lu “Yağlı kireç ve küfeki tozu harcı ile duvar ve kubbelerde tezyinat altı yüzey hazırlanması” işi yeni birim fiyat analizinde, İdareye ait benzer nitelikteki sıva pozlarında yer aldığı şekilde, işçilik girdisi olarak 1. sınıf usta yerine mütehassıs ustaya yer verilmesinin sorgu konusu edildiği … TL’nin, hesaplama hatasından kaynaklanan …TL’si ile mevzuatına uygun olduğu anlaşılan … TL’si hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.