Ücret Ödemesi:
…… Müdürlüğü’nde Müzik İşleri Yöneticisi pozisyonunda görev yapan ……’nın, Türkiye’yi izinsiz olarak 2012 yılında 232 gün ve orkestra sanatçısı eşi ……’nın da 19 gün terk etmesi nedeniyle sözleşmelerinin feshedilmesi gerekirken fesih işleminin yapılmayarak, Türkiye dışına izinsiz gittikleri günlere ait ücretlerinin sözleşme hükümlerine aykırı şekilde tam olarak ödenmesi sonucu oluşan …… TL tutarındaki kamu zararı hakkında …… tarih ve ……sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle verilen tazmin hükmü ile ilgili olarak, Sayıştay Temyiz Kurulu tarafından verilen …… tarihli ve …… tutanak numaralı bozma kararı üzerine düzenlenen ek rapor ve ekleri ile dosyada mevcut diğer bilgi ve belgelerin Temyiz Kurulunun söz konusu bozma kararında vurgulanan hususlar da dikkate alınmak suretiyle yeniden incelenmesinde,
23.09.1971 tarih ve 13965 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Yönetmeliğinin “Müdürler” başlıklı 5’inci maddesinde,
“Müdürler, başında bulundukları Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğünün, her türlü san’at, teknik ve idare işlerinin birinci derecede sorumlusu olup, kuruluşun düzenli ve iyi bir şekilde çalışmalarını sağlarlar.
Müdürlerin başlıca görevleri şunlardır:
a- Müdürlüğün san’at, teknik ve idare yönlerinden her türlü faaliyetinin, Devlet Opera ve Balesine yakışır, en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
b- Müdürlük bütçe taslağını hazırlamak ve ita amirliği yapmak,
c- Müdürlüğün kurul, bölüm ve servisleri arasında işbirliği kurmak, bütün sanatçı, memur ve müstahdemlerin iyi ve verimli çalışmalarını, gelişmelerini, işlerini vaktinde, yolunda yürütülmesini ve disipline aykırı eylemlere meydan verilmemesini sağlamak,
d- Müdürlüğün kadrosunda aylıklı, ücretli, sözleşmeli ve sair suretle görev kabul eden yerli ve yabancı bütün görevlilerin kuruluşa en verimli olacak şekilde çalıştırmak,
e- Atamaları Müdürlükçe yapılan aylıklı memurlar ile sözleşmeli sanatçı, uygulatıcı uzman ve uzmanlar hakkında en geç Mayıs ayı sonuna kadar ikinci derece tezkiye amiri sıfatıyla idari ve mesleki tezkiye varakası hazırlamak.
g- Genel Müdürlüğe gönderilecek her türlü yazı ve ervakı bizzat imzalamak ve arzedilecek onaylarla Bakanlıklara gönderilecek yazıları parafe etmek. Tezkiye varakalarını Genel Müdürlüğe arzetmek.” denilmekte,
“Orkestra müdürleri” başlıklı 20’nci maddesinde,
“ Orkestra müdürünün görevleri şunlardır:
a- Prova ve temsillerde, orkestra yönünden çalışmaların düzenli bir şekilde yürütülmesi için gereken tedbirleri almak.
b- Orkestradaki bütün elemanların devam işlerini izlemek ve kontrol etmek,
c-Orkestra faaliyetinin, haftalık çalışma programına göre, düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve muhtemel aksaklıkları ilgililerle görüşerek önlemek,
d-Orkestra elemanlarından hastalananların durumlarını Sahne Müdürlüğüne bildirerek gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak,
e- Haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen orkestra sanatçılarından, engeli olmadığı halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanlar haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya müdürlüklere yazı ile bildirmek” hükmüne yer verilmekte,
“Sahne müdürleri” başlıklı 21’inci maddesinde ise,
“Sahne Müdürü, Devlet Opera ve Balesinde temsil edilecek eserler ve verilecek konserlerle ilgili her türlü sahne faaliyetinin düzenli ve disiplinli bir şekilde yürümesi için gerekli bütün tedbirlerin alınmasından sorumludur.
Sahne Müdürünün başlıca görevleri şunlardır:
a- Sanatçı, uygulatıcı uzman ve uzmanların devam işlerini izlemek ve kontrol etmek,
b- Sahne faaliyetinin, haftalık çalışma programına göre düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, muhtemel aksaklıkları ilgililerle görüşerek önlemek,
c- Sahne müdürlüğüne bağlı servislerde çalışanlar arasında işbirliği sağlamak,
d- Sanatçı, uygulatıcı uzman ve uzmanların hastalanmaları halinde, bunları muayene ve tedavi için kuruluş doktorlarına göndermek ve alacakları raporlara göre işlem yapmak,
e- Kuruluşta görev yapan hastabakıcıların çalışma düzenini, daire amiri ve idare müdürü ile işbirliği yaparak sağlamak,
f- Haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçı ve uygulatıcı uzmanlardan engeli olmadım halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanları, haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya Müdürlüklere yazı ile bildirmek” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre "Haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçı ve uygulatıcı uzmanlardan engeli olmadığı halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanları, haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya Müdürlüklere yazı ile bildirmek" görevinin orkestra müdürü ve sahne müdürünün görev alanına girdiği görülmektedir.
…… Bakanlığı …… Genel Müdürlüğünün …… tarih ve …… sayılı konuya ilişkin yazısında da,
“…
Genel Müdürlüğümüzün sanat sezonu için belirlediği repertuvarda yer alan eserlerde görev alacak sözleşmeli sanatçılar görev aldıkları eserin çalışma programına uymak zorundadır. Bütün görevliler ilan tahtalarındaki çalışma programlarını, emir ve genelgeleri okumaya, değişiklikleri günü gününe izlemeye ve gereğini yapmaya mecburdurlar.
Genel müdürlüğümüzde görev yapan sözleşmeli sanatçıların çalışma saatleri diğer kamu kurumlarında çalışan personel gibi günlük 8.30-12.30, 13.30-17.30 ve Cumartesi Pazar günleri tatil şeklinde düzenlenmemiştir. Masa başı diye tabir edilen ve günlük takip çizelgesi ile takip edilen bir sistem olmadığı gibi sözleşmeli çalışan sanatçılarımızın mesailerini tamamladıkları bir odaları da mevcut değildir. Bir sanat kurumu olan Genel Müdürlüğüz ve müdürlüklerimizde hizmetin özelliği gereği sözleşmeli sanatçıların çalışma süreleri, görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde, idare tarafından duyurulan çalışma programındaki sürelerdir. Bu sürelerin dışında sözleşmeli sanatçıların kurumda bulunma zorunluluğu yoktur. Bu süre içinde de sözleşme ile belirlenen ücretleri kesintisiz ödenmektedir. Daha açık bir anlatımla sözleşmeli sanatçılarımızın mesaileri görevli bulundukları eserin çalışma saatleri ile sınırlıdır.
…
Orkestra müdürü tarafından görevine gelmediğine ilişkin gerekli işlem yapılmak üzere Müdürlüğe intikal eden bir husus mevcut değildir. Sanatçı ile yapılan sözleşme gereği Müdürlük tarafından verilen görevleri istisnasız yerine getirmiştir.
…." açıklamalarına yer verilmiştir.
Söz konusu yazıda yer alan, ”… hizmetin özelliği gereği sözleşmeli sanatçıların çalışma süreleri, görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde, idare tarafından duyurulan çalışma programındaki sürelerdir. Bu sürelerin dışında sözleşmeli sanatçıların kurumda bulunma zorunluluğu yoktur.” şeklindeki ifadelerden de anlaşılacağı üzere, Müdürlük bünyesinde bulunan her sanatçının her eserde görev alması gibi bir durum da söz konusu değildir. Ayrıca sanatçıların diğer kamu personelinden farklı olarak, düzenli bir mesai düzenleri de bulunmadığından, sadece görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde görev başında bulunmaları zorunlu ve yeterli olacaktır. Söz konusu olayda kamu zararından söz edebilmek için, eserin sahnelenmesi (hazırlık ve temsil) sürecinde adı geçen sanatçıların görev başında bulunmadıklarının tespiti gerekecektir. Mevcut olayda herhangi bir çalışma programı üzerinden hareketle, adı geçen sanatçıların görevli bulundukları eserlerin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde görev başında bulunmadıkları yönünde somut bir mukayeseli tespit bulunmamaktadır.
Bu itibarla, …… Genel Müdürlüğünde görev yapan sözleşmeli sanatçıların çalışma saatlerinin, hizmetin özelliği gereği görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde, idare tarafından duyurulan çalışma programındaki süreler olduğu, bu sürelerin dışında sözleşmeli sanatçıların kurumda bulunma zorunluluğunun olmadığı, ayrıca haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçı ve uygulayıcı uzmanlardan işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanlar hakkında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya Müdürlüklere yazı ile bildirmek görevinin orkestra müdürü ve sahne müdürünün görev alanına girdiği, bu noktada gerek orkestra müdürü gerekse sahne müdürü tarafından söz konusu sanatçıların yurtdışında bulunması sebebiyle çalışmalarını aksattıkları yönünde bir bildirimin yapılmadığı, ayrıca Müzik İşleri Yöneticisi pozisyonunda görev yapan …… ile Orkestra Sanatçısı eşi ……’nın yurt dışında bulundukları tarihler ile bunların görevli oldukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil tarihlerinin çakıştığına ilişkin bir değerlendirmenin de yapılmadığı anlaşıldığından,
Adı geçen kişilere yapılan ve sorgu konusu edilen …… TL ile ilgili iş ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna,
Üyeler …… ve ……’nın karşı oyları ile ve oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üyeler …… ve ……’nın karşı oy gerekçesi,
““Temyiz Kurulu söz konusu bozma kararında, İlam konusu olayda kamu zararından söz edebilmek için, eserin sahnelenmesi (hazırlık ve temsil) sürecinde adı geçen sanatçıların görev başında bulunmadıklarının tespiti gerekeceği, oysa ilamda herhangi bir çalışma programı üzerinden hareketle, adı geçen sanatçıların görevli bulundukları eserlerin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde görev başında bulunmadıkları yönünde somut bir mukayeseli tespit bulunmadığı, bir başka ifadeyle adı geçen sanatçıların yurt dışında bulundukları tarihler ile bunların görevli oldukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil tarihlerinin çakıştığına ilişkin bir değerlendirmenin yapılmadığı vurgulanmıştır. Bu durumda, uyuşmazlık konusu olayda bir kamu zararından söz edebilmek için adı geçen sanatçıların Genel Müdürlüğün sanat sezonu için belirlediği repertuvarda yer alan programa göre görevli oldukları eserin sahnelenme sürecinde görev başında olup olmadıklarının tespiti önem arz etmektedir.
Ayrıca 23.09.1971 tarih ve 13965 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Yönetmeliğinin 20 ve 21’inci maddeleri gereğince, haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçılardan, engeli olmadığı halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanlar haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya müdürlüklere yazı ile bildirme görevi orkestra ve sahne müdürlerine verilmiştir. Temyiz Kurulu böyle bir bildirim yapılmadan …… Müdürü ……’nın sorumlu tutulamayacağını ifade ederek tazmin kararının bozulmasına hükmetmiştir.
Şu halde, Temyiz Kurulunca verilen bozma kararında belirtilen gerekçeler dikkate alınarak,
a- Müzik işleri yöneticisi olarak görev yapan …… ile orkestra sanatçısı eşi ……’nın Genel Müdürlüğün sanat sezonu için belirlediği repertuvarda yer alan programa göre görevli oldukları eserin sahnelenme sürecinde görev başında olmayıp yurt dışında ve izinsiz olarak bulunduklarının,
b-Söz konusu programa göre görev başında olmaları gerekirken izinsiz olarak yurt dışında bulunuyorlar ise, bu durumun anılan Yönetmeliğin 20 ve 21’inci madde hükümleri gereğince orkestra ve sahne müdürlerince …… Müdürüne bildirilip bildirilmediğinin,
tespiti yapılarak buna göre bir kamu zararının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekeceğinden, Konunun hüküm dışı bırakılarak, yukarıda belirtilen tespitlerin yapılması ve durumun bir ek raporla Daireye intikalinin sağlanması için dosyanın hesabın muhavvel olduğu Denetim Grup Başkanlığına gönderilmesine karar verilmesi gerekir.”