Ecrimisil Bedeli
…… Bölge Müdürlüğüne bağlı …… Milli Parkında devletin hüküm ve tasarrufu altında olan çok sayıda alanın (mülkiyeti henüz kesinleşmemiş ve kadastrosu yapılmamış yerler hariç olmak üzere) ev, havuz, çardak, baraka vb. yapımı gibi amaçlarla işgal edilmesi ve söz konusu işgaller için Bakanlık tarafından ecrimisil tahsil edilmesi yönünde işlem yapılmaması sonucu kamu geliri kaybına yol açılması ile ilgili olarak,
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde,
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.
(Ek cümle: 23/7/2010-6009/24 md.) Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.” denilmektedir.
Devlet İhale Kanunu’nda ecrimisil istenecek yerler devletin özel mülkiyetindeki ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaz malları olarak belirtilmiştir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler Anayasa, Türk Medeni Kanunu, Kıyı Kanunu, Mera Kanunu ve Kadastro Kanunu gibi birçok Kanun ile belli edilmiştir. Tarıma elverişli olmayan arazi, dağlar, kayalıklar, genel sular, göl, deniz, baraj, gölet, akarsu, kaynaklar, yer altı suları, kıyılar, ormanlar, tabii servet ve kaynaklar, tarih, kültür ve tabiat varlıkları, meralar vs. devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerdir. Kadastro Kanunu’nun 16’ncı maddesi (d) bendinde, “Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ormanlar, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, özel kanunları hükümlerine tabidir.” denilmek suretiyle ormanların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu ifade edilmiştir.
Orman arazilerinden hangi durumda ecrimisil alınamayacağına dair düzenleme 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 2’nci maddesinin (b) bendine 22.05.1987 tarih ve 3373 sayılı Kanunla eklenen fıkrada düzenlenmiştir. Söz konusu maddede,
“Bu maddenin (B) bendi ile orman sınırları dışına çıkarılıp, 2924 sayılı Kanunun 11 ve 12nci maddeleri gereğince fiili durumlarına göre ifraz edilerek bedeli karşılığı satılacak yer, yapı ve tesisleri kullananlardan, satış işlemleri tamamlanıncaya kadar ecrimisil alınmaz.” denilmek suretiyle ecrimisil alınmamasının istisnai durumu belirtilmiştir. Orman Kanunu’nda ecrimisil alınmayacak istisnai durumun düzenlenmiş olması bile bu durum dışındaki hallerde ecrimisil isteneceğini göstermektedir. İstisna kapsamında sadece yapı ve tesisleri kullananlardan değil, yerleri kullananlardan da bahsedilmektedir. Dolayısıyla bu durum dışındaki tüm hallerde orman arazilerindeki yer, yapı ve tesisleri işgal edenlerden ecrimisil tahsil edileceği zımnen ifade edilmektedir.
Hazinenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlara ait Ecrimisil bir kamu alacağıdır ve Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, “Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.” denilmek suretiyle de ecrimisilin tahsili usulü gösterilmiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2012/23223 esas , 2013/1186 karar ve 28.01.2013 tarihli kararında da Ormanlara karşı işlenen suçlar için Orman Kanunu’ndaki cezalarla birlikte ecrimisil tazminatının da tahsil edilebileceği açıkça ifade edilmektedir.
İlgili yasal düzenlemeler gereğince, korunan alanlarda yer alan ve devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan orman arazilerinin ve hazine arazilerinin geçerli herhangi bir hukukî sebebe dayanmaksızın işgal edilmesi halinde fuzuli şagillerden ecrimisil tahsil edilmesi ve ecrimisille ilgili işlemlerin de bu sahaların yönetilmesinden sorumlu …… Bakanlığı tarafından yapılması gerekmektedir. Bu husus …… Bakanlığı …… Genel Müdürlüğü’nün …… tarih ve …... sayılı yazısında da belirtilmekte ve “2873 sayılı Kanun kapsamında ve 6831 sayılı Orman Kanunu’na tabi alan üzerinde bulunan Beydağları Sahil Milli Parkı’nda, kiralama, işgale uğramaları halinde ilgilisinden ecrimisil talep edilmesi veya cezai yaptırımda bulunma yetkisinin Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nda olduğunun değerlendirildiği” ifade edilmektedir.
Söz konusu husus 2017 yılı Sayıştay Mali Denetim Raporuna da konu edilmiş ve Bakanlık cevabında “Bakanlığımızca yapılan hukuki değerlendirme sonucuna göre 2873 Sayılı Milli Parklar Kanununa tabi alanlar içerisinde yer alan kamu taşınmazlarının vasfına bakılmaksızın işgalinin tespiti halinde Hazine Taşınmazların İdaresi Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda ecrimisil alınmasına yönelik olarak işlem tesis edilmesi hususunda karar kılınmış ve Bakanlığımız, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Bölge Müdürlükleri talimatlandırılmıştır.” denilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre ecrimisil alacaklarının idare tarafından kurulacak konusunda uzman kişilerden oluşan komisyon marifetiyle takdir edilmesi gerekmektedir.
Sorguda herhangi bir kamu zararı tespitine yer verilmemiş olup bu aşamada hüküm tesisine mahal bulunmadığından, Dairemizce yapılacak işlem bulunmadığına,
Ancak raporun 5’inci maddesi ekinde yer alan işgallere ait ecrimisil bedellerinin takibinin yapılmasını teminen konunun Bakanlığına yazılmasına, oy birliğiyle karar verildi.