Ecrimisil Bedeli
…… Bölge Müdürlüğüne bağlı …… Milli Parkı kıyı kenarlarında yer alan alanların işgali dolayısıyla işgal edenlerden tahsil edilmesi gereken 2015 ve 2016 yıllarına ait ecrimisil alacaklarının tespit ve tahsili hususunda herhangi bir işlem yapılmayarak gelirlerin zamanaşımına uğrama riskiyle karşı karşıya bırakılması ile ilgili olarak,
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde,
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.
(Ek cümle: 23/7/2010-6009/24 md.) Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.” denilmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasası’nın “Kıyılardan Yararlanma” başlıklı 43’üncü maddesine göre, Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. 3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun 5’inci maddesinde de kıyılar ile ilgili esaslar açıklanırken, kıyıların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, kıyıların, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açık olduğu, kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetileceği belirtilmiştir.
Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyıların bir işgale uğraması durumunda işgal dolayısıyla ecrimisil alınması gerekmektedir. …… Bakanlığı yönetimindeki Milli Park sahalarından kıyı kenar çizgisi içerisine kadar uzanan kısımlar Bakanlığın yetki alanı içerisindedir ve kıyı kenar çizgisi içerisine kadar uzanan bu alanların kullanımı konusunda kişilere sözleşme kapsamında özel bir hak tanınmadığı sürece işgal olarak değerlendirilmeli ve ecrimisil tahsil edilmelidir.
Konuya ilişkin yapılan araştırmalarda, Söz konusu ecrimisillerin tahsilinin 2015 yılına kadar Maliye Bakanlığı tarafından gerçekleştirildiği, Maliye ve Orman Bakanlıkları arasında yapılan yazışmalar sonucunda Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından konunun değerlendirilerek, 2873 sayılı Kanun kapsamında kalan bu alanlardan ecrimisil tahsil etme yetkisinin Orman ve Su İşleri Bakanlığında olduğu hususunun …… tarih ve …… sayılı yazı ile …… Bakanlığına bildirildiği, bu yazı üzerine …… tarihli ve …... Genel Müdürü imzalı talimat ile ilgili Bölge Müdürlüğüne Maliye Bakanlığının yazısı doğrultusunda işlem yapılması gerektiği talimatının verildiği, ancak geçen süre zarfında Bölge Müdürlüğü ve …… Milli Park Müdürlüğü tarafından ecrimisilin tahsili konusunda gerekli işlemlerin başlatılmayarak kamu alacağının zamanaşımına uğrama riskiyle karşı karşıya bırakıldığı görülmüştür. Bakanlık bölge teşkilatı tarafından 2015 ve 2016 yıllarına ait ecrimisilin tahsili konusunda gerekli işlemlerin başlatılmaması üzerine 2017 yılından itibaren ecrimisilin tahsili tekrar …… Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmeye başlanmıştır.
Ecrimisil bedelinin tespit ve takdiri konusu 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde, bu Kanunun 74’üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in 85’inci maddesinde ve 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği’nin 5’inci maddesinde düzenlenmiştir. Nitekim yine 26.07.2016 tarihli Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürü imzası ile Bölge Müdürlüğüne gönderilen yazıda 336 sayılı Tebliğ ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği bildirilmektedir.
Söz konusu husus 2017 yılı Sayıştay Mali Denetim Raporuna da konu edilmiş ve Bakanlık cevabında,
“Bakanlığımızca yapılan hukuki değerlendirme sonucuna göre 2873 Sayılı Milli Parklar Kanununa tabi alanlar içerisinde yer alan kamu taşınmazlarının vasfına bakılmaksızın işgalinin tespiti halinde Hazine Taşınmazların İdaresi Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda ecrimisil alınmasına yönelik olarak işlem tesis edilmesi hususunda karar kılınmış ve Bakanlığımız, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Bölge Müdürlükleri talimatlandırılmıştır.” denilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde,
“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” denilerek, kamu gelirleri ile ilgili sorumluluk tanımlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince kıyı kenarlarında yer alan işgallerden dolayı Bakanlık tarafından tahsil edilmesi gereken 2015 ve 2016 yıllarına ait ecrimisil alacaklarının idare tarafından kurulacak konusunda uzman kişilerden oluşan komisyon marifetiyle takdir edilmesi gerekmektedir.
Sorguda herhangi bir kamu zararı tespitine yer verilmemiş olup bu aşamada hüküm tesisine mahal bulunmadığından, Dairemizce yapılacak işlem bulunmadığına,
Ancak …... Milli Parkı kıyı kenarındaki işgallere ait ecrimisil bedellerinin takibinin yapılmasını teminen konunun Bakanlığına yazılmasına oy birliğiyle karar verildi.