Cihaz ve Raf Sistemi Alımı
MTA Genel Müdürlüğü tarafından 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3 üncü Maddesinin (f) Bendi Kapsamında Yapılacak İhalelere İlişkin Esaslar’a göre …… tarihinde Açık İhale Usulü ile ihale edilen “…… Cihaz Sistemi Alımı” işi ile …… tarihinde Açık İhale Usulü ile ihale edilen “…… Raf Sistemi Alımı” işinde tekliflerin sadece Türk Lirası olarak alınması gerekir iken Türk Lirasıyla birlikte Avrupa Para Birimi (EURO) ve Amerikan Doları (USD) para birimi cinsinden de alınıp yabancı para birimi üzerinden ihalenin verilmesi ve ödemelerin de fatura tarihinden bir önceki gün açıklanan kur esas alınarak T.C. Merkez Bankası Döviz Alış Kuru değeri üzerinden Türk Lirası olarak yapılması sonucu oluşan döviz kur farkı (artışı) nedeniyle KDV dahil toplam …… TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak,
Maden Tetkik Ve Arama Genel Müdürlüğü Tarafından 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3 üncü Maddesinin (F) Bendi Kapsamında Yapılacak İhalelere İlişkin Esaslar’ın “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Esaslar, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından, 04/01/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (f) bendine göre yürütülecek ve desteklenecek, İdarenin yıllık iş programında yer alan araştırma ve geliştirme projeleri için gerekli mal ve hizmet alımlarında uygulanacak genel kuralları kapsar.” denilmektedir.
Söz konusu madde hükmüyle ……’nın yıllık iş programında yer alan araştırma ve geliştirme projeleri için gerekli olan mal ve hizmet alımlarının bu Esaslara göre yapılacağı belirtilmiştir.
Anılan Esaslar’ın 36’ncı maddesinde,
“Bu Esaslarda belirtilmeyen hususlarda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan söz konusu işe ait Sözleşmelerin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“Bu sözleşmenin uygulanmasında 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, Esaslar ile Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik ve ihale dokümanında yer alan tanımlar geçerlidir.” denilmektedir.
Söz konusu Esaslara göre yapılacak mal ve hizmet alımlarında esas alınması gereken ihale mevzuatı normları arasında bulunan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 12’nci maddesinde, İdarenin, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla hangi ihale usulüne göre mal ve hizmet satın alınacaksa bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idarenin kendi idari şartnamesini oluşturması gerekmektedir.
Açık İhale Usulüyle ihale edilen …… Cihaz Sistemi Alımı işine ait İdari Şartnamenin “Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı 21’inci maddesi,
“21.1. İstekliler tekliflerini Türk Lirası (TL), Avrupa Para Birimi (EURO), Amerikan Doları (USD) para birimi cinsinden verebilirler.
21.2 Tekliflerin yabancı para birimi cinsinden verilmesi halinde ödemeler, fatura tarihinden bir önceki gün açıklanan kur esas alınarak T.C. Merkez bankası Döviz Alış Kuru değeri üzerinden Türk Lirası olarak yapılacaktır.
21.3. Geçici ve kesin teminatların teklif edilen para cinsinden verilmesi zorunludur. Ayrıca 4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi (a) bendi gereği yalnızca tedavüldeki Türk Parası teminat olarak kabul edileceğinden, yabancı para birimi cinsinden nakit teminat verilmeyecektir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan Şartnamenin “Ekonomik Açıdan En Avantajlı Teklifin Belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde ise,
(…)
“35.5.Türk Lirası ve/veya başka para birimleri cinsinden teklif verilebileceği öngörüldüğünden tekliflerin değerlendirilmesinde,, teklif edilen bedellerin ihale tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden ödemeye esas para birimine çevrilmesi suretiyle yapılacaktır.” denilmektedir.
…… tarihinde Açık İhale Usulü ile ihale edilen “…… Raf Sistemi Alımı” işine ait idari şartnamede de aynı hususlara yer verilmiştir.
29.11.2016 tarih ve 29903 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde,
“Aynı Yönetmeliğin eki Ek-2 ’de yer alan “Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname”nin 21.1.inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu maddeye ilişkin 28 numaralı dipnot yürürlükten kaldırılmıştır.
“21.1. İstekliler teklifini gösteren fiyatlar ve bunların toplam tutarlarını Türk Lirası olarak verecektir. Sözleşme konusu işin ödemelerinde Türk Lirası kullanılacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.
Kamu İhale Kurumunun söz konusu değişiklikle ilgili internet sayfasında yapmış olduğu duyuruda ise aynen,
“29.11.2016 Tarihli Resmi Gazete’de Yayımlanan Yönetmelik ve Tebliğ Değişikliklerinden Dolayı EKAP Üzerinde Yürütülecek İşlemlerde Dikkat Edilecek Hususlar:
29.11.2016 tarihli ve 29903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ve tebliğ değişikliği maddeleri yayım tarihi itibari ile yürürlüğe girmiştir. Yapılan değişikliklerle ön yeterlik şartnamesi/idari şartnamelerde, sözleşme tasarılarında ve bazı standart formlarda değişiklikler yapılmıştır.
Bu itibarla, ihale dokümanında yabancı para birimi cinsinden teklif verilebileceği düzenlenen ihalelerle ilgili olarak aşağıdaki şekilde hareket edilecektir:
(…)
3. İstisna/kapsam dışı olan ihaleler yukarıda belirtilen yönetmelik değişikliklerine bağlı hususlardan etkilenmeyecek, bu ihalelere ilişkin ilanlar kesintiye uğramadan Kamu İhale Bülteninde yayımlanmaya devam edecektir.
(…)” ifadesine yer verilmiştir.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “Uygulama esasları” başlıklı 6’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında,
“Bedeli yabancı para birimi cinsinden veya kur farkları ayrıca hesaplanmak suretiyle yabancı para birimi karşılığı Türk parası ile ödenen işler için bu Esaslar uygulanmaz."
denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesi sonucunda, 29.11.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile “Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname”nin 21.1’inci maddesinin, “İstekliler teklifini gösteren fiyatlar ve bunların toplam tutarlarını Türk Lirası olarak verecektir. Sözleşme konusu işin ödemelerinde Türk Lirası kullanılacaktır.” şeklinde değiştirildiği, Kamu İhale Kurumunun değişiklikle ilgili internet sayfasında yapmış olduğu duyuruda ise istisna kapsamındaki ihalelerin söz konusu değişiklikten etkilenmeyeceğinin belirtildiği, bu nedenle Kurum tarafından 3/f Esaslar kapsamındaki ihalelerde kullanılmakta olan Tip İdari Şartnamede ve Tip Sözleşmede herhangi bir değişiklik yapılmadan uygulamaya devam edildiği, yerli ve yabancı bütün isteklilere açık olan ihalelerde Türk Lirası ve/veya başka para birimleri cinsinden teklif verilebileceği, bununla birlikte, ihalenin yabancı para cinsinden teklif veren isteklide kalması halinde, ödemenin fatura tarihinden bir önceki gün açıklanan kur esas alınarak TC. Merkez Bankası Döviz alış kuru değeri üzerinden TL olarak yapılmasının, teklifin yabancı para cinsinden alınması işleminin doğal bir sonucu olduğu gibi İdari Şartnamenin 35.5 inci maddesi hükmünün de bir gereği olduğu, dövizden kaynaklı işlemlerin fiyat farkı olarak değerlendirilemeyeceği dolayısıyla bir kamu zararının söz konusu olmadığı anlaşıldığından …… TL’lik ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.