… Bakanlığı … Dairesi Başkanlığı ile … firması arasında 13.07.2017 tarihinde sözleşmesi imzalanan “… Bakanlığı … Hizmet Binası Çevre Koruma Duvarı ve Giriş Güvenlik Binası Yapım İşi” nde,
A) Fiilen “Y.15.001/1A Makine ile yumuşak ve sert toprak kazılması (serbest kazı)” pozuna uygun imalat yapıldığı halde ödemenin projede yer alan “14.012/1 El ile her derinlikte yumuşak ve sert toprakta geniş derin kazı yapılması” pozundan yapıldığı ile ilgili olarak,
Dosyada yer alan 2 hakediş ve eki belgeler ile imalata ilişkin fotoğrafların incelenmesinde, çevre koruma duvarı kazı işlerinde yüklenici tarafından fiilen makine ile serbest kazı yapıldığı ancak bedelinin projede yer alan el ile kazı yapılması pozundan ödendiği görülmüştür.
Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin,
11’inci maddesinde, “Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde, yapılacak işlerin uygulama projeleri, şartnameler ve diğer teknik belgelerle birlikte, sözleşmenin imzalanması sırasında yükleniciye verilir.” hükmü,
12’nci maddesinde, “Sözleşme konusu işler, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılır.” hükmü,
25’inci maddesinde ise, “Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veyahut teminatından kesilir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince yüklenici, uygulama projesine ve mahal listesine uygun olarak işi tamamlamak zorundadır. Söz konusu ihale dökümanlarına uygun yapılmayan imalat olması durumunda ise hatalı işlerin bedelinin yüklenici hakedişinden kesilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla çevre koruma duvarı kazı işlerinde fiilen Y.15.001/1A pozuna uygun makine ile serbest kazı yapıldığı halde bedelinin projede yer alan “14.012/1 El ile her derinlikte yumuşak ve sert toprakta geniş derin kazı yapılması” pozundan ödenmesi sonucu … TL kamu zararı oluşmuştur.
Ancak, gönderilen savunmalardan … TL kamu zararının, … tarih ve … ödeme emri belgesi eki 4 hakediş tutarından kesinti yapılmak suretiyle ahizi … firmasından tahsil edildiği anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle, karar verildi.
B) Gecikme cezasının kesilmediği ile ilgili olarak,
Denetçi tarafından İş’te gecikmeli çalışılan 58 gün için sözleşmesine aykırı olarak gecikme cezasının kesilmemesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülmüştür.
Konuya ilişkin yapılan incelemede, işin sözleşmeye göre bitim tarihinin 13.11.2017 olduğu, İdare tarafından yapılan proje değikliği sebebiyle iş’te yaşanan 48 günlük gecikme için ….../…... tarih ve ilk süre uzatımı kararı ile 30 günlük ek süre verilerek iş bitim tarihinin 13.12.2017’ye uzatıldığı, yine İdareden kaynaklı sebeplerle işin 8 gün durdurulması sonrasında alınan 27.03.2018 tarihli ikinci süre uzatımı kararı ile yükleniciye daha önce verilmeyen 18 gün ile durdurmadan kaynaklı 8 günün toplamı 26 gün ek süre verilerek iş bitim tarihinin 08.01.2018 olarak belirlendiği, ancak Geçici Kabul Teklif Belgesine göre işin fiilen 16.02.2018 tarihinde bittiği görülmüştür.
İşe ait Sözleşmenin “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 25.2’nci maddesinde aynen, “Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği taktirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 (onbinde altı) oranında gecikme cezası uygulanır.” denilmektedir. Yine sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 29(1)’inci maddesinde, işin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her gün için sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezasının uygulanacağı belirtilmiştir.
Söz konusu işe ilişkin olarak verilen süre uzatımı sonrasında yasal iş bitim tarihi 08.01.2018 olmasına rağmen, iş fiilen 16.02.2018 tarihinde bitirildiğinden, yüklenicinin 40 gün gecikmeli çalıştığı günler için … TL (sözleşme bedeli*0,0006*40 gün) gecikme cezasının kesilmesi gerekmektedir.
Ancak Denetçi tarafından yazılan sorguda, ikinci süre uzatım kararında verilen 18 günlük ek sürenin yasal olmadığı, bu sürenin gecikmeli çalışılan günlere dahil edilmesi gerektiği belirtilerek toplam 58 gün üzerinden … TL tutarında cezanın hesaplandığı ve bu tutarın sorumlularca tahsil edildiği görülmüş ise de,
Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasında yer alan, “İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.” hükmü uyarınca, İdare tarafından yapılan proje değişikliği sebebiyle iş’te vukuu bulan 48 günlük gecikmeye ilişkin olarak yükleniciye 48 günlük ek sürenin verilmesi gerekmektedir. Buna göre ikinci süre uzatımı kararı ile 30 güne ek olarak verilen 18 günün gecikmeli çalışan günlere dahil edilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla sorguda söz konusu günler için hesaplanan … TL gecikme cezasının yersiz tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla “… Bakanlığı … Hizmet Binası Çevre Koruma Duvarı ve Giriş Güvenlik Binası Yapım İşi” nde gecikmeli çalışılan günler için cezanın kesilmemesi sonucu oluştuğu iddia edilen … TL kamu zararının,
Yasal düzenlemelere uygun olan …TL’si yersiz tahsil edildiğinden, bu miktarın ahizi … firmasına iadesine,
Kalan … TL kamu zararı ise, … tarih ve … ödeme emri belgesi eki 4 hakkedişten kesinti yapılmak suretiyle ahizi … firmasından tahsil edildiğinden, bu konuda ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle, karar verildi.