Hakediş Ödemesi
… Bakanlığı … Müdürlüğü kontrollüğünde, … Ltd. Şti. yüklenimindeki “… İşi” ne ilişkin olarak,
A)“V.1660/A3 500 doz Hidrolik Kireç Harç İle Düz Satıhta Kaba Sıva Yapılması” pozunun mükerrer ödenmesi ile ilgili olarak,
Denetçi tarafından “V.1660/3 500 doz hidrolik kireçli harç ile eski duvar yüzlerine tirfil veya çelik mala perdahlı düz sıva yapılması” pozunun uygulandığı 708,282 m2’lik yüzey için ayrıca “V.1660/A3 500 doz hidrolik kireçli harç ile düz satıhta kaba sıva yapılması” pozu üzerinden ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülmüştür.
İşin Sözleşmesinde yer alan,
“V.1660/3 500 doz hidrolik kireçli harç ile eski duvar yüzlerine tirfil veya çelik mala perdahlı düz sıva yapılması” pozunun birim fiyat tarifinde,
“Sıva yapılacak satıhtaki derzlerin açılması, sathın temizlenip yıkanması, poz no: V.104F'deki harç ile l. tabakası takriben 3 cm. kalınlıkta, 2. tabakası takriben l cm. kalınlıkta olmak üzere toplam 4 cm. kalınlıkta düz satıhlı sıva yapılması. 1. tabaka sıvanın yüzünün anolar arasına mastar çekilmesi ve mala ile perdah edilmesi, 2. tabaka sıvanın gerekiy¬orsa eserin altındaki örneğine veya kontrolün direktifine uygun olarak poz no: V.104F’deki harcı ile yapılması, yüzün tirfil veya çelik mala ile perdah edilmesi, harcın prizinin tamamlayıncaya kadar 8 saat arayla sulanması.” denilmektedir.
“V.1660/A3 500 doz hidrolik kireçli harç ile düz satıhta kaba sıva yapılması” pozunun birim fiyat tarifinde ise,
“İnce sıva yapılmayacak durumlarda azami 4 cm. kalınlığında kaba sıvanın yapılmasında, zemi¬nin temizlenip yıkanması poz no: V.104F’deki harç ile sıvanın düz olarak yapılması, çelik mala perdahının yapılması, prizin tamamlanıncaya kadar sulanması.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen tariflerde, V.1660/3 pozunun V.104F’deki harç ile 3 cm kalınlıkta kaba sıva yapıldıktan sonra 1 cm kalınlıkta ince sıvanın yapılmak suretiyle uygulanacağı, V.1660/A3 pozunun ise azami 4 cm. kalınlığında kaba sıva yapılarak uygulanacağı belirtilmektedir.
Dolayısıyla kaba sıva ve ince sıva katmanlarını bir arada içeren V.1660/3 pozunun fiilen uygulandığı 708,282 m2’lik yüzeyde ayrıca V.1660/A3 pozu üzerinden ödeme yapılması mükerrerlik oluşturmaktadır.
Ancak konuya ilişkin gönderilen savunmalarda, 708,282 m2’lik yüzeydeki V.1660/3 pozu ile 673,393 m2’lik yüzeydeki V.1660/A3 pozuna ait ödemenin 7 hakkedişte minha edildiği, bunların yerine 673,393 m2’lik yüzeyde yapılan sıva kalınlıkları baz alınarak fiili imalatı karşılayacak şekilde “V.1660/E03 500 doz Hidrolik Kireç Harç ile Trifil Veya Çelik Mala Perdahlı Düz Sıva Yapılması”, V.1660/E03/01 500 doz Hidrolik Kireç Harç ile Trifil Veya Çelik Mala Perdahlı 5 cm Dolgu Sıva Üzeri 1,2 cm İnce Düz Sıva Yapılması” ve “V.1660/E03/02 500 doz Hidrolik Kireç Harç ile Trifil Veya Çelik Mala Perdahlı 3 cm Dolgu Sıva Üzeri 1,2 cm İnce Düz Sıva Yapılması” pozları için yeni birim fiyatların oluşturulduğu ve ödemenin bu pozlardan yapıldığı, geriye kalan 34,89 m2’lik kafetarya binası seramik yüzeyindeki sıva bedelinin ise V.1660/A3 pozundan ödendiği, belirtilmiştir.
Dolayısıyla savunmalar ile eki belgeler dikkate alındığında, sıva imalatındaki mükerrer ödemeden kaynaklanan kamu zararının sorguda iddia edildiği gibi … TL tutarında olmadığı yeniden yapılan hesaplamada … TL tutarında olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, kamu zararı olarak hesaplanan …TL’nin,
Mevzuatına uygun ödendiği anlaşılan …TL’si ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Kalan … TL kamu zararının ise, … tarih ve … numaralı Muhasebe İşlem Fişine bağlı 7 hakediş ile … Ltd. Şti.’nden mahsuben tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle, karar verildi.
B) Tekrar sıvanan yüzeylerin raspalanması için mevzuata aykırı olarak “V.0401 Zemin bozulmayacak şekilde itinalı sıva raspası yapılması” pozundan ödeme yapılması ile ilgili olarak,
Denetçi tarafından “V.0401 Zemin bozulmayacak şekilde itinalı sıva raspası yapılması” pozunun uygulandığı yüzeylerin tekrar sıvandığı, oysa Vakıflar Genel Müdürlüğü 2014 yılı Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesi Önemli Not bölümünün 20’nci maddesinde, V.0401 pozunun tekrar sıvanacak yüzeyler için kullanılamayacağı belirtildiğinden, sıvanan yüzeylerin raspalanması bedelinin V.0401 pozundan değil “V.0402 Tekrar Sıvanacak Taş veya Tuğla Gibi Satıhlarda Sıva Raspası Yapılması (0-5 cm)” pozundan ödenmesi gerektiği ifade edilerek …... TL kamu zararı iddiasında bulunulmuştur.
Ancak sorguda ilişikli tutulan 5 hakediş raporunun incelenmesinden, tuğla ve moloz taş satıhlardaki itinalı sıva raspası yapılması işine ilişkin ödemelerin, Denetçinin iddia ettiği gibi V.0401 pozundan değil, işin sözleşmesinde yer alan V.0401/1A pozu ile V.0401/2A pozu üzerinden yapıldığı görülmüştür.
“V.0401/1A Zemin bozulmayacak şekilde tuğla satıhlar üzerinde itinalı sıva raspası yapılması (0-5cm)” pozunun birim fiyat tarifinde, “Kontrolce verilen direktife uygun olarak, tuğla veya benzeri satıhlarda bir tahribat yapılmayacak ve zeminin bozulmaması kaydıyla alttaki zemini bulmak için itinalı olarak 0-5cm (5cm dahil) sıva raspası yapılması, her türlü malzeme ve işçilik dahil, beher m2 bedeli:”,
“V.0401/2A Zemin bozulmayacak şekilde moloz taş satıhlarda itinalı sıva raspası yapılması (0-5cm)” pozunun birim fiyat tarifinde ise, “Kontrolca verilen direktife uygun olarak, moloz taş satıhlarda 0-5 (5cm dahil) itinalı sıva raspası yapılması, yüzeylerin yıkanması, sıva yapılmaya hazır hale getirilmesi, her türlü malzeme ve işçilik dahil, beher m2 bedeli:” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen V.0401/1A ile V.0401/2A pozlarının tarifi ile sözleşme yılında geçerli olan Vakıflar Genel Müdürlüğü 2015 yılı Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesi incelendiğinde, adı geçen pozların tekrar sıvanacak yüzeylerde kullanılamayacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüş olduğundan, VGM Birim Fiyat Eki Listesinin Önemli Not Bölümünde yer alan “20-V.0401 Pozu tekrar sıvanacak yüzeyler için kullanılamaz.” ifadesinin, 2014 ve öncesi birim fiyat kitaplarında yer alan V.0401 pozu için geçerli olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla tekrar sıvanan yüzeylerin raspalanması işinde sözleşmesine uygun olarak V.0401/1A ile V.0401/2A pozları üzerinden ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık söz konusu değildir.
Konuya ilişkin gönderilen savunmalarda ise, sorgu sonrasında V.0401/1A ile V.0401/2A pozunun 7 hakkedişte minha edildiği, bunların yerine işe ilişkin ödemenin “V.0402 Tekrar sıvanacak taş veya tuğla gibi satıhlarda sıva raspası yapılması (0-5 cm)” pozuna ait yeni birim fiyat üzerinden yapıldığı belirtilmiştir.
7 hakedişin incelenmesinden, daha önceki hakedişlerde itinalı sıva raspası pozları V.0401/1A ile V.0401/2A üzerinden ödenen toplam … TL’nin minha edilip, yerine V.0402 pozunun yeni birim fiyatı üzerinden … TL (10,48 TL*917,959 m2*1,18 KDV) ödeme yapılarak fark tutarı … TL’nin yükleniciden yersiz tahsil edildiği görülmüştür.
Bu itibarla V.0401/1A ile V.0401/2A pozlarından yapılan ödeme mevzuatına uygun olduğundan, sorguda kamu zararı olarak belirtilen … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
… tarih ve … MİF eki 7 hakediş ile yersiz tahsil edilen … TL’nin ise yüklenici … Ltd. Şti.’ne iadesine,
(Üye …. ile Üye …’nun, “Vakıflar Genel Müdürlüğü 2014 ve öncesi birim fiyat kitaplarında bulunan “V.0401 Zemin bozulmayacak şekilde itinalı sıva raspası yapılması” pozunun, herhangi bir tahribat yapılmadan alttaki zemini bulmak için itinalı olarak sıva raspası yapılması şeklinde tarif edildiği ve bu poza ilişkin olarak Vakıflar Genel Müdürlüğü 2014-2015 yılı Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesinin Önemli Not Bölümünde, “20-V.0401 Pozu tekrar sıvanacak yüzeyler için kullanılamaz.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür. Ancak V.0401 pozunun 2015 yılında geçerli olmaması sebebiyle sözleşmede güncellenmiş V.0401/1A ile V.0401/2A pozuna yer verildiği ve ödemenin bu pozlardan yapıldığı görülmüştür. Ödemeye esas söz konusu pozlar da tıpkı V.0401 pozu gibi taş ve tuğla satıhlarda yapılacak itinalı sıva raspası yapılması işini kapsamaktadır. Buna göre, birim fiyat kitaplarında V.0401/1A ile V.0401/2A pozunun tekrar sıvanacak yüzeylerde kullanılamayacağı açıkça belirtilmemiş ise de, V.0401 pozundan hareketle sözleşmede yer alan söz konusu pozların da tekrar sıvanacak yüzeylerde kullanılması mümkün değildir. Çünkü tekrar sıva yapılıp kapatılacak bir yüzeyin altına itinalı sıva raspası yapılmasının hiçbir mantığı bulunmadığından, bu yüzeye itinalı değil V.0402 pozuna göre normal sıva raspası yapılması daha uygundur. Dolayısıyla tekrar sıvanan yüzeylerin raspalanması işinin bedeli “V.0402 Tekrar sıvanacak taş veya tuğla gibi satıhlarda sıva raspası yapılması (0-5 cm)” pozundan ödenmesi gerekirken, V.0401/1A ile V.0401/2A pozundan ödenmesi sonucu …… TL kamu zararı oluşmuştur ancak bu tutar yüklenicinin hakkedişinden mahsuben tahsil edildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmamıştır.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşın) oy çokluğuyla, karar verildi.
C) “23.101 Her çeşit profil, çelik çubuk ve çelik saçlarla karkas (çerçeve) inşaat yapılması yerine tespiti” pozuna ilişkin kutu profillerin birim ağırlığının hatalı alınması ve yersiz ağırlık fazlası bedelinin ödenmesi ile ilgili olarak,
Denetçi tarafından “23.101 Her çeşit profil, çelik çubuk ve çelik saçlarla karkas (çerçeve) inşaat yapılması yerine tespiti” pozuna ait metraj cetvelinde, hem kutu profillerin birim ağırlığının hatalı alınması hem de yersiz olarak %7 ağırlık fazlası eklenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülmüştür.
Sözleşmede yer alan “23.101 Her çeşit profil, çelik çubuk ve çelik saçlarla karkas (çerçeve) inşaat yapılması yerine tespiti” pozunun birim fiyat tarifinin ölçü bölümünde,
“ÖLÇÜ:1) Ölçmede tartı esastır, imalât aksamı perçin, cıvata ve ek levhaların montajından önce tar¬tılır ve ataşmana geçirilir.
2) Ancak idareler lüzum gördüğü takdirde, proje boyutları üzerinde bütün profillerin ve dü¬ğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tahkik neticesinde, cetvellere nazaran %7 ağırlık fazlasına kadar ödeme yapılır. % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Hesap tahkikinde perçin ve cıvata delikleri dolu alınır. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlığın cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul edilmesi şartıyla tartı esas alınır.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen tarife göre, 23.101 pozu kapsamındaki tüm profil ve levhaların tartı ağırlığının ölçülmesi sonrasında bunların cetveldeki ağırlıklarına nazaran %7 ağırlık fazlasına kadar ödeme yapılabileceği anlaşılmıştır. Ancak profil metraj cetvellerinin incelenmesinde, imalatta kullanılan profil ve saclara ilişkin herhangi bir tartı tutanağının olmadığı, buna rağmen %7 ağırlık fazlasının cetvellere eklendiği görülmüştür. Yine söz konusu cetvellerde yer alan 50*50 s=4 mm kare kutu profillerin TS 5317 standardına göre birim ağırlığının 5,35 kg/m olması gerekirken 5,51 kg/m olarak hesaba katıldığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla 23.101 pozuna ilişkin yapılan ödemede, hem profil ve sacların ağırlıklarının yersiz olarak %7 artırılması hem de 50*50 s=4 mm kare kutu profillerin birim ağırlığının hatalı alınması sonucu toplam …TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Ancak, konuya ilişkin gönderilen savunmalardan …TL kamu zararının, … tarih ve … Muhasebe İşlem Fişine bağlı 7 hakediş ile ahizi …Ltd. Şti.’nden mahsuben tahsil edildiği görüldüğünden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle, karar verildi.
D) Yuvarlak ve dikdörtgen su deposunun çatı sökümü bedelinin mükerrer ödenmesi ile ilgili olarak,
Denetçi tarafından dikdörtgen ve yuvarlak su deposu çatı söküm bedelinin “18.194 Her türlü ahşap çatı sökülmesi” pozu üzerinden ödendiği halde, aynı mahallerdeki aynı iş için “V.0334 Kubbe, tonoz, külah ve benzeri kavisli satıhlarda bakır veya sac kaplama sökülmesi” pozu ile “V.0335 Çatı ve benzeri düz satıhlarda bakır veya sac kaplama sökülmesi” pozu üzerinden mükerrer ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülmüştür.
“18.194 Her türlü ahşap çatı sökülmesi” pozunun birim fiyat tarifinde, “Her türlü ahşap çatının ve çatı örtüsü malzemelerinin itinalı bir şekilde sökülmesi, çıkan malzemelerin cins ve ebatlarına göre ayrı ayrı, boy boy muntazam bir şekilde tasnif edilmesi, istifi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü işçilik, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, her türlü ahşap çatı sökülmesinin 1 m² fiyatı:” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen tariften, 18.194 pozunun her türlü çatı kaplama ve örtü malzemesinin söküm işini kapsadığı anlaşılmıştır. Nitekim söz konusu poza ait metraj cetvelinin incelenmesinde, yuvarlak ve dikdörtgen su deposuna ilişkin 131,49 m2’lik çatı kaplaması söküm bedelinin 18.194 pozundan ödendiği görülmüştür. Buna rağmen, aynı mahallerdeki çatı sökümü için V.0334 pozu ile V.0335 pozundan mükerrer ödeme yapılması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Ancak konuya ilişkin gönderilen savunmalardan … TL kamu zararının, … tarih ve … Muhasebe İşlem Fişine bağlı 7 hakkediş ile ahizi … Ltd. Şti.’nden mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle, karar verildi.