… Bakanlığı … Müdürlüğü kontrollüğünde, … Ltd. Şti. yüklenimindeki “… İşi” ne ilişkin olarak,
A) V.1661/A1 pozunun mükerrer ödenmesi ile ilgili olarak,
Denetçi tarafından “V.1664/A2 Hidrolik kireç harcı ile eski duvar yüzeyine tirfil veya çelik mala perdahlı düz sıva yapılması” pozu kaba sıva ve ince sıva katmanlarını bir arada içerdiğinden söz konusu pozun uygulandığı yüzeyler için ayrıca “V.1661/A1 Hidrolik kireç harcı ile yüzü bozuk düz ve kavisli duvar satıhlarında sıva altı dolgusu yapılması” pozundan mükerrer ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülmüştür.
Sözleşmede yer alan,
“V.1664/A2 Hidrolik kireç harcı ile eski duvar yüzeyine tirfil veya çelik mala perdahlı düz sıva yapılması” pozunun birim fiyat tarifinde, “Sıva yapılacak satıhtaki derzlerin hararetli olan harçlarının temizlenip yıkanması için poz no: V.0130D'deki horasan harcı ile ortalama 3 cm. kalınlıkta 2 tabaka, poz no: V.0131C harcı ile ortalama l cm. kalınlıkta üst tabaka olmak üzere tirfil veya çelik mala perdahlı düz sıva yapılması, yüzeylerinin pürüzsüz ve kalem işi yapılacak hale getirilmesi her türlü malzeme ve işçilik dahil, (sıva yapılacak alanda derz açılması gerekiyor ise derz açma bedeli ilgili pozundan ayrıca ödenir.) beher m2 bedeli:” denilmektedir.
“V.1661/A1 Hidrolik kireç harcı ile yüzü bozuk eski düz ve kavisli duvar satıhlarında sıva altı dolgusu yapılması” pozunun birim fiyat tarifinde ise, “Poz no: V.1661/3 şartları ile poz no: V.0130C horasan harcı ile sıva yapılması, dolgu harcının en az iki tabaka halinde vurulması ve yüzünün mastar çekilmeden engebeli bırakılmaması harcın pirizi tamamlayıncaya kadar 8 saat ara ile sulanması her türlü malzeme ve işçilik dahil, beher m2 bedeli:” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen poz tariflerde, V.1664/A2 pozunun eski duvar yüzeylerinde 3 cm kalınlıkta kaba sıvanın üstüne l cm kalınlıkta ince düz sıvanın yapılmak suretiyle uygulanacağı, V.1661/A1 pozunun ise sıva altı dolgusu yapılarak uygulanacağı, belirtilmektedir. Buna göre sıva altı dolgusu ve ince sıva katmanlarını bir arada içeren V.1664/A2 pozunun uygulandığı yüzeylerde ayrıca V.1661/A1 pozundan ödeme yapılması mükerrerlik oluşturmaktadır.
Ancak konuya ilişkin gönderilen savunmalarda, yapının malzeme (sıva, dolgu malzemesi) kaybı ve bozulmanın yoğun olduğu yüzeylerinde 5-8 cm kalınlığında sıva altı dolgusu yapılarak duvar yüzlerinin düzeltildiği ve üzerine ince sıva çekildiği, buna göre V.1661/A1 ile V.1664/A2 pozlarının uygulandığı toplam 5.156,058 m2’lik yüzeyin, 3.245,110 m2’sinde gerçekleşen imalatı karşılayacak şekilde yeniden oluşturulan “Analiz V.1660/E03/01 500 doz hidrolik kireç harcı ile tirfil veya çelik mala perdahlı 5 cm dolgu sıva üzerine 1,2 cm ince düz sıva yapılması” pozundan ödemenin yapılması gerektiği, kalan 1.910,948 m2’sinde ise sadece düz sıva yapıldığından ödemenin V.1664/A2 pozundan yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Sözleşme eki Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin,
“Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde, işin yürütülmesi aşamasında yapılan ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedellerinin, yüklenici ile birlikte söz konusu maddede belirtilen usuller çerçevesinde tespit edilerek, tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden ödeneceği ifade edilmektedir.
“Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 24’üncü maddesinde, “…Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veyahut teminatından kesilir.” denilmektedir.
“Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinde ise, “…Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir…” hükmü yer almaktadır.
Dolayısıyla işin yürütülmesi aşamasında yapılan geçici hakkedişlerde her bir iş kalemine ilişkin metrajların ve birim fiyatların gerçekleşen imalatı karşılayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Hatalı metrajdan veya fiyattan kaynaklanan ödemenin ise fiili imalata ilişkin olarak yeniden ölçüm yapılması ve/veya yeniden birim fiyat oluşturulması suretiyle sonraki hakedişte veya kesin hakedişte düzeltilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile savunma ekinde yer alan belgeler dikkate alındığında, metraj cetvellerinde V.1661/A1 pozu ile V.1664/A2 pozunun uygulandığı toplam 5.156,058 m2’lik yüzeyin 3.245,110 m2’sinde gerçekleşen imalatın V.1660/E03/01 pozu üzerinden, kalan 1.910,948 m2’sinde gerçekleşen imalatın ise V.1664/A2 pozu üzerinden ödenmesi gerekirken, bazı yüzeylerde mükerrerliğe sebebiyet verecek şekilde hem V.1661/A1 pozundan hem de V.1164/A2 pozundan ödeme yapılması sonucu … TL kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla sorguda … TL olduğu iddia edilen kamu zararının,
Mevzuatına uygun ödendiği anlaşılan … TL’si ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Kalan … TL kamu zararının ise,
Harcama Yetkilisi … (Müdür V.) ile Gerçekleştirme Görevlisi … (V.H.K.İ.), Diğer Sorumlular … (Y. Mim. Res. Uzm.), … (Y. Mim. Res. Uzm.), … (İç Mimar), … (İnş. Yük. Müh.) ve … (İnş. Müh.)’ya, müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle, karar verildi.
B) Fiilen kırmataş serildiği halde “MSB.305 Granülometrik çakıl serilmesi” pozu üzerinden ödeme yapılması ile ilgili olarak,
Denetçi tarafından yazılan sorguda, fiilen kırmataşın serildiği yerlere ilişkin ödemenin sözleşmede yer alan “MSB.305 Granülometrik çakıl serilmesi” pozu üzerinden yapıldığı ifade edilmiştir.
Konuya ilişkin olarak savunmalar ile ekinde yer alan belgelerin incelenmesinde, işin sözleşmesinde “MSB.305 Granülometrik çakıl serilmesi” pozuna yer verildiği ancak uygulamada granülometrik çakıl yerine kırmataş malzemesinin serildiği görülmüştür.
İşe ait 29.01.2013 tarihli Sözleşmenin “Yüklenicinin Teknik Sorumluluğuna İlişkin Şartlar” başlıklı 22’nci maddesinde, “Yüklenici, üstlenmiş olduğu işi, sorumlu bir meslek adamı olarak sözleşme ve ekleri ile fen ve sanat kurallarına uygun şekilde yapmaya mecburdur…” denilmektedir.
Sözleşme eki Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin,
“Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde, işin yürütülmesi aşamasında yapılan ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedellerinin, yüklenici ile birlikte söz konusu maddede belirtilen usuller çerçevesinde tespit edilerek, tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden ödeneceği, ifade edilmektedir.
“Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 24’üncü maddesinde ise, “Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veyahut teminatından kesilir.” denilmektedir.
“Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinde ise, “…Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir…” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, işin yürütülmesi sırasında yapımına karar verilen ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri, yüklenici ile birlikte Şartnamenin 22’nci maddesinde belirtilen usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden ödenecektir. Bu durumda sözleşmede öngörülmemiş olsa da fiilen imalatı gerçekleşen kırmataş malzemesi serilmesi işine ilişkin yeni birim fiyatın tespit edilmesi ve ödemenin tespit edilen bu fiyat üzerinden yapılması gerekmektedir. Projesine uygun gerçekleşmeyen “MSB.305 Granülometrik çakıl serilmesi” işi bedelinin ise düzenlenecek hakedişlerden düşülmesi gerekmektedir.
Sözleşmede fiyatı bulunmayan “04.001/051 32 mm’ye kadar kırmataş serilmesi” işine ilişkin olarak UİGŞ’nin 22’nci maddesinde belirtildiği şekilde MSB.305 pozunun mevcut analizinden ve uygulama yılı rayiçlerinden yararlanılarak yapılan analizde aşağıda gösterildiği üzere yeni birim fiyat 31,81 TL/m3 olarak bulunmuştur.
Dolayısıyla İdare tarafından kırmataş malzemesinin serilmesi işine ilişkin bedelin ödenmesi gerekirken MSB.305 pozundan ödeme yapılması sonucu … TL tutarında kamu zararı oluşmuştur.
Sorguda kamu zararı tutarı … TL olarak belirtilmiş ise de yapılan yeni hesaplamada … TL olarak bulunduğundan,
Kamu zararı oluşturmayan … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
Kamu zararı tutarı …TL’nin ise,
Harcama Yetkilisi … (Müd.V.) ile Gerçekleştirme Görevlisi … (V.H.K.İ.), Diğer Sorumlular … (Y. Mim. Res. Uzm.), … (Y. Mim. Res. Uzm.), … (İç Mimar), … (İnş. Yük. Müh.) ve … (İnş. Müh.)’ya, müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle, karar verildi.
C) Özel Anz 34 pozunun yeni birim fiyat analizinde “01.018 sıcak demirci ustası” ile “01.027 tornacı ustası” rayicine yer verilmesi gerekirken “01.K01 Mütehassıs usta” rayicine yer verildiği ile ilgili olarak,
Denetçi tarafından “Özel ANZ 34 Paslanmaz Çelik Elemanlarla Güçlendirmede İç ve Dış Elemanların Q18 Tijlerle Bağlanması” işine ait yeni birim fiyat analizinde işçilik gideri olarak “01.K01 Mütehassıs usta” nın yerine UİGŞ’nin 22’nci maddesindeki kaynakların verimli kullanılması ilkesi gereği diğer İdarelerde mevcut benzer iş niteliğindeki MSB.805 ile 23.176 pozların analizinde yer alan “01.018 sıcak demirci ustası” ile “01.027 tornacı ustası” rayicine yer verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Sözleşme eki Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin,
“Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde,
“a)Ön veya kesin proje üzerinden veya proje yapımı ile uygulamanın birlikte yapılarak sözleşmeye bağlandığı işlerde işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek ilgili koruma kurulunun onayını almak kaydı ile yapılmasını istediği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelleri,
b)Bu şartnamenin 21 nci maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri,
Yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
Yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki analizlerden biri kullanılır:
a)Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b)İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.
c)Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.
İşin niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri uygulanır.
1)Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
2)İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
3)İdarenin veya diğer idarelerin sözleşmeye bağladığı benzer uygulama işlerinde ortaya çıkan fiyatlar
4)İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.
Yeni birim fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur…” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre işin yürütülmesi aşamasında yapımına karar verilen yeni iş kalemlerine ait birim fiyatın, herhangi bir öncelik sıralaması olmaksızın yeni iş kalemine benzerlik gösteren ve diğer İdarelerde mevcut olan analizlere göre tespit edilmesi mümkün olduğu gibi, yapılan işe ilişkin yerinde ölçülen malzeme miktarları ile işçilik girdilerine göre oluşturulan analize göre tespit edilmesi de mümkündür. Nitekim İdare tarafından Özel Anz 34 pozuna ilişkin yeni birim fiyat, mahallinde kullanılan işçilik saatleri ile malzeme miktarlarının ölçülmesi suretiyle hesaplanmıştır.
Kaldı ki tescilli eski eserlerde yapılacak güçlendirme işinin alanında uzman kişilerce yerine getirilmesi gerekmekte olup, söz konusu iş, yeni yapım işlerinde kullanılan “MSB.805 Paslanmaz çelik imalat yapılması” ve “23.176 Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” pozları ile benzer iş olarak nitelendirilemeyeceğinden, işçilik girdilerinin de kıyaslanması mümkün değildir.
Dolayısıyla Özel Anz 34 pozuna ait yeni birim fiyat analizinde işin niteliğine uygun olarak “01.K01 Mütehassıs usta” rayicine yer verilmesinde mevzuata aykırı bir durumun olmadığı anlaşılmıştır.
Ancak Özel Anz 34 pozuna ait oluşturulmuş fiyat analizinin incelenmesinde, “04.257/3 Ç.1040 kalite Ø (27-60) mm çelik çubuk” malzemesi rayiç fiyatının hatalı alındığı görülmüştür. Söz konusu malzemenin 2011 yılı yayımlanmış birim fiyatı 1,50 TL/kg olduğundan analize bu fiyattan dahil edilmesi gerekirken 11,88 TL/kg fiyatından dahil edilmesi sonucu … TL kamu zararına yol açıldığı ve bu tutarın sorumlulardan tazmini gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı sorguda … TL olarak belirtilmiş ise de,
… TL’ye ilişkin yapılan ödemenin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek husus bulunmadığına,
Kalan … TL’nin ise,
Harcama Yetkilisi … (Müd.V.) ile Gerçekleştirme Görevlisi, … (V.H.K.İ.), Diğer Sorumlular … (Y. Mim. Res. Uzm.), … (Y. Mim. Res. Uzm.), … (İç Mimar), … (İnş. Yük. Müh.) ve … (İnş. Müh.)’ya, müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle, karar verildi.