İhale Mevzuatı İle İlgili İşlemler
… Tur. San. ve Taş. Tic. Ltd. Şti.’nin yükleniminde bulunan … TL sözleşme bedelli “01 Nisan 2017-31 Mart 2018 Dönemi Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı İşinde,
A) Yüklenici ile alt yükleniciler arasında düzenlenen ve İdareye sunulan sözleşmelerden sözleşme damga vergisinin alınmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun,
“Konu” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir.”
“Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde,
“Damga vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir.” denilmektedir.
“Vergileme Ölçüleri” başlıklı 10’uncu maddesinde,
“Damga vergisi nispi veya maktu olarak alınır.
Nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetleri esastır.
Belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder.”
“Resmi Dairelerin Mecburiyeti” başlıklı 26’ncı maddesinde,
“Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve eksik olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.” hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I. Akitlerle İlgili Kağıtlar" başlıklı bölümünün I/A fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin damga vergisine tabi tutulacağı belirtilmiş olup bu tablonun I/A-1 fıkrasında ise bu oran binde 9,48 olarak belirlenmiştir.
Yine, 01 Nisan 2017 - 31 Mart 2018 Dönemi Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı İşine ilişkin Teknik Şartnamenin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 3’üncü bölümünde,
“3.6. Personel taşıma hizmetlerinde kullanılacak mülkiyeti yükleniciye ait olmayan her bir aracın sahibi ile yüklenici arasında ihale konusu personel taşıma işine ilişkin olarak yazılı sözleşme yapılması ve bu sözleşmenin işe başlama tarihinden önce idareye sunulması zorunludur. İşin devamı sırasında araçların değiştirilmesi veya mevcut araç sayısının artırılması halinde bu araçların sahipleri ile de aynı şekilde yazılı sözleşme yapılacak ve söz konusu araçlar taşıma hizmetine başlamadan önce bu sözleşmeler idareye sunulacaktır. Yüklenici ile araç sahibi arasında yapılacak sözleşmede, işin adı, süresi, sözleşme bedeli ve ödeme şartları ile tarafların hak ve yükümlülükleri belirtilecektir.” denilmiştir.
Yapılan incelemede, asıl yüklenici firmanın, teknik şartname hükümlerine göre alt yüklenici olarak çalıştırdığı araç sahibi kişi veya firmalar ile sözleşme imzaladığı ve bu sözleşmelerin İdareye sunulduğu ancak İdare tarafından sözleşme damga vergisinin aranmadığı görülmüş olmakla beraber, damga vergisinin mahiyeti itibariyle genel bütçeyi ilgilendiren bir gelir kalemi olması hasebiyle, … Kurum açısından bir kamu zararına sebebiyet verildiğinden bahsetmek mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, … Tur. San. ve Taş. Tic. Ltd. Şti.’nin yükleniminde bulunan … TL sözleşme bedelli 01 Nisan 2017-31 Mart 2018 Dönemi Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı İşinde, yüklenici ile alt yükleniciler arasında düzenlenen ve İdareye sunulan sözleşmelerden sözleşme damga vergisinin alınmaması sonucu … Kurum açısından herhangi bir şekilde kamu zararına sebebiyet verilmediğinden, uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oybirliğiyle karar verildi.
B) Servis araçlarının Teknik Şartnamede belirtilen saatte hizmet binasına ulaşmadığı günler için İdare tarafından sözleşmede öngörülen cezai yaptırımların uygulanmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
01 Nisan 2017 - 31 Mart 2018 Dönemi Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı İşine ilişkin olarak düzenlenen Teknik Şartnamenin 1.5. maddesinde, araçların akşamları İdare tarafından belirtilen hareket saatlerinden en az 5 dakika önce İdare hizmet binası önünde hazır bulunacakları ve akşamları saat 18.10’da hareket edecekleri, sabahları ise, personelin en geç 08.55’de İdare hizmet binasında olacak şekilde seferlerini tamamlayacağı hükme bağlanmıştır. Aynı Şartnamenin 16.1.1. maddesinde ise, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde İdarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin %0.05 (onbinde beşi) oranında para cezası uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, servislerin bazı günlerde Kuruma geç gelmesinin yüklenicinin elinde olmayan ve kabul edilebilir bir takım nedenlerden kaynaklandığı, ayrıca bu durumun hizmette herhangi bir aksamaya yol açmadığı gerekçesiyle İdarece herhangi bir cezai müeyyidenin uygulanmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, İdarece söz konusu söz konusu gecikmelerin kabul edilmediği durumlarda gerekli kesintinin yapıldığı, bu kapsamda sorumlularca duruşmada sırasında sunulan … tarih ve … hakedişin incelenmesinde yüklenicinin Kuruma geç geldiği günler için hakedişinden … TL tutarında ceza kesintisinin yapıldığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla söz konusu servis araçlarının gecikmesinin İdarece kabul edilmediği durumlarda, sözleşmeden kaynaklanan cezai kesintinin yapıldığı, ancak sorgu konusu edilen günlerde böyle bir durumun oluşmaması sebebiyle İdarece herhangi bir yaptırıma başvurulmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, servis araçlarının Teknik Şartnamede belirtilen saatte hizmet binasına ulaşmadığı günler için İdare tarafından sözleşmede öngörülen cezai yaptırımların uygulanmamasının uyuşmazlık konusu edildiği ancak kamu zararı oluşturmayan … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.