İhale mevzuatı ile ilgili işlemler
… Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin yükleniminde bulunan … Merkezinin İdari Bina Olarak Tadilat ve Onarım İkmal İnşaatı İşi ile ilgili olarak,
A) MSB.686 “Andezit U harpuşta yapılması (6 cm kalınlığında ve her boyutta)” pozunun birim fiyat tarifinde, harpuşta yapılacak kısma şartnamesine uygun olarak ortalama 5 cm. kalınlığında tesviye harcı yapılacağı belirtilmesine rağmen, uygulamada 3 cm kalınlığındaki harçla altlık oluşturulması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
MSB.686 “Andezit U harpuşta yapılması (6 cm kalınlığında ve her boyutta)” pozunun birim fiyat tarifinde,
“Harpuşta yapılacak kısma şartnamesine uygun olarak ortalama 5 cm. tesviye harcı yapılması, bunun üzerine ortalama 3 cm. kalınlıkta 400 kg. çimento dozlu harçla 6 cm.lik andezit plakaların projesine göre suyun akışını sağlayacak şekilde her iki tarafa eğimi verilmiş, damlalığı yapılmış ve oyuğu hazırlanmış harpuştanın yerine konması, harç bulaşıklarının temizlenmesi, silinmesi, her türlü malzeme ve zayiatı, işyerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, müteahhit karı ve genel giderler dahil 1 m2 fiyatı: Ölçü: Yatay izdüşüm düzlemi üzerinden alanı hesaplanır.” denilmek suretiyle harpuşta yapılacak kısma Şartnamesine uygun olarak ortalama 5 cm. kalınlığında tesviye harcı yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Savunma ekinde sunulan belgelerin incelenmesinde, 10 ayrı yerden alınan kesitte, harpuşta kalınlığının A1=7 cm, A2=4 cm, A3=5 cm, A4=5 cm, A5=7 cm, A6=4 cm, A7=6 cm, A8=4 cm, A9=5 cm, A10=3 cm olarak ölçüldüğü ve bu ölçümlerin ortalaması alındığında ((7+4+5+5+7+4+6+4+5+3)/10=5) kalınlığın ortalama 5.00 cm’ye tekabül ettiği tespit edildiğinden bahse konu imalat ile ilgili kamu zararının oluşmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, MSB.686 “Andezit U harpuşta yapılması (6 cm kalınlığında ve her boyutta)” pozundan yapılan ödemenin yasal düzenlemelere uygun olduğuna ve kamu zararı oluşturmayan … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
B) İşin ilk keşfinde ÖZEL K-8 poz patlatılmış granit döşeme imalatı yapılmasının öngörüldüğü ancak daha sonra İdarece andezit kaplama yapılmasına karar verilmesi üzerine uygulamada 2 cm kalınlığında andezit kaplama yapılmasına rağmen ödemenin ÖZEL K-8 patlatılmış granit döşeme yapılması pozundan gerçekleştirilmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Anahtar teslimi götürü bedel olarak ihale edilen anılan yapım işine ilişkin olarak düzenlenen sözleşmenin 27’nci maddesinde, sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin (YİGŞ) “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde yer alan,
“(1) 12 inci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri…” hükmü ile işin yürütülmesi aşamasında proje değişikliği nedeniyle idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21’inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedellerinin hangi usulle ve ne şekilde ödeneceği belirtilmiştir.
Diğer yandan, yapımından vazgeçilen imalat kalemlerinden yapılacak kesintiler konusunda ise Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının 09.01.2014 tarih ve 2014/04 sayılı Kararında, yapımından vaz geçilmesi nedeniyle sözleşme bedelinden tutarları düşülecek işlere ait birim fiyatların, YİGŞ’nin 22’nci maddesi hükmünün kıyasen uygulanması suretiyle bu maddede belirtilen usul ve esaslara göre tespit edileceği vurgulanmıştır.
Dolayısıyla, anılan İşe ilişkin Sözleşmenin 27’nci maddesinde, iş artışlarında veya iş eksilişlerinde ödenecek ve/veya kesilecek iş kalemlerinin ne şekilde ödeneceği ve/veya kesileceği konusunda YİGŞ’nin 22’nci maddesi hükmünün uygulanacağı belirtildiğinden, tıpkı yaklaşık maliyet tespitinde, yapılması öngörülmeyen yeni imalat kalemlerinin birim fiyatlarının belirlenmesinde olduğu gibi, yapımından vazgeçilen imalatlar için de YİGŞ’nin 22’nci maddesi gereğince yeni ve güncel fiyatların belirlenmesi ve yapılacak olan kesintinin de belirlenen bu fiyatlar esas alınarak yapılması gerekmektedir.
Konu hakkında sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda da, anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerin, uygulama projeleri ve bunların mahal listelerine dayalı olarak “işin tamamı için” yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden akdedilmesi nedeniyle, bahsi geçen iş için yüklenicinin mevcut poz ile ilgili olarak herhangi bir birim fiyat vermesi olanağı bulunmadığını, bu nedenle tüm iş artış ve eksilişlerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesine göre yapıldığı ve yapımından vazgeçilen Özel K.8 poz nolu patlatılmış granit yapılması imalatının … tarih ve … hakedişten minha edildiği ve onun yerine fiilen imalatı yapılan andezit taş kaplama imalatı bedelinin ödendiği bildirilmiştir.
Bu itibarla, adı geçen işin ilk keşfinde ÖZEL K-8 poz patlatılmış granit döşeme imalatı yapılması öngörülmesine rağmen fiilen 2 cm kalınlığında andezit kaplama yapılması nedeniyle oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de söz konusu tutarın … tarih ve … ödeme emri belgesi ekinde yer alan … hakedişte minha edilmek suretiyle … Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’den mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
C) ÖZEL-K18 poz “Masif ahşaptan saçak altı kaplama yapılması” imalatı ile ilgili olarak mahallinde yapılan incelemede, saçak altı kaplamasında malzeme olarak masif ahşap yerine alüminyum panel kullanılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Anahtar teslimi götürü bedel olarak ihale edilen anılan söz konusu yapım işine ilişkin olarak düzenlenen sözleşmenin 27’nci maddesinde, sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin (YİGŞ) “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde,
“(1) 12 inci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.
…” denilmek suretiyle, işin yürütülmesi aşamasında proje değişikliği nedeniyle idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21’inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedellerinin hangi usulle ve ne şekilde ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Diğer yandan, yapımından vazgeçilen imalat kalemlerinden yapılacak kesintiler konusunda ise Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının 09.01.2014 tarih ve 2014/04 sayılı Kararında, yapımından vaz geçilmesi nedeniyle sözleşme bedelinden tutarları düşülecek işlere ait birim fiyatların, YİGŞ’nin 22’nci maddesi hükmünün kıyasen uygulanması suretiyle bu maddede belirtilen usul ve esaslara göre tespit edileceği vurgulanmıştır.
Dolayısıyla anılan İşe ilişkin Sözleşmenin 27’nci maddesinde, iş artışlarında veya iş eksilişlerinde ödenecek ve/veya kesilecek iş kalemlerinin ne şekilde ödeneceğine ve/veya kesileceği konusunda YİGŞ’nin 22’nci maddesi hükmünün uygulanacağı belirtildiğinden, tıpkı yaklaşık maliyette yapılması öngörülmeyen yeni imalat kalemlerinin birim fiyatlarının belirlenmesinde olduğu gibi, yapımından vazgeçilen imalatlar için de YİGŞ’nin 22’nci maddesi gereğince yeni ve güncel fiyatların belirlenmesi ve yapılacak olan kesintinin de belirlenen bu fiyatlar esas alınarak yapılması gerekmektedir.
Ayrıca, anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerin, uygulama projeleri ve bunların mahal listelerine dayalı olarak “işin tamamı için” yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden akdedilmesi nedeniyle, bahsi geçen iş için yüklenicinin mevcut poz ile ilgili olarak herhangi bir birim fiyat vermesi olanağı bulunmamaktadır. Nitekim, savunma ekinde sunulan mukayeseli keşif raporunun incelenmesinde, tüm iş artış ve eksilişlerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesine göre yapıldığı ve yapımından vazgeçilen Özel K.18 poz masif ahşaptan saçak altı kaplama yapılması imalatının … tarih ve … hakedişte minha edildiği ve ödemenin fiilen uygulanan imalata uygun olan YFA.İ.04 “Derz aralıklı aliminyum kompozit panel montajı yapılması” pozundan gerçekleştirildiği görülmüştür.
Bu itibarla, bahsi geçen yapım işinde, ÖZEL-K18 poz “Masif ahşaptan saçak altı kaplama yapılması” imalatında, masif ahşap yerine alüminyum panel kullanılmasından kaynaklanan … TL tutarındaki kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, söz konusu tutarın … tarih ve … sayılı ödeme emri belgesi ekinde yer alan hak ediş ile … Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
D) İşin projesinde andezit döşeme yapılması imalatının 5 cm kalınlıkta yapılacağı öngörülmesine rağmen uygulamada 4 cm kalınlığında yapılması ancak ödemenin 5 cm üzerinden gerçekleştirilmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Savunmada da açıklandığı üzere, işin projesinde 4 cm andezit kaplama yapılmasının öngörüldüğü ancak mevcut alana ağır vasıtalı araçların yükleme boşaltma için çıkartılacağı gerekçesiyle, kontrol teşkilatı tarafından söz konusu kaplamanın 5 cm kalınlığında yapılması gerektiği hususunun ek tutanakla yükleniciye bildirildiği, ancak daha sonra 5 cm kalınlığında taşın temininde sıkıntı yaşanması ve gelen malzemenin yeterli kalitede olmaması ile istenilen kalitedeki malzemenin geliş süresinin iş programına uymaması nedenleriyle tekrar ihalede öngörüldüğü şekilde 4 cm kalınlığında andezit taş imalatının yapılmasına karar verildiği, dolayısıyla 5 cm kalınlığında andezit taş döşenmesi ile ilgili olarak yükleniciye herhangi bir ödemede bulunulmadığı ve projede öngörüldüğü şekilde 4 cm kalınlığında andezit taş kaplaması yapıldığı ve yapılan ödemelerin işin projesine uygun şekilde gerçekleştirilen 4 cm kalınlığındaki andezit döşeme imalatı karşılığında yapıldığı görülmüştür.
Bu itibarla, … Müh. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin yükleniminde bulunan … Merkezi Tadilat ve Onarım İkmal İnşaatı İşinde, andezit döşeme yapılması imalatına ait ödemenin yasal düzenlemelere uygun olduğuna ve kamu zararı oluşturmayan … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.