İhale mevzuatı ile ilgili işlemler
… Rest. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan … Kalesi Restorasyon Çevre Düzenlemesi ve Teşhir, Tanzim Uygulama İşi ile ilgili olarak,
A) 3012 “10 mt Yüksekliğe Kadar Ağır İş İskelesi Yapılması”, Analiz 11 “Kale Beden Duvarlarında Askıya Alınmış Veya Tamamen Örgüsü Bozulmuş, Bağlayıcılığı Kalmamış Sökülmesi Gereken, Toprak Harçlı Kaplama Taşının Kontrollü Olarak Tek Tek Sökülerek İskeleden Alınması, Temizlenerek İstiflenmesi” ve Analiz 14 “Arkeolojik Kazı Yapılması ve Buluntularının Projelendirilmesi” pozlarında revize fiyat uygulanmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Anılan yapım işine ilişkin Tip Sözleşmenin “Sözleşmede bulunmayan İşlere Ait Birim Fiyat Tespiti” başlıklı 31’inci maddesinin 2’nci fıkrasında,
“Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan herhangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında % 50’yi aşan artışın meydana gelmesi ve toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgli iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde elli artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.
R= F x [1- (A x F ) / S ]
S = Sözleşme Bedeli (TL),
F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı (TL/…),
A= İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m2 vb.),
R= Revize birim fiyat (TL/…).” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, 3012 “10 mt Yüksekliğe Kadar Ağır İş İskelesi Yapılması”, Analiz 11 “Kale Beden Duvarlarında Askıya Alınmış veya Tamamen Örgüsü Bozulmuş, Bağlayıcılığı Kalmamış Sökülmesi Gereken, Toprak Harçlı Kaplama Taşının Kontrollü Olarak Tek Tek Sökülerek İskeleden Alınması, Temizlenerek İstiflenmesi” ve Analiz 14 “Arkeolojik Kazı Yapılması ve Buluntularının Projelendirilmesi” pozlarında revize fiyat uygulanması gerekirken bunun yapılmaması nedeniyle oluşan … TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, söz konusu tutarın … gün … ödeme emri ekinde yer alan … hakedişte minha edilmek suretiyle … Rest. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’den mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle, karar verildi.
B) Analiz 14 “Arkeolojik Kazı Yapılması ve Buluntuların Projelendirilmesi” pozuna ait birim fiyat tarifinde, hafriyatın şantiye içinde gösterilen yere taşınmasının birim fiyata dahil olduğu belirtilmesine rağmen bu poz bünyesinde yer alan arkeolojik kazı malzemesine Analiz -09 “Şantiye sınırları içerisinde el arabası ile malzeme nakli” pozu kapsamında ayrıca şantiye içi nakliye bedeli ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Analiz -14 “Arkeolojik Kazı Yapılması ve Buluntuların Projelendirilmesi” pozunun birim fiyat tarifinde, hafriyatın şantiye içinde gösterilen yere taşınmasının birim fiyata dahil olduğu belirtilmiştir.
Konuya ilişkin olarak, ödeme belgeleri ile sorumluların savunmaları ekinde yer alan belgelerin incelenmesinde, gerek şantiye sınırları içine girişin sağlandığı kapıların genişliklerinin araç geçişi için elverişli olmaması, gerekse de, şantiye alanının tümünün 1. derece arkeolojik sit alanı olması sebebiyle saha içine indirilemeyen taş, ahşap, kum gibi malzemelerin kamyon, kamyonet veya traktörlerden öncelikle saha dışına indirildiği, buradan da şantiye sahası içinde belirlenen malzeme stok/istif alanlarına taşınarak gerekli ebatlandırma ve hazırlık çalışmalarının tamamlandığı, daha sonra hazırlanan veya hazır bekleyen malzemelerin mesafesi 80 -130 mt arasında değişen uygulama yapılacak bölümlere el arabası ile taşındığı ve uygulama sırasına göre yapının içine, üzerine ya da üst kotlarına yatayda el arabası ile düşeyde ise makara ile taşındığı, bu aşamada gerçekleştirilen taşıma mesafesinin 4-12 mt arasında değiştiği görülmüştür.
Kazı ve hafriyattan çıkan toprak ve moloz nakli hususunda ise,
Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 14.001-14.017/2 poz el ile kazı yapılması imalatlarına ait birim fiyat tariflerinde, kazının yapılması, taşıtlara yüklenmesi ve boşaltılması veya 4 metreye kadar atılması işlemlerinin birim fiyat kapsamında olduğu belirtildiğinden, 4 mt’ye kadar olan yükleme, boşaltma ve atma işlemleri için yükleniciye herhangi bir ödeme yapılması mümkün olmamakla birlikte 4 mt’yi aşan yükleme boşaltma ve taşıma işlemleri için yükleniciye ödeme yapılabileceği açıktır. Bu kapsamda yapılan incelemede, kazılardan çıkan toprak ve hafriyatın ilk olarak 4-6 mt mesafede bulunan kazı alanının yanında biriktirildiği ancak kazı ve moloz hafriyatı sırasında arkeolojik buluntuların çıkması nedeni ile kazı malzemesinin öncelikle 40 - 60 mt mesafede bulunan eleme alanına, eleme sonrası ise kamyon, iş makinesi gibi araçların alan içerisindeki arkeolojik kalıntılara zarar vermesi ihtimaline karşı el arabası ile şantiye dışında bulunan ve 50-120 mt mesafede bulunan moloz/toprak biriktirme alanına taşındığı, buradan da traktör ve kamyonlara yüklenerek şantiye sahasına dışında bulunan moloz döküm alanına iletilmek suretiyle ortalamada 50 mt-120 mt arasında değişen mesafelerde taşıma işinin gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
Analiz 9 “Şantiye sınırları içerisinde el arabası ile malzeme nakli” pozunun metrajına dahil edilen Analiz 14 “Arkeolojik Kazı Yapılması ve Buluntuların Projelendirilmesi” pozunun birim fiyat tarifinde geçen “hafriyatın şantiye içinde gösterilen yere taşınması dahil her türlü malzeme ve işçilik dahil…” ifadesi ile imalat yapılan yani fiziki olarak çalışılan yerdeki taşımalar ile yükleme ve boşaltmanın birim fiyata dahil olması kastedilmektedir. Ancak, şantiye alanının tümünün 1. derece arkeolojik sit alanı içinde yer alması nedeniyle ağır tonajlı kamyon ve tırların şantiye sahasına girememesi sonucu uygulamada el arabası ile gerçekleştirilen taşıma mesafesinin şartlara bağlı olarak işin başında el arabası ile nakliye için öngörülen taşıma mesafenin çok üzerinde gerçekleştiği anlaşılmıştır. Bu nedenle, İdarece Analiz 9 pozu “Şantiye sınırları içerisinde el arabası ile malzeme nakli” adı altında yeni birim fiyat analizi yapılmış ve analizdeki taşıma mesafesi “Taşıma Genel Teknik Şartnamesi” nde geçen “El arabasıyla en fazla 100 mt. mesafeye kadar olan taşımalar yapılır.” hükmüne uygun olarak 100 mt ile sınırlandırılmıştır.
Bu itibarla, … İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan … Restorasyon Çevre Düzenlemesi ve Teşhir, Tanzim uygulama işinde, Analiz 9 “Şantiye sınırları içerisinde el arabası ile malzeme nakli” pozundan yapılan ödemenin yasal düzenlemelere uygun olduğuna ve kamu zararı oluşturmayan … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
C) YFA-01 poz “Şantiye çevresinin çelik karkas üzeri levha kaplama ile çevrilmesi işi” imalatı ile yükleniciye yersiz ödemede bulunulması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
İşe ait sözleşmenin “İşin ve İş Yerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesinin 17.2. numaralı fıkrasında, “Yüklenicinin iş ve iş yerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda Uygulama İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır.” denilerek Uygulama İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) hükümlerine atıf yapılmıştır. Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin son fıkrasında ise, “… gerek yapı denetimi görevlileri tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. ” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin 9’uncu maddesi hükmü, ister idarenin talebi üzerine olsun isterse yüklenicinin kendi arzusu ile yapılmış olsun, işin ve işyerinin korunması amacıyla uygulanan güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümünün yükleniciye ait olduğunu, bu amaçla idare bütçesinden herhangi bir ödeme yapılamayacağını açıkça ortaya koymaktadır.
Bu kapsamda, anılan yapım işine ait Sözleşmenin ekinde yer alan ve İdare ile yüklenici tarafından onaylanmış Birim Fiyat Teklif Cetveli incelendiğinde, bu iş kapsamında şantiye çevresine çelik karkas üzeri levha kaplama yapılması işine veya benzeri bir iş kalemine yer verilmediği görülmüştür. Dolayısıyla, işin Yüklenicisi sözleşme eki Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin ilgili hükmü gereğince, gerek İdareden gelen talep üzerine gerekse de kendi arzusu ile gerçekleştirilecek iş ve işyerinin güvenliği ve korunması amacıyla yapılacak uygulamalar için kendisine herhangi bir bedel ödenmeyeceğini bilerek teklifini verdiğinden YFA-01 poz imalat bedelinin yükleniciye ödenmesi sonucunda oluşan … TL tutarındaki kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, söz konusu tutarın …...tarih ve …...sayılı ödeme emri ekinde yer alan … tarihli … hakedişte minha edilerek … Rest. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’den mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.