İhale mevzuatı ile ilgili işlemler
… İnşaat Mühendislik-Taahhüt’ün yükleniminde bulunan ... Yapımı İşinde,
A) KGM/3410 (Ocak taşından istifli köprü ve menfez tahkimatı) ile KGM/17.031/K (Ocak taşı ile çaplanmış moloz taş inşaatı) pozları için ihtiyaç duyulan taşın nakliye birim fiyatı birim fiyat teklif cetvelinde (07.006/K) 120 km mesafe esas alınarak belirtilmişse de, işin devamı sırasında GESTAŞ’dan alınan izin üzerine taşın ortalama mesafesi 91.59 km olarak belirlenip bu mesafeye göre yeni nakliye birim fiyatı belirlendiği halde 5.919,08 m3’lük taş için 120 km’lik mesafe üzerinden nakliye bedeli ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Söz konusu işe ait birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, 07.006/K (120 KM, Y=2,5) pozu için teklif edilen birim fiyatın … TL/m3 olduğu, bu birim fiyatın, iş kapsamında yer alan KGM/3410 (Ocak taşından istifli köprü ve menfez tahkimatı) ve KGM/17.031/K (Ocak taşı ile çaplanmış moloz taş inşaat) pozları için ihtiyaç duyulan taşa ait nakliyeyi kapsadığı, yükleniciye 11.01.2017 tarihinde iş yeri teslimi yapılarak işin başlatıldığı ve bu iki poz için ihtiyaç duyulan taşın, 07.006/K (120 KM, Y=2,5) pozu üzerinden temin edilmeye başlandığı ancak söz konusu işin devamı sırasında projenin revize edilerek 17/02/2017 tarihli olur kapsamında, Analiz-1 (Ocaktan çaplanmış moloz taşı ile düşü havuzlu ıslah sekisi yapılması), Analiz-2 (Ocak taşından istifsiz köprü ve menfez tahkimatı) pozları ve bu pozların alt analizlerinde yer alan, 91,59 km’ye esas alt nakliye analizinin işin kapsamına dahil edildiği,
Ancak, … Valiliği’ne bağlı GESTAŞ Deniz Ulaşım Tur. Tic. A.Ş.’nin belirlediği kurallar gereği, Çanakkale Feribot İskelesi üzerinden kamyon ve tır geçişlerinin yasak olması nedeniyle kamyon ve tır geçişleri için araçların Lapseki Feribot İskelesini kullanmak zorunda olduğu, İdarenin yürüttüğü iş kapsamında da bu durumun geçerliliğini koruduğu ve nakliye tırlarının Lapseki Feribot İskelesini kullanarak Gelibolu Feribot İskelesine geçiş yaptığı ve Gelibolu üzerinden Kabatepe mevkiine intikal ederek 120 km’lik nakliye mesafesini kat ettikleri, kontrol teşkilatı olarak İdarenin nakliye tırlarının Çanakkale-Eceabat Feribot Güzergahını kullanabilmeleri için gerekli iznin alınabilmesi için GESTAŞ Deniz Ulaşım Tur. Tic. A.Ş.’ye başvurulduğu ve yazılan dilekçede, Çanakkale-Eceabat Feribot güzergahını ağır vasıtaların (kamyon, tır) kullanamayacağına yönelik yasaklamanın, İdarece yürütülen iş kapsamında lojistik faaliyetlerini yürüten nakliye tırlarına uygulanmaması ve böylelikle lojistik faaliyetlerinin Çanakkale-Eceabat Feribot güzergahı üzerinden yürütülebilmesi için müsaade istenildiği ve bunun sonucunda 20 Mart Törenlerinden sonra, tonajsız (yüksüz, boş) kamyon ve tırların Çanakkale-Eceabat feribot güzergahını kullanabileceği yönünde bir müsaade alındığı, buna bağlı olarak yüklenicinin 20 Mart tarihine kadar Lapseki-Gelibolu-Kabatepe güzergahı üzerinden nakliyelerini gerçekleştirmeye devam ettiği ve bu güzergahı kullanmak suretiyle 5.919,08 m3’lük taş naklini gerçekleştirdiği, nitekim bu hususun duruşmada sunulan nakliye kantar fişleri ile de tevsik edildiği görülmüştür.
Dolayısıyla, 20 Mart tarihine kadar yapılan nakliyelerde, yüklenicinin 120 km kat etmek suretiyle, Lapseki-Gelibolu-Kabatepe güzergahını kullanarak, ocaktan yüklenen taşları iş sahasına getirdiği, dönüşte ise tekrar aynı güzergahı kullanmak suretiyle 120 km mesafe kat ederek toplamda 240 km’lik bir güzergah üzerinden lojistik faaliyetlerini gerçekleştirdiği, ancak 20 Mart tarihi itibari ile Lapseki-Gelibolu-Kabatepe güzergahını kullanarak iş sahasına gelen tonajlı tırların, yüklerini boşalttıktan sonra tekrar aynı güzergahı kullanmak suretiyle geri dönüş yapmak yerine, GESTAŞ’tan alınan müsaade ile Eceabat Feribot İskelesini kullanarak dönüş mesafesinin 63,18 km’ye düşürüldüğü, böylelikle yüklenicinin 120 km gidiş, 120 km dönüş olmak üzere ortalama 120 km mesafe kat etmek yerine 120 km gidiş ve 63,18 km dönüş olmak üzere ortalama [(120 km+63,18 km)/2]= 91,59 km mesafe yol kat ederek nakliye maliyetinin düşürüldüğü anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, sorguda iddia edildiği şekilde yeni nakliye analizi yapıldığında 120 km’yi esas alan 07.006/K (120 KM, Y=2,5) pozunun geçerliliğini yitirmediği, çünkü yüklenicinin 20 Mart tarihine kadar nakliyesini gerçekleştirdiği 5.919,08 m3’lük taşın ihzar edildiği ancak yükleniciye ihzarat bedeli değil, imalat gerçekleştirdikçe, gerçekleşen imalat kadar hakediş bedeli ödendiği, bu sebeple 20 Mart öncesinde fiilen 120 km üzerinden nakliyesi gerçekleşen 5.919,08 m3 taş miktarının ödemesinin, bu taşlar ile yapılan imalat miktarına paralel olarak 07.006/K (120 KM, Y=2,5) pozu ile ödendiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 5.919,08 m3 taşın GESTAŞ’tan alınan izinden önce ortalama 120 km mesafe üzerinden taşındığı anlaşıldığından, yapılan iş ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna ve uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
B) Analiz-4 poz “Ahşabın Temini, Daldırma Yöntemi ile Emprenye Edilmesi, Hatıl Yapılması” işi yeni birim fiyat analizi kapsamında yer alan 1. sınıf köknar kereste için Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait 04.153/A poz rayicinin esas alınması gerekirken Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait 04.V014 poz rayicin esas alınması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Sözleşmenin “Sözleşmede Bulunmayan İşlere Ait Birim Fiyat Tespiti” başlıklı 31’inci maddesinde, birim fiyat teklif cetvelinde yer almayan yeni iş kalemlerinin bedellerinin Uygulama İşleri Genel Şartnamesindeki hükümler çerçevesinde tespit edileceği belirtilmiş olup, anılan Şartnamenin “Sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde,
“…
b) Bu şartnamenin 21 nci maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri,
Yüklenici ile birlikte aşağıdaki usuller çerçevesinde tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
Yeni birim fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizler.
c) Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.
İşin niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri uygulanır.
1) Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
2) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
3) İdarenin veya diğer idarelerin sözleşmeye bağladığı benzer uygulama işlerinde ortaya çıkan fiyatlar
4) İdarece kabul edilmek şartı ile uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış yerel rayiçleri.
Yeni birim fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni birim fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, birim fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.
…” denilmek suretiyle işin niteliğine uygun şekilde ve kaynakların verimli kullanılması ilkesi gözetilerek rayiçlerin tespit edilebileceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda yapılan incelemede, Analiz-4 poz numaralı “Ahşabın Temini, Daldırma Yöntemi ile Emprenye Edilmesi, Hatıl Yapılması” işi yeni birim fiyat analizi kapsamında yer alan 1. sınıf köknar kereste için rayiç olarak alınması gerektiği iddia edilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait 04.153/A pozun birim fiyatının daha ekonomik olduğu görülmüş olmakla birlikte, yapılan işte aranılan standartları karşılamaması nedeniyle İdarece işin niteliğine uygun olmadığı değerlendirilerek yapılan imalata uygun şekilde Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait 04.V014 poz rayicin esas alındığı anlaşılmış bulunmaktadır.
Bu itibarla, … İnş. Müh. Taahhüt’ün yükleniminde bulunan … Yapımı İşinde, Analiz-4 poz numaralı “Ahşabın Temini, Daldırma Yöntemi ile Emprenye Edilmesi, Hatıl Yapılması” işi yeni birim fiyat analizi kapsamında yer alan 1. sınıf köknar kereste için Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait 04.153/A poz rayiç yerine işin niteliğine daha uygun olan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait 04.V014 poz rayicin esas alınması işleminin yasal düzenlemelere uygun olduğuna ve uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
C) Y.15.001/2B poz numaralı “Makine ile her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması” pozunun tarifinde kazı malzemesinin 25 metreye kadar taşınması birim fiyata dahil edildiğinden nakliye bedeli hesaplanırken bu mesafenin düşülmemesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Y.15.001/2B pozun teknik tarifi ile tanımında yer alan,
“Yumuşak ve sert toprak zeminde, makina ile kazının yapılması, taşıtlara yüklenmesi, 25 metreye kadar taşınması, depo, imla veya sedde yerinde boşaltılması, serilmesi, inşaat yapıldıktan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması, kazılan yerin taban ve yan cidarlarının, depo ve dolgunun tesviyesi ve düzeltilmesi için yapılan her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, 1 m³ kazı fiyatı:
ÖLÇÜ:
Kazının hacmi kazı projesi üzerinden hesaplanır.
NOT:
1)Bu birim fiyata su zammı, iksa, 25 metre dışındaki taşıma, dolgunun sulama ve sıkıştırma bedelleri dâhil değildir.
2)Derinlik zammı ödenmez.” şeklindeki açıklamalardan, kazının taşıtlara yüklenmesi, boşaltılması ve serilmesi işlemlerinin tamamının 25 metrelik taşıma mesafesi için geçerli olduğu ve yüklenicinin 25 metreden sonraki kısımlarda ihtiyaç duyulan yükleme-boşaltma-serim-figüre gibi iş kalemlerine ilişkin bir yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Y.15.001/2B “Makine ile her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması (Derin kazı)” pozu kapsamındaki malzemeye ilişkin reel taşıma mesafesinin sorguda iddia edildiği gibi 100 metre değil 125 metre olduğu ancak bu mesafeden 25 metrelik kısmın İdarece zaten dikkate alındığı ve N.YF.29 “Yumuşak ve Sert Toprak Nakli” pozuna ilişkin nakliye birim fiyatı hesaplanırken nakliye mesafesinin (125-25) = 100 metre olarak dikkate alındığı görülmüştür.
Bu itibarla, anılan yapım İşinde, Y.15.001/2B “Makine ile her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması (Derin kazı)” pozunda, nakliye mesafesinin 75 mt yerine 100 mt olarak dikkate alınmasının yasal düzenlemelere uygun olduğuna ve kamu zararı oluşturmayan … TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.