13- Araç Kiralanması
… Büyükşehir Belediyesi İnşaat Taahhüt Otomotiv Petrol Ürünleri Gıda Reklam ve Organizasyon Tic. San. A.Ş.’nin yükleniminde bulunan … adet (sürücüsüz) sedan tipi binek araç kiralama hizmet alım işinde,
A) Teknik şartnameye aykırı araç çalıştırılmasına rağmen teknik şartnamede öngörülen cezanın kesilmemesi sonucu kamu zararına sebebiyet verilmesi ve söz konusu işin geçici kabulünün iş tam ve eksiksizmiş gibi gerçekleştirilmesi ilgili olarak,
Anılan işe ilişkin Teknik Şartnamenin,
“Konu ve Kapsam” başlıklı …’inci bölümünde, kiralanacak araçların tamamının dizel yakıtlı ve sedan tipi binek araç olacağı, “Özel Şartlar” başlıklı …’nci bölümünde ise Tip 2 kapsamında kiralanacak araçların en az 2015 model, Tip 3 kapsamında kiralanacak araçların ise en az 2014 model olması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Anılan Şartnamenin “Cezai Şartlar” başlıklı …’ncı bölümünde ise herhangi bir hususta Teknik Şartnameye uymayan araç/araçlar için yeni aracın 24 saat içerisinde tahsis edilmediği durumda, (24 saati aşan gecikmelerde ise araç işe gelmemiş kabul edileceği) işe gelmeyen aracın/araçların yevmiyesinin kesileceği ve bu cezanın binek araçlar için günlük … TL olarak uygulanacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen teknik şartname hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, Yüklenicinin Teknik Şartnameye uygun araçlar tahsis etmesi gerektiği, Teknik Şartnameye aykırı araç tahsis edilmesi durumunda aracın işe gelmemiş sayılacağı ve işe gelmeyen her bir araç için İdarece günlük … TL ceza uygulanması gerektiği açıktır.
Ancak, yapılan incelemede, söz konusu araç kiralama ihalesi kapsamında kiralanan araçlardan bir kısmının model, bir kısmının ise yakıt türü ve binek araç olma özelliklerine ilişkin şartları taşımamasına rağmen teknik şartnamede öngörülen cezanın kesilmemesi sonucu …...… TL kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Konu hakkında sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda, sorgu konusu araçların mülkiyetinin tamamının belediye şirketi olan …’ya ait olduğu, şirkete ceza yazmanın, belediyenin kendisine ceza yazmak anlamına geleceği çünkü elindeki araçları satıp yeni araç alacak olan … A.Ş.’nin bu masrafı kamu kaynaklarından karşılamış olacağı, bu sebeple kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması adına mevcut araçlarla hizmetin devamlılığının sağlandığı belirtilmişse de, adı geçen belediye şirketinin gerek belediyeden ayrı bir bütçeye sahip olması gerekse de belediyeden farklı bir hukuki ve mali rejime tabi olması nedeniyle, teknik şartnameye aykırı eylemleri nedeniyle, teknik şartnamede öngörülen cezaların İdarece söz konusu şirket hakkında işletilmesi gerekmektedir.
Sayılan gerekçelerle, teknik şartnameye aykırı araç çalıştırılmasına rağmen teknik şartnamede öngörülen cezanın kesilmemesinden kaynaklanan … TL kamu zararının,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Daire Başkanı) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) … ile Diğer Sorumlular (Tekniker) … ve (Memur)…’ e,
… TL’sinin ise Harcama Yetkilisi (… Daire Başkan V.) …, Gerçekleştirme Görevlisi ( … Şube Müd.) … ile Diğer Sorumlu (Memur) …’ye müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, Üye …’ın karşı oyu ile ve oy çokluğuyla karar verildi.
Üye …’ın karşı oy gerekçesi:
“İşe ilişkin Teknik Şartnamenin “Cezai Şartlar” başlıklı …’ncı bölümünün ilk fıkrasında, “Herhangi bir hususta Teknik Şartnameye uymayan araç/araçlar için, yeni araç 24 saat içersinde tahsis edilmediği taktirde, (24 saati aşan gecikmelerde ise araç işe gelmemiş kabul edilir). İşe gelmeyen aracın/araçların yevmiyesi kesilir. Binek araçlar için … TL/Gün, uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan, somut olayda, teknik şartnameye aykırı araç çalıştırılmasına rağmen İdarece Yükleniciden yeni araç tahsisi talebinde bulunulduğuna ilişkin herhangi bir bilgi/belgeye ulaşılamadığından, teknik şartnamede öngörülen cezai şartın işletilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu sebeple, teknik şartnamede öngörülen cezai şartın işletilmediği gerekçesiyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiğinden söz etmek mümkün olmadığından, sorumlular hakkında beraat hükmü verilmesi uygun olur.”
B) Araçlar için ödenen aylık kiralama bedelinin, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak,
17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in, 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde,
“Taşıtlar yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.”, hükmüne yer verilmiş ve anılan maddenin ikinci fıkrasında,
“(Ek: 15/9/2014 - /6814 md. 2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde,
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.
…” denilmiştir.
28.09.2006 tarih ve 26303 nolu Resmi Gazetede yayımlanan 2006-1 sayılı Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Hakkında Genel Tebliğin “2. Harcama talimatı, ihale onay belgesi ve onay belgesi” başlıklı kısmında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 32’nci maddesi hükmüne göre kamu idarelerince bütçeden bir giderin yapılabilmesinin harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkün olduğu, Kamu ihale mevzuatına göre düzenlenmesi öngörülen ihale onay belgesi ile onay belgesinde harcama talimatındaki bilgilerin yer aldığı ve ihale yetkilisi olarak harcama yetkililerinin bu belgeleri imzaladıkları, daha açık bir ifade ile 5018 sayılı Kanuna göre harcama yetkilisi tarafından verilen harcama talimatının, kamu ihale mevzuatına göre ihale yetkilisi tarafından imzalanan ihale onay belgesi ya da onay belgesi ile nitelikleri itibariyle aynı mahiyette belgeler olduğu belirtilmiştir.
Buna göre, yukarıda anılan Bakanlar Kurulu Kararı’nda yer alan “harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla” ifadesinin “ihale onay belgesinin imzalandığı yılın ocak ayı itibarıyla” şeklinde anlaşılması gerektiği açıktır.
Bu kapsamda, sorgu konusu edilen araç kiralama işine ilişkin ihale onay belgesinin 2018 yılında imzalanması sebebiyle, araçlar için ödenebilecek maksimum aylık kira bedelinin belirlenmesinde, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan 2018 yılı ocak ayı Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi esas alınması gerekirken, buna uyulmaması sebebiyle … TL kamu zararına sebep olunduğu görülmüş olmakla beraber,
Gönderilen savunmalardan … TL kamu zararının tamamının, … tarih ve … nolu muhasebe işlem fişi ile … Büyükşehir Belediyesi İnşaat Taahhüt Otomotiv Petrol Ürünleri Gıda Reklam ve Organizasyon Tic. San. A.Ş.’den mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, yapılan tahsilatın ilamda gösterilmesine, oy birliğiyle karar verildi.