24-Araç kiralanması
… İnşaat Elektrik ve Nakliye Taahhüt Kamu Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti ile … İnşaat Taahhüt Yol Yapı Madencilik Nakliye Hayvancılık Tic. ve San A.Ş. İş Ortaklığının yükleniminde bulunan,
A) 2. Kısım: …- …- … İş Makinesi Kiralama Hizmet alımı kapsamında kiralanan …, … ve … plakalı kamyonların Teknik Şartnamede öngörülen şartları taşımaması sebebiyle İdarece sözleşmenin feshedilerek kesin teminatın irat kaydedilmesi gerekirken buna uyulmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak,
Damperli Kamyon Kiralanması Teknik Şartnamesinin,
“Damperli Kamyonda Aranan Özellikler” başlıklı 2’nci maddesinin ... no’lu bentlerinde,
“… Büyükşehir Belediyesi …, … ve … İlçelerinde Mahalle Yollarında Asfalt Onarım ( Yama ), Stabilize ve her türlü iş için her türlü masrafı akaryakıt idareden (AdBlue dahil, Yağ hariç) Yükleniciye olmak kaydıyla damperli kamyon kiralanması.
… Araçlar 2008 ve daha yukarı modelde olacaktır.
… Araçlar en az 300 PS olacaktır.
… Yüklenici teknik şartnamedeki hususları yerine getirmekle mükelleftir. Şartnamedeki hususlara uyulmadığı takdirde bir defa yazılı şekilde yüklenici uyarılır tekrarı halinde sözleşme fesih edilip teminatı gelir kaydedilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen teknik şartname hükümlerinden görüleceği üzere, teknik şartnameye aykırılık nedeniyle sözleşmenin feshi ve dolayısıyla da teminatın gelir kaydedilebilmesi, Yüklenicinin İdarece yazılı olarak uyarılması ve bu uyarıya rağmen aynı durumun devam etmesi halinde mümkün olabilecektir.
Ancak somut olayda, söz konusu iş kapsamında çalıştırılan … plakalı kamyonun 2006 model ve 193 kw (263 PS) motor gücünde ve … plakalı kamyonun 2006 model ve 149 kw (203 PS) motor gücünde, … plakalı kamyonun ise 2007 model olmaları sebebiyle Yüklenicinin teknik şartnameye aykırı araç çalıştırdığı ancak bu aykırılığın giderilmesi için Yükleniciye Teknik Şartnamenin …’nci maddesinin … no’lu bendi çerçevesinde yapılması gereken yazılı uyarının İdarece yapılmadığı anlaşıldığından, sözleşmenin feshedilmesi sürecinin işletilmesi mümkün değildir. Zira, İdare tarafından yükleniciye yapılması gereken yazılı uyarının yapılması halinde, Yüklenici tarafından söz konusu eksikliklerin giderilmesi ihtimal dahilinde olduğundan, bu süreç tüketilmeden sözleşmenin feshedilmediği ve buna bağlı olarak kesin teminatın irat kaydedilmediği gerekçesiyle kamu zararına sebebiyet verildiğinden söz etmek mümkün olmadığından, uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,
…
Başkan … ile Üye …’ün karşı oyları ile ve oy çokluğuyla karar verildi.
Başkan … ile Üye …’ün karşı oy gerekçesi,
“Söz konusu hizmet alımı ihalesine ilişkin Damperli Kamyon Kiralanması Teknik Şartnamesinde, kiralanacak araçların en az 2008 ve daha yukarı modelde ve en az 300 PS olacakları belirtilmiştir. Ancak, yapılan incelemede, bu iş kapsamında çalıştırılan … plakalı kamyonun 2006 model ve 193 kw (263 PS) motor gücünde ve … plakalı kamyonun 2006 model ve 149 kw (203 PS) motor gücünde, … plakalı kamyonun ise 2007 model olması sebebiyle İdarece teknik şartnameye aykırı araç çalıştırıldığı görülmüştür.
Konu hakkında sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda, …’daki kış şartları nedeniyle çalışma döneminin kısıtlı olmasının ve yoğun özel sektör çalışmalarından dolayı istenilen modelde yeterince damperli kamyon bulunamamasının mücbir sebep olarak yorumlandığı belirtilmekle beraber, 4735 sayılı Kamu İhale Kanununun “Mücbir Sebep” başlıklı 10’uncu maddesinde, mücbir sebep olarak kabul edilebilecek durumlar açıkça belirtildiğinden, piyasada çalıştırılacak damperli kamyon bulunamamasının bir mücbir sebep hali olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, teknik şartnamede öngörülen model ve motor şartını taşımayan araçların söz konusu hizmet alımı kapsamında çalıştırılması nedeniyle işe ilişkin sözleşmenin feshedilip kesin teminatının gelir kaydedilmesi gerekirken buna uyulmaması sonucu oluşan … TL kamu zararının raporda adları geçen sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi uygun olur.”
B) 8. Kısım: …, … İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi kapsamında kiralanan … plakalı kamyon ile … plakalı ekskavatörün, aynı tarihlerde 2. Kısım …, …, … İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi kapsamında da kiralanmış gibi ödemede bulunulması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak,
… kısım şeklinde ihale edilen iş makinesi kiralaması hizmet alımı işinde, 2. Kısım: …- …- … İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi ile 8. Kısım: …-… İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşini, ekonomik açıdan en düşük teklifi veren … İnşaat Elektrik ve Nakliye Taahhüt Kamu Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti ile … İnş. Taahhüt Yol Yapı Madencilik Nakliye Hayvancılık Tic. ve San A.Ş. İş Ortaklığı kazanmış olup, Yüklenici firma her iş için ayrı olmak üzere … tarihinde İdare ile iki ayrı sözleşme imzalamıştır.
2. Kısım: …- …- … İş Makinesi Kiralama hizmet alım işine ilişkin sözleşme kapsamında yüklenici firmadan 8 adet ekskavatör, 1 adet greyder, 5 adet damperli kamyon, 2 adet Lastik Tekerlekli yükleyici ve 1 adet Kanal Kazıcı Yükleyici olmak üzere toplam 17 adet araç, 8. Kısım: …-… İş Makinesi Kiralama hizmet alım işine ilişkin sözleşme kapsamında ise 8 adet ekskavatör, 1 adet greyder, 5 adet damperli kamyon ve 1 adet Kanal Kazıcı Yükleyici olmak üzere toplam 15 adet araç kiralanmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, sorgu konusu edilen … TL tutarındaki kamu zararının,
… TL’sinin, 31.12.2017 tarih ve … no’lu, 31.12.2017 tarih ve … no’lu ödeme emri belgeleri eklerinde yer alan ve … plaka no’lu damperli kamyon ile … plaka no’lu ekskavatörün 2017 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül dönemlerine ilişkin olarak İdarece onaylanan puantajların karşılaştırılmasına,
… TL’sinin ise 08.06.2018 tarih ve … no’lu, 21.05.2018 tarih ve … no’lu ödeme emri belgelerinin eklerinde yer alan ve 2018 yılı Mart, Nisan ve Mayıs dönemlerine ilişkin olarak İdarece onaylanan puantajların karşılaştırılmasına dayandırıldığı ve söz konusu puantajların incelenmesinde, 8. Kısım: … – … İlçelerinde çalıştırılmak üzere kiralanan … plaka no’lu ekskavatörün aynı tarihlerde 2. Kısım: …-…-… ilçelerinde de kiralanmış gibi Yükleniciye mükerrer ödemede bulunulduğu tespit edilmiştir.
Konu hakkında sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda, 2. Kısım: …, …, … İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi kapsamında çalıştırılan ekskavatörün plakasının … olduğu ancak puantaj cetveline sehven … olarak yazıldığı ve akaryakıt sarfiyat fişlerinden bu durumun görülebileceği belirtilmişse de, sorguya ilişkin ödeme emirlerine ekli resmi belge niteliğindeki puantajlardan, … plakalı ekskavatörün 2. Kısım …- …-… İş Makinası Kiralama Hizmet Alım işi kapsamında çalıştırılmış gibi gösterildiği ve bu araç için hakediş ödemesi yapıldığı açıkça görülmektedir. Kaldı ki, sorumluların iddialarının aksine, … plakalı ekskavatörün 2. Kısımda çalıştırıldığına dair herhangi bir resmi bilgi veya belgeye rastlanılmamıştır. Ayrıca, akaryakıt sarfiyat fişlerinin, bir aracın herhangi bir şantiyede çalıştırılıp çalıştırılmadığına gösterge oluşturması mümkün olmadığından, yapılan savunmanın bu yönüyle de kabul edilmesi mümkün değildir. Bu sebeple, 8. kısım: …-… İş Makinesi Kiralama hizmet alım işi kapsamında kiralanan … plaka numaralı Ekskavatörün, aynı tarihlerde 2. Kısım: …-…-… İş makinesi kiralama hizmet alım işi kapsamında da kiralanmış gibi ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, yapılan incelemede ilişikli ödeme emri ve belgeleri üzerinde harcama yetkilisinin ve gerçekleştirme görevlisinin imzalarına yer verildiği görüldüğünden, muhasebe yetkilisinin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesi ile 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararının “III- Sorumlular” bölümünün “Muhasebe Yetkilisinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 5’inci maddesinin “a” bendi çerçevesinde ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde imza kontrol görev ve sorumluluğunu yerine getirdiği görüldüğünden, oluşan kamu zararı nedeniyle sorumluluğu bulunmadığına,
Buna göre, sorgu konusu edilen … TL tutarındaki kamu zararının,
31.12.2017 tarih ve … no’lu, 31.12.2017 tarih ve … no’lu ödeme emri belgelerinden kaynaklanan … TL’sinin 2017 yılı yargı raporuna konu edilmesi gerektiğinden, bu tutar hakkında Dairemizce bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığına, …
8. Kısım: …– … İlçelerinde çalıştırılmak üzere kiralanan … plaka no’lu ekskavatörün aynı tarihlerde 2. Kısım: …-…-… ilçelerinde de kiralanmış gibi Yükleniciye mükerrer ödemede bulunulmasından kaynaklanan … TL’sinin ise,
Harcama Yetkilisi (Daire Başkanı) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (… Şube Müd. V.) … ile Diğer Sorumlu (İnşaat Mühendisi) …’a müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.