Taş işlenebilirlik zammı
… Mühendislik’in yükleniminde bulunan … Cami Uygulama (Restorasyon) işinde, yüklenicinin taş imalatları gerçekleştirmek için teklif ettiği fiyatlara işin devamında taş işlenebilirlik zammı ödenmesi nedeniyle oluşan … TL tutarındaki kamu zararı hakkında, … sayılı İlamın …’nci maddesinin (…) bendiyle verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak sorumlulardan … (…) tarafından Temyiz Kurulu’na sunulan … tarihli ve …, … tarihli ve … Sayıştay evrak kayıt numaralı dilekçeler üzerine Temyiz Kurulu tarafından verilen … tarihli ve … tutanak numaralı bozma kararı çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Vakıflar Genel Müdürlüğü Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesi’nin “ÖNEMLİ NOT” başlıklı bölümünün, “B-YONU TAŞI İMALATI İÇİN” alt başlıklı bölümünde, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce belirlenen taşların işlenebilirlik katsayılarının birim fiyat eki arkasına eklendiği, listeden belli olan veya sonradan işlenebilirlik (sertlik) derecesi belirlenecek taşlar için derecesine göre fiyat zaptı yapılarak onaylandıktan sonra ödeme yapılacağı, aksi halde imalata giren taşın işlenebilirlik (sertlik) derecesinin 1 (Bir) olarak kabul edileceği ve ödemelerin buna göre yapılacağı belirtilmiştir.
Bahse konu işte, minare gövde ve peteği, minare korkuluğu, minare basamakları, silme, korniş, harpuşta gibi imalatlarda Kırklareli-PINARHİSAR taşı, cami avlu kaplamalarında ise Ankara- Gölbaşı andezit taşı kullanılmış olup, Vakıflar Genel Müdürlüğü Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesi’nin ekinde yer alan listelerde, her iki taşın da sertlik katsayısı 1,5 olarak belirlenmiştir.
Bu kapsamda yapılan incelemede, … poz “Minare gövde ve peteğinde yonu taşından 15-25 cm yükseklikte kurşunlu paslanmaz çelikten kenet ve zıvanalı simit veya korniş yapılması işçiliği”, … poz “Minarede mevcut yonu taşından her türlü şerefe altının ıslahı ve kurşunlu kenetli olarak yerine konulması işçiliği”, … poz “Hidrolik kireç harcı ile yonu taşından kurşunlu kenetli, yedek veya çekirdekli minare basamağı yapılması ve yerine konması işçiliği”, … poz “Çekirdekli veya çekirdeksiz mev. min. basamak ve yedeğin ıslahı ve kurşunlu kenetli olarak yerine konulması işçiliği”, … poz “Yonu taşından kurşunlu ve kenetli tek yüzü profilli ve pahlı şebekeli korkuluk yapılması ve yerine konulması işçiliği”, … poz “Yonu taşından 35 cm’den yüksek genişlikte silmeli söve yapılması ve yerine konulması işçiliği” adlı yonu taşı ile yapılan imalat kalemlerinde, uygulamada 1,5 sertlik derecesine sahip Kırklareli Pınarhisar küfeki taşı kullanıldığı gerekçesiyle Yükleniciye taş işlenebilirlik zammı ödendiği görülmüşse de, söz konusu zammın ödenebilmesi için Vakıflar Genel Müdürlüğü Eski Eser Birim Fiyat Eki Listesi’nin “ÖNEMLİ NOT” başlıklı bölümünde öngörüldüğü şekilde taş işlenebilirlik zammı ödenmesine ilişkin fiyat zaptının/zabıtlarının düzenlenmediği anlaşıldığından, bahsi geçen imalatlara giren taşın işlenebilirlik (sertlik) derecesinin 1 (Bir) olarak kabul edilmesi ve Yükleniciye herhangi bir şekilde taş işlenebilirlik zammı ödenmemesi gerekmektedir.
Kaldı ki, anılan işte, ocakların ve/veya buna bağlı olarak imalatlarda kullanılan taşların cinslerinin değişmesi gibi öngörülemeyen bir durum da ortaya çıkmadığından, yüklenicilerin, tekliflerini, imalatlarda kullanılacak taşların sertlik katsayılarını dikkate alarak oluşturması gerektiği açıktır.
Diğer taraftan, anılan iş kapsamında Yükleniciye … 6 cm “andezit döşeme”, … “4 cm andezit döşeme”, … “masif harpuşta yapımı” ve … “kavisli satıhta andezit taşı” pozları için de taş işlenebilirlik zammı ödendiği görülmüşse de, andezit taş uygulamasında malzeme bedeli olarak, yerine konmuş taş bedelinin alınacağı anlaşıldığından, …, …, … ve … pozlar için Yükleniciye taş işlenebilirlik zammı ödenmesi mümkün değildir. Nitekim, sorumlu … (…) tarafından Temyiz Kurulu’na sunulan … tarihli ve …sayılı ilk dilekçede de, andezit taşla ilgili imalatlara taş işlenebilirlik zammı ödenmesi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği kabul edilmiştir.
Konu hakkında, … (…) tarafından gönderilen savunmada, ara hak edişlerde yapılan eksik ya da fazla ödemelerin kesin hesapta yeniden değerlendirilerek düzeltilebileceği ve kesin hesapta imzasının bulunmadığı gerekçeleriyle sorumluluğunun bulunmadığı iddia edilmişse de, Sayıştay yargısında kamu zararının tespitinde kesin hesabın veya kesin kabulün yapılıp yapılmadığının önemi bulunmadığı gibi yapılacak düzeltme veya tahsilatların, yargılamanın her aşamasında dikkate alınması mümkün bulunduğundan, savunmasının bu yönüyle kabul edilmesi mümkün değildir.
Öte yandan, hakedişi inceleyen sıfatı ile imzalayan …’in (…) hakediş ile ekinde yer alan belgeler üzerinde hiçbir değişiklik yapmadığı ve kendisinin görevinin genel hatlarıyla matematiksel bir inceleme ile sınırlı olduğu anlaşılmış bulunduğundan, oluşan kamu zararı nedeniyle sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Yüklenicinin taş imalatları gerçekleştirmek için teklif ettiği fiyatlara mevzuata aykırı olarak taş işlenebilirlik zammı ödenmesinden kaynaklanan … TL kamu zararının sorumlulardan Harcama Yetkilisi … (…-…) ve Gerçekleştirme Görevlileri … (…- Hakedişi Onaylayan), … (…-Hakedişi Düzenleyen), … (…-Hakedişi Düzenleyen) ile …’ye (…-Hakedişi Onaylayan) müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekteyse de, sorumlu … tarafından Temyiz Kurulu’na sunulan dilekçeler ile eklerinde yer alan tahsilat belgelerinden, söz konusu … TL’nin,
… TL’sinin … tarihli ve … işlem , kalan (…-…) … TL’nin de … tarihli ve … işlem banka dekontu ile Yüklenici … Mühendislik’ten tahsil edilerek sırasıyla … tarihli ve … , … tarih ve … MİF’ler ile bütçe gelirlerine aktarıldığı anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.