Temsil Tören Harcaması:
İşletme hakkı devredilen Belediye hamamının tanıtılması kapsamında gazetecilere ve futbolculara verilen kese, masaj türü hizmet bedellerinin Belediye bütçesinden ödenmesine ilişkin olarak,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde,
“………
o)Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini,
……………
İfade eder.”
Denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde “mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla” vurgusu yapıldıktan sonra Belediyelerin görev ve sorumlulukları düzenlenmiştir.
Aynı Kanun’un “Belediyenin Giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (k) bendinde temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediyenin giderleri arasında olduğu, “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (o) bendinde ise temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanma yetkisinin belediye başkanına verildiği belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde belediyelerde üst yöneticinin belediye başkanı olduğu hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, “Üst yöneticiler, … sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımını önlenmesinden, … mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.” Denilerek, belediye başkanının bu yetkisinin sınırları çizilmiştir.
İçişleri Bakanlığınca yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri doğrultusunda belediye bütçesinde yer alan temsil, ağırlama ve tören giderlerinin harcama esas ve usullerini düzenlemek amacıyla “Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama Ve Tören Giderleri Yönergesi” yürürlüğe konulmuştur.
Söz konusu Yönerge’nin 3’üncü maddesi ile takdiri belediye başkanına verilen temsil, ağırlama ve tören giderlerinin sınırları Yönerge’nin diğer maddelerinde sayma yöntemiyle belirtilmiştir.
Yönerge’nin “Temsil Giderleri” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“Temsil giderleri görevle ilgili olmak şartıyla, Beldede başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar düzenlemek, Kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak, Gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek, Beldede göreve başlayan veya ayrılan protokole dahil kişiler için toplantılar düzenlemek ve hediye vermek, için yapılır.”
Hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönerge’nin “Ağırlama Giderleri” başlıklı 5’inci maddesi ise,
“Ağırlama, beldenin misafiri durumunda olan,
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Hükümet Merkezi veya diğer illerin protokolüne dahil kişiler, Yabancı ülke temsilcileri veya konuklar, Sanat, bilim, kültür ve spor dallarında temayüz etmiş kişiler, Basın mensupları, Beldenin kalkınmasında katkısı olanlar veya olacağı anlaşılanlar, ile bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.”
Hükmündedir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine göre, Belediyenin görev ve sorumluluklarının belde sakinlerinin özellikle mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere yapılacak giderlerden oluşması gerektiği, belediye başkanına Belediye Kanunu gereğince verilen temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanma yetkisinin sınırsız olmadığı, bu ödeneği belediye başkanının kamusal amaçlar ve hizmet gerekleri için kullanması gerektiği ve söz konusu ödeneğin anılan Yönerge’de sınırları tek tek sayılan temsil, tören ve ağırlama harcamaları kapsamında kullanılması gerektiği görülmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyece,...………... Belediye Spor’un futbolcuları ile Gazeteciler Günü nedeniyle gazetecilere Belediye hamamının tanıtılması amacıyla yapılan kese, masaj türü harcamaların Belediye bütçesinin Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri kaleminden yapıldığı tespit edilmiştir. Böyle bir harcamanın temsil tören harcaması kapsamında olduğu düşünülemez. Yukarıda yer verilen Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nde temsil ve ağırlama harcamalarının neleri kapsadığı sayılmış olup, futbolculara ve gazetecilere hamam hizmeti verilmesi bu harcamalar kapsamında değerlendirilemez.
Sorumlular savunmalarında her ne kadar Belediye Kanunu’nun belediye başkanına tanıdığı takdir yetkisi ile söz konusu harcamanın yapıldığını ileri sürmüş olsalar da, Belediye Kanunu, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olması sıfatıyla temsil, tören ve ağırlama giderleri konusunda yapılacak harcamaların miktarının tayinini belediye başkanının takdirine bırakmıştır. Mevzuatta öngörülmeyen bir harcama kaleminin temsil tören harcamaları içine dahil edilmesi bir takdir hakkı değildir. Takdir yetkisinin sınırları aynı Yönergenin 4’üncü maddesinde, “Temsil Giderleri”, 5’inci maddesinde, “Tören Giderleri” ve 9’uncu maddesinde ise, “Ağırlama Giderleri” başlıkları altında sayma yöntemiyle belirtilmiştir. Bunun yanında, Belediye Başkanının bu takdir yetkisini kullanırken, ilgili hizmetin mahalli müşterek nitelikte olmasını, kamu yararını, ilgili mevzuatlara uygunluğunu ve Belediyenin mali durumunu göz önünde bulundurması, ölçülü ve dikkatli davranması gereklidir.
Ayrıca, bahsi geçen Yönerge’nin 5’inci maddesinde ağırlama faaliyetinin geleneklere ve davetin şümulüne göre ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Kese, masaj türü harcamaların geleneklere ve davetin şümulüne göre ağırlama ile ilgili olarak gerekli bir gider olmadığı açıktır.
Bu itibarla, işletme hakkı devredilen Belediye hamamının tanıtılması kapsamında gazetecilere ve futbolculara verilen kese, masaj türü hizmet bedellerinin Belediye bütçesinden ödenmesi sonucunda oluşan toplam ..............TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi (………...) ...............….ve Gerçekleştirme Görevlisi (……………………) .....................’a, müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.