Yemek Alım Gideri:
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde belirtilen kanıtlayıcı belgeler olmadan ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda belirtilen fatura şekline ilişkin hususlara uyulmadan temsil, ağırlama, tören, fuar ve tanıtma giderleri kaleminden yemek gideri yapılması konusuna ilişkin olarak,
2019 yılında yapılan, toplu yemek hizmeti alımlarına ilişkin bazı faturalarda, miktar bilgisinin, alım konusunun türünün ve alınan hizmetin birim fiyatının yanlış veya eksik yazıldığı görülmüştür. Faturalar incelendiğinde kaç kişiye, ne tür ve miktarda yemek gideri yapıldığı tespit edilememektedir. Ayrıca yemek hizmeti alımlarına ilişkin harcamalara dayanak teşkil edecek olan harcama talimatları ve eki belgelerinde de eksikler olduğu tespit edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Faturanın Şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde,
“Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur:
1. Faturanın düzenlenme tarihi seri ve sıra numarası,
2. Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası,
3. Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası,
4. Malın veya işin nev'i, miktarı, fiyatı ve tutarı,
5. Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası ”
Denilmektedir.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Temsil, ağırlama, tören, fuar ve tanıtma giderleri” başlıklı 37’nci maddesinde ise,
“(1) Temsil, ağırlama, tören, fuar, tanıtma ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak yapılacak her türlü mal ve hizmet alımı ile yapım işlerine ilişkin giderlerin ödenmesinde, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler aranır.
(2) Yabancı konuk ve heyetlerin ağırlanması amacıyla görevlendirilecek personel ve ilgili yönetmeliklere göre görevlendirilecek mihmandarlar tarafından yapılan temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde,
a) Harcama talimatı,
b) Fatura, perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişi ve adisyon,
c) Mihmandar Hesap Cetveli (Örnek: 26)
ödeme belgesine eklenir.
(3) Ziyafete ilişkin temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde alınacak harcama talimatında, davetli ve misafirlerin sayısı ile mihmandarın yapacağı harcamaların neleri kapsayacağı belirtilir.” Hükmü yer almaktadır.
Anılan mevzuat hükümlerine göre, faturalar ve harcama talimatlarında, tahdidi olarak sayılmış olan şekil şartlarına uyulması gerekir. Harcamaların, şekil şartlarına uygun şekilde düzenlenen belgelere dayanılarak yapılması gerekmektedir.
Söz konusu harcamalarda, mevzuatın öngördüğü belgelerde ve şekil şartlarında eksiklikler olduğu tespit edilmiştir.
Ancak sorumlularca savunma ekinde gönderilen listelerde, yemeklerin hangi gruplara ve Belediyenin hangi iktisadi işletmesinde verildiği bilgisi tarihleriyle birlikte yer almaktadır.
Ayrıca, Denetçisi tarafından, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 37’nci maddesinin 2’inci bendinde, “Yabancı konuk ve heyetlerin ağırlanması amacıyla görevlendirilecek personel ve ilgili yönetmeliklere göre görevlendirilecek mihmandarlar” hükmüne istinaden mihmandar veya görevlendirilecek personel aracılığı ile yapılacak konuk ağırlama işlerinde aranması gereken belgelerin eksik olduğu iddia edilmiştir. Ancak, söz konusu hizmet alımı işleri için mihmandar görevlendirilmediğinden, mihmandarlığa ilişkin belgelerin düzenlenmesini gerektirir bir durum da mevcut değildir.
Bu itibarla, her ne kadar mevzuatın öngördüğü şekil şartlarına uyulmadan düzenlenen belgelere dayanılarak harcama yapılmış olsa da, söz konusu harcamalar karşılığında hizmet alımlarının gerçekleşmesinde bir eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından, kamu zararı oluşmayan …… TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Daire Başkanı ……..’nın karşı oyu ile ve oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı……..’nın karşı oy gerekçesi:
“213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Faturanın Şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde,
“Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur:
1. Faturanın düzenlenme tarihi seri ve sıra numarası,
2. Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası,
3. Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası,
4. Malın veya işin nev'i, miktarı, fiyatı ve tutarı,
5. Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası”
Hükmüne istinaden, hizmet sunucusu tarafından düzenlenecek faturalarda, alım konusu işin türü, miktarı, fiyatı ve tutarı bulunmalıdır.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelikte geçen,
…
e) Harcama Talimatı: Kamu ihale mevzuatına tabi olmayan bir giderin idare adına geçici veya kesin olarak ödenebilmesi için giderin konusunu, gerekçesini, yapılacak iş veya hizmetin süresini, tutarını, kullanılabilir ödeneğini, tertibini, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgileri gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi (Örnek: 2),
…” Denilmekte,
“Temsil, ağırlama, tören, fuar ve tanıtma giderleri” başlıklı 37’nci maddesinde,
“(1) Temsil, ağırlama, tören, fuar, tanıtma ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak yapılacak her türlü mal ve hizmet alımı ile yapım işlerine ilişkin giderlerin ödenmesinde, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler aranır.
(2) Yabancı konuk ve heyetlerin ağırlanması amacıyla görevlendirilecek personel ve ilgili yönetmeliklere göre görevlendirilecek mihmandarlar tarafından yapılan temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde,
a) Harcama talimatı,
b) Fatura, perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişi ve adisyon,
c) Mihmandar Hesap Cetveli (Örnek: 26)
ödeme belgesine eklenir.
(3) Ziyafete ilişkin temsil ve ağırlama giderlerinin ödenmesinde alınacak harcama talimatında, davetli ve misafirlerin sayısı ile mihmandarın yapacağı harcamaların neleri kapsayacağı belirtilir.” Hükmü yer almaktadır.
Söz konusu mevzuat hükümlerine göre, Kamu İhale Mevzuatında düzenlenmiş harcama biçimleri dışındaki bir giderin idare adına yapılabilmesi için harcama talimatı düzenlenmesi gerekir. Yemek alımı işlerine ilişkin olarak düzenlenen harcama talimatlarında ise, yapılacak işin konusunun, gerekçesinin, süresinin, tutarının, davetli ve misafirlerin sayılarının ve benzeri diğer bilgilerin bulunması zorunludur.
2019 yılında, …., …., …. ve …. sayılı ödeme emri belgeleri ile ödemesi yapılmış olan yemek alımı işlerine ilişkin faturalarda, “işin türü, miktarı, birim fiyatı”nın belirtilmediği ve harcama talimatlarında bulunması gereken bilgilerin eksik olduğu görülmektedir.
Her ne kadar sorumluların gönderdiği savunma ekinde hangi tarihte kimlere yemek verildiğine ilişkin bir cetvel mevcut olsa da, bu daha önceki tarihlerde yapılmış olan harcamalara dayanak teşkil edemez. Ayrıca söz konusu cetvelde yer alan tarihlerde belirtilen, hükmi şahsiyetlerin hangi mensuplarına, ne türde ve ne kadar yemek verildiği ve yemek birim fiyatları gibi bilgiler de mevcut değildir.
Bu halde, kanun hükümlerinde şekil şartları belirtilmiş olan, söz konusu işlere ilişkin harcamaların yapılmasına dayanak teşkil etmesi gereken resmi belgelerin eksik olarak düzenlenmiş olması ve ödeme yapılması için eksiksiz olarak ibraz edilmesi gereken faturaların kanuni şartları taşımaması nedeniyle ödeme yapılmaması gerekirken yemek alım bedelleri adı altında harcama yapılması sonucu yol açılan kamu zararının raporda belirtilen sorumlularına ödettirilmesi gerekir.”