İdari Görev Ödeneği
...............………. Fakültesi Dekanlığı görevini vekaleten yürüten ........................’na, vekalet ettiği dönemde, idari görev ödeneği ödenmesi neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesine ilişkin olarak,
Konuya ilişkin Dairemiz tarafından düzenlenen .........….tarih ve …. sayılı İlamın ….’üncü maddesi ile ......'na kasım ayı itibarıyla da idari görev ödeneği ödendiği ve Denetçi Raporunda kasım ayı ödeme evrakı ilişik tutulmadığı için söz konusu evrakta imzası bulunan sorumluların savunmalarının alınması suretiyle düzenlenecek Ek Raporun yargılanmasına değin, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca konunun hüküm dışı bırakılmasına karar verilmişti.
Bu karar üzerine, Denetçi tarafından ek sorgu yazılarak ve sorumluların savunmaları alınarak Ek Rapor düzenlendiği görüldüğünden, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca konunun görüşülmesinin devamına karar verildi.
T.C. Anayasası’nın “Yükseköğretim Kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinin 9’uncu fıkrasında,
“Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.” hükmüne yer verilmiş olup, bu hükme istinaden öğretim elemanlarının atamalarının Kanunla düzenlenmesi gerektiği açıktır.
Bu kapsamda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 16’ncı maddesinde, dekanın, rektörün önereceği üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süreyle seçilip normal usulle atanacağı, dekana, görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından birinin vekalet edeceği, göreve vekaletin altı aydan fazla sürmesi halinde yeni bir dekanın atanacağı, ayrıca, dekanın, kendisine çalışmalarında yardımcı olmak üzere fakültenin aylıklı öğretim üyeleri arasından en çok iki dekan yardımcısı seçeceği ve bu kişilerin üç yıl için atanacağı hükme bağlanmıştır.
Dolayısıyla, 2547 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesinde dekanlık görevine kimlerin, hangi makam tarafından ve hangi usulle atanacağı, ayrıca dekanın görevinin başında bulunamadığı zamanlarda da bu görevin kimler tarafından vekaleten yürütüleceği açıkça düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere, 2547 sayılı Kanun’un öngördüğü vekalet usulü, dekanın görevi başında olmadığı zamanlarda yerine yardımcılarından birinin vekalet etmesi şeklindedir.
Ayrıca, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun, “Gösterge Tablosu ve Ek Göstergeler” başlıklı 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında yer alan, “Aylıkların hesabında ayrıca, bu Kanuna ekli ek gösterge cetvelinde unvan ve derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları dikkate alınır.” hükmü ile öğretim elemanlarının unvan ve derecelerine göre ne kadar ek gösterge rakamından yararlanacakları belirlenmiştir. Bahse konu cetvelde profesörlerden, rektör, rektör yardımcısı, dekan, dekan yardımcısı, yüksekokul müdürü olanlar ile profesörlük kadrosunda dört yılını tamamlamış bulunanlara ödenecek ek gösterge katsayısı 6.400, diğer profesörler için ise 5.300 olarak gösterilmiştir.
Aynı Kanun’un,
“İdari Görev Ödeneği” başlıklı 13’üncü maddesinde, almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge brüt tutarının, rektörlere % 70'inin, rektör yardımcıları ve dekanlara % 30'unun, dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdürleri, konservatuar müdürleri ile bölüm başkanlarına % 20'sinin, enstitü, yüksekokul ve konservatuar müdür yardımcılarına ise % 15'inin idari görev ödeneği olarak ayrıca ödeneceği,
Belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, dekanlık görevinin vekaleten yürütülmesi ile ilgili olarak, 2547 sayılı Kanun’da öngörülen usul “dekanın görevinin başında olmadığı zamanlarda yardımcılarından birinin vekalet etmesi” şeklinde olduğundan, bu usulün dışındaki tüm vekaleten görevlendirmelerde vekalet görevi nedeniyle herhangi bir fark ödemesi yapılması mevzuata uygun değildir.
Nitekim, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na hitaben yazdığı, ...... tarihli ve .....(.....) sayılı görüş yazısı ile Temyiz Kurulu’nun .... tarihli ve ..... tutanak , ..... tarihli ve ..... tutanak kararlarında da, idari görevlere atanabilecek olanlar ve atanma usulleri ile bu görevlere vekalet edebilecek olanların, 2547 sayılı Kanun’la belirlenmiş olması nedeniyle söz konusu idari görevleri anılan kanunda belirtilen usul dışında vekaleten yürüten öğretim elemanlarına, yürüttükleri görevlerinden dolayı herhangi bir ödeme yapılmasının mevzuata uygun olmadığı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, .....................Dekanlığı görevini vekaleten yürüten ........................’na vekalet ettiği eylül, ekim ve kasım ayı için mevzuata aykırı olarak idari görev ödeneği ödendiği, ağustos ayı için herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu nedenle ağustos ayı evrakında imzası bulunması sebebiyle sorgu tebliğ edilen ..............’in oluşan kamu zararında sorumluluğunun bulunmadığı, ayrıca ........................….’na vekalet eden ....................’na yapılan idari görev ödemelerinin, ilgilinin kadrosunun bulunduğu ............….tarafından yapıldığı, sehven ek sorgu düzenlenerek savunmaları alınan .......................................ile ........................….’ın, ilgiliye kasım ayı için idari görev ödeneği ödenmesi hususunda sorumlu olmadıkları, kasım ayında sorumlu olan kişilerin eylül ile ekim ayları ödemelerinden sorumlu olan kişilerle aynı olduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla, ..........................görevini vekaleten yürüten ..................’na vekalet ettiği dönemde idari görev ödeneği ödenmesi ile ilgili olarak,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca …………. tarih ve …... sayılı İlamın ….’üncü maddesine ilişkin hüküm dışı kaydının kaldırılmasına,
İlgili kişiye eylül, ekim ve kasım aylarında yapılan ödemeler sonucu oluşan ...............TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi (…..) ..................….ile Gerçekleştirme Görevlisi (……………...) ....................’e müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
Daire Başkanı .................ile ....................’ın karşı oyları ile ve oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı ................. ile Üye ...............’ın karşı oy gerekçesi,
“Boş bulunan ……………….. Dekanlığı’na YÖK tarafından tüm gerekli sıfatları ve atama kriterlerini taşıyan ………………... vekaleten atanmıştır.
YÖK tarafından boş bulunan kadroya vekaleten atanan ……………………. “Dekanlık” kadrosunun şartlarını taşımakta olup kendisine vekalet ettiği dönem için idari görev ödeneği ödenmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 16’ncı maddesinde,
“ Dekan, rektörün önereceği, üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçilir ve normal usul ile atanır.
…
Dekan kendisine çalışmalarında yardımcı olmak üzere fakültenin aylıklı öğretim üyeleri arasından en çok iki kişiyi dekan yardımcısı olarak seçer.
….
Dekana, görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından biri vekalet eder. Göreve vekalet altı aydan fazla sürerse yeni bir dekan atanır.”
Hükümleri yer almaktadır.
Bu kanun hükümlerinde açıkça görüleceği üzere, dekana görevi başında olmadığı (izin, geçici görev, hastalık, sağlık raporu gibi) durumlarda yerine geçici bakacak personelin görevlendirilmesinden bahsedilmektedir.
Dekanın özlük hakları ile ilgili olarak anılan Kanun’un 62’nci maddesindeki, “Üniversite öğretim elemanları ve üst kuruluşlar ile üniversitelerdeki memur ve diğer görevlilerin özlük hakları için bu kanun, bu kanunda belirtilmeyen hususlar için Üniversite Personel Kanunu, Üniversite Personel Kanununda bulunmayan hususlar için ise genel hükümler uygulanır.” hükmü uyarınca öncelikle 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine ve burada hüküm bulunmaması halinde 657 sayılı Kanun hükümlerine bakılması gerekir.
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “İdari Görev Ödeneği” başlıklı 13’ncü maddesinde, “Almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge brüt tutarının, Rektörlere %70'i, Rektör Yardımcıları ve Dekanlara %30'u, Dekan Yardımcıları, Enstitü ve Yüksekokul Müdürleri, Konservatuar Müdürleri ile Bölüm Başkanlarına %20'si, Enstitü, Yüksekokul ve Konservatuar Müdür Yardımcılarına %15 'i idari görev ödeneği olarak ayrıca ödenir. Birden fazla idari görevi bulunanlara İdari Görev Ödeneğinden en yüksek olanı verilir.” Hükmü yer almaktadır.
Görüleceği üzere, gerek 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, gerekse 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununda Dekan kadrosuna atama ile ilgili hükümler ve dekana yapılacak ödemeler yer almaktadır. Ayrıca, Dekanın görevi başında olmadığı zamanlarda yerine bakacak dekan yardımcısından bahsedilmektedir. Kanunda dekan kadrosunun boş olması durumunda nasıl bir yol izleneceği hususunda 2547 ve 2914 sayılı Kanunlarda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Söz konusu kanunlarda bu konuda bir hükmün bulunmaması durumunda, 2914 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinde yer alan, “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine bakılması gerekir. 657 sayılı Kanun’un 86, 174 ve 175’nci maddeleri göz önünde alındığında, boş bulunan Dekan kadrosuna vekaleten atanan Profesöre ikinci görev ve vekalet ücreti ödenebileceği hükmü yer almaktadır.
Dekanın hastalık, izin, rapor gibi geçici bir görevle başka bir yere gitmesi durumunda Dekanlık görevini vekaleten yürüten dekan yardımcısına idari görev ödeneği ödenebilecektir. Boş bulunan dekanlık görevine YÖK tarafından vekaleten gerekli şartları taşıyan bir başka öğretim üyesinin atanması durumunda bu kişiye vekaleten baktığı göreve ait idari görev ödenmeyeceğini savunmak T.C. Anayasasına ve 657 sayılı Kanun hükümlerine aykırıdır.
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün ..... tarih ve ...... sayılı görüşlerinde “idari görevlere atanabilecek olanlar ve atanma usulleri ile bu görevlere vekalet edebilecek olanların 2547 sayılı Kanunla belirlenmiş olması nedeniyle söz konusu idari görevleri anılan kanunda belirtilen usul dışında vekaleten yürüten öğretim elemanlarına yürüttükleri görevlerinden dolayı herhangi bir ödeme yapılması söz konusu olmadığı gibi, 2914 sayılı Kanunla öngörülen ders yükü muafiyeti ve indirimlerinden yararlanmalarına da imkan bulunmamaktadır.” Denilmiş olsa da, söz konusu görüşün hukuki bir dayanağı bulunmamaktadır.
Kaldı ki, Maliye Bakanlığı’nın bu görüşünden 7 (yedi) yıl sonra 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe girişimi sonrası 1176 Devlet üniversitesi dekanı istifasını vermiş olup uzunca bir süre dekanlık görevleri YÖK tarafından atanan vekil dekanlar tarafından yürütülmüştür. Bu konumdaki dekan vekillerine de idari görev ödeneği ödenmiştir.
Sonuç itibariyle, yapılan söz konusu ödeme yukarıda açıklandığı üzere yasalara uygun olup, sorumluların beraatına karar verilmesi gerekir.”